TRƯỜNG:…………………………………………………………NĂM HỌC: 2023 - 2024

CHƯƠNG IV: HÌNH HỌC TRỰC QUAN
§1: HÌNH CHÓP TAM GIÁC ĐỀU
Môn học: Toán - Lớp: 8
Thời gian thực hiện: 3 tiết
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức: Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:
- Mô tả được hình chóp tam giác đều
- Tạo lập được hình chóp tam giác đều
- Tính được diện tích xung quanh, thể tích của hình chóp tam giác đều
2. Năng lực
 Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá
- Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.
 Năng lực riêng:
- Giải quyết được một số vấn đề thực tiễn gắn với việc tính thể tích, diện tích xung quanh
của hình chóp tam giác đều
3. Phẩm chất
- Có ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm việc nhóm, tôn
trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác.
- Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức theo sự
hướng dẫn của GV.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với GV: SGK, Tài liệu giảng dạy, giáo án, đồ dùng dạy học.
2. Đối với HS: SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập (bút, thước...), bảng nhóm, bút
viết bảng nhóm.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU) (5 phút)
a) Mục tiêu: HS xem hình ảnh những vật thể trong thực tiễn có dạng như ở Hình 1, từ đó đặt
câu hỏi “Những vật thể có dạng như ở Hình 1 thường được gọi là hình gì?” để gợi vấn đề tìm
hiểu kiến thức mới.
b) Nội dung: HS đọc tình huống mở đầu, suy nghĩ trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm: HS trả lời được câu hỏi mở đầu.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu HS đọc tình huống mở đầu:
Giáo viên:

Trang 1

TRƯỜNG:…………………………………………………………NĂM HỌC: 2023 - 2024

“Những vật thể có dạng như ở Hình 1 thường được gọi là hình gì?” Chúng ta cùng tìm hiểu
trong bài học ngày hôm nay”.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và chú ý lắng nghe, thảo luận nhóm đôi hoàn
thành yêu cầu.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả của HS: Những hình khối có dạng như ở
Hình 1 thường được gọi là hình chóp tam giác đều. Trên cơ sở đó dẫn dắt HS vào bài học
mới:
CHƯƠNG IV: HÌNH HỌC TRỰC QUAN. §1: HÌNH CHÓP TAM GIÁC ĐỀU
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Hình chóp tam giác đều
a) Mục tiêu:
- Mô tả được hình chóp tam giác đều
- Tạo lập được hình chóp tam giác đều
b) Nội dung:
- HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời câu hỏi, thực
hiện các hoạt động.
c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi, cho
HĐ1, 2.
d) Tổ chức thực hiện:
HĐ CỦA GV VÀ HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

SẢN PHẨM DỰ KIẾN
I. Hình chóp tam giác đều

- HS thực hiện HĐ1.

HĐ1:

a) Vẽ trên giấy (hay bìa mỏng) 4 hình
tam giác với các cạnh và vị trí như ở
Hình 2;
Giáo viên:

Trang 2

TRƯỜNG:…………………………………………………………NĂM HỌC: 2023 - 2024

b) Cắt rời theo đường viền (màu đỏ),
của hình vừa vẽ (phần tô màu) và gấp
lại để được hình chóp tam giác đều
như ở Hình 3;
c) Quan sát hình chóp tam giác đều ở
Hình 3 và nêu số mặt, số cạnh của
hình chóp tam giác đều đó.
c) số mặt: 4
- HS thực hiện HĐ2.
Quan sát hình chóp tam giác đều ở số cạnh : 6
Hình 4 và đọc tên các mặt, các cạnh,
Nhận xét: Hình chóp tam giác đều có 4 mặt, 6
đỉnh của hình chóp tam giác đó.   
cạnh
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HĐ2:
- HS theo dõi SGK, chú ý nghe, tiếp
nhận kiến thức, hoàn thành các yêu
cầu, thảo luận nhóm.
- GV quan sát hỗ trợ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- HS giơ tay phát biểu, lên bảng trình
bày
- Một số HS khác nhận xét, bổ sung
cho bạn.
Hình chóp tam giác đều S.ABC ở Hình 4 có:
• Các mặt là ABC, SAB, SBC, SCA;
GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng
tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ • Các cạnh là AB, BC, CA, SA, SB, SC;
• Đỉnh là S.
vào vở.
Nhận xét:
Bước 4: Kết luận, nhận định:

 Hình chóp tam giác đều S.ABC.
 Mặt đáy ABC là một tam giác đều.
 Các mặt bên SAB, SBC, SCA là những tam
giác cân tại S.
 Các cạnh đáy AB, BC, CA bằng nhau
 Các cạnh bên SA, SB, SC bằng nhau.
 S gọi là đỉnh của hình chóp tam giác đều
S.ABC.
Hoạt động 2: Diện tích xung quanh của hình chóp tam giác đều
Giáo viên:

Trang 3

TRƯỜNG:…………………………………………………………NĂM HỌC: 2023 - 2024

a) Mục tiêu: Tính được diện tích xung quanh của hình chóp tam giác đều
b) Nội dung: HS đọc SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV, chú ý nghe
giảng, thực hiện các hoạt động, luyện tập.
c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi, cho
VD1, LT.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

II. Diện tích xung quanh của hình chóp tam
- GV dẫn dắt HS nhận biết công thức giác đều
tính diện tích xung quanh của hình
chóp đều bằng cách tính tổng diện tích
các mặt bên
+ HS tính tổng diện tính của các tam
giác mặt bên
+ HS hình thành công thức tính diện
tích xung quanh.
- GV yêu cầu HS thực hiện thảo luận
nhóm đôi VD1
- GV yêu cầu HS thực hiện hoạt động
cá nhân hoàn thành LT
Kết luận:
Diện tích xung quanh của hình chóp tam giác
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
đều bằng nửa tích của chu vi đáy với độ dài
- HS theo dõi SGK, chú ý nghe, tiếp trung đoạn.
nhận kiến thức, suy nghĩ trả lời câu Tức là:
hỏi, hoàn thành các yêu cầu.
- GV: quan sát và trợ giúp HS.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

,

trong đó
là diện tích xung quanh, C là chu
- HS giơ tay phát biểu, lên bảng trình vi đáy, d là độ dài trung đoạn của hình chóp tam
bày
giác đều.
- Một số HS khác nhận xét, bổ sung Ví dụ 1 (SGK-tr82):
cho bạn.
Diện tích xung quanh của hình chóp tam giác
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV
tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm đều đó là:
và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

LT (SGK-tr82):
Giáo viên:

Trang 4

TRƯỜNG:…………………………………………………………NĂM HỌC: 2023 - 2024

Diện tích xung quanh của hình chóp tam giác
đều đó là:

Hoạt động 3: Thể tích của hình chóp tam giác đều
a) Mục tiêu: Tính được thể tích của hình chóp tam giác đều
b) Nội dung: HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời
câu hỏi, thực hiện các hoạt động, luyện tập.
c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi, cho
VD2
d) Tổ chức thực hiện:
HĐ CỦA GV VÀ HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

SẢN PHẨM DỰ KIẾN
III. Thể tích của hình chóp tam giác đều

- GV đưa ra ví dụ thực tế giúp HS nhận HĐ4:
biết chiều cao của hình chóp
- GV dẫn dắt HS nhận biết công thức
tính thể tích của hình chóp đều
- GV yêu cầu HS thực hiện hoạt động cá
nhân hoàn thành VD2
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS theo dõi SGK, chú ý nghe, tiếp
nhận kiến thức, hoàn thành các yêu cầu, Kết luận:
Thể tích của hình chóp tam giác đều bằng một
thảo luận nhóm.
phần ba của diện tích đáy với chiều cao.
- GV quan sát hỗ trợ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

Tức là:
- HS giơ tay phát biểu, lên bảng trình Trong đó S là diện tích đáy, h là chiều cao của
bày
hình chóp tam giác đều.
Ví dụ 2 (SGK-tr83)
- Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho
Thể tích của khối rubik đó là:
bạn.
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng
quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và yêu
cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Giáo viên:

Trang 5

TRƯỜNG:…………………………………………………………NĂM HỌC: 2023 - 2024

a) Mục tiêu: Học sinh củng cố lại kiến thức đã học.
b) Nội dung: HS vận dụng các kiến thức của bài học làm bài tập Bài 1, 2, 3, 4, 5 (SGK tr83).
c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS trong bài tập 1, 2, 3, 4, 5 (SGK tr 83).
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV tổ chức cho HS hoạt động thực hiện Bài 1, 2, 3, 4, 5 (SGK tr83).
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và chú ý lắng nghe, thảo luận nhóm, hoàn
thành các bài tập GV yêu cầu.
- GV quan sát và hỗ trợ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- Mỗi bài tập GV mời HS trình bày. Các HS khác chú ý chữa bài, theo dõi nhận xét bài
trên bảng.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV chữa bài, chốt đáp án.
Kết quả:
Bài 1.

Hình chóp tam giác đều có 4 mặt, trong đó có 1 mặt đáy là tam giác đều và 3 mặt bên là các
tam giác cân bằng nhau.
Quan sát Hình 9 ta thấy trong tất cả các miếng bìa, chỉ có miếng bìa ở hình 9a thỏa mãn có 1
tam giác đều và 3 tam giác cân bằng nhau nên gấp được hình chóp tam giác đều.
Bài 2.

Diện tích xung quanh của hình chóp tam giác đều P.QRS là:
Bài 3.

Thể tích của hình chóp tam giác đều đó là:
Bài 4.

Giáo viên:

Trang 6

TRƯỜNG:…………………………………………………………NĂM HỌC: 2023 - 2024

Diện tích xung quanh của kho chứa hình chóp tam giác đều đó là:
Diện tích cần sơn là: 144 – 5 = 139 (m2),
Số tiền cần trả để hoàn thành việc sơn phủ đó là:139 . 30 000 = 4 170 000 (đồng).
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Học sinh thực hiện làm bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức.
b) Nội dung: HS sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để làm bài tập.
c) Sản phẩm: kết quả thực hiện các bài thêm.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
a) GV yêu cầu HS hoạt động hoàn thành bài tập thêm.
1. Trắc nghiệm
Câu 1.Công thức tính diện tích xung quanh của hình chóp tam giác đều là
A. tích nửa chu vi đáy và đường cao của hình chóp.
B. tích chu vi đáy và trung đoạn.
C. tích nửa chu vi đáy và trung đoạn.
D. tổng chu vi đáy và trung đoạn.
Câu 2. Hình chóp tam giác đều có bao nhiêu mặt?
A. .
B. .
C. .
D. .
Câu 3.Hình chóp tam giác đều có mặt bên là hình gì?
A. Tam giác cân.
B. Tam giác đều.
C.Tam giác vuông.

D. Tam giác vuông cân.

Câu 4.
Cho hình chóp tam giác đều có độ dài cạnh đáy là 5cm, độ dài trung đoạn của
hình chóp là 6cm. Diện tích xung quanh của hình chóp tam giác đều đó là :
A. 40 cm .
Giáo viên:

B. 36 cm .

C. 45 cm .

D. 50 cm .
Trang 7

TRƯỜNG:…………………………………………………………NĂM HỌC: 2023 - 2024

Câu 5.Cho hình chóp tam giác đều S.ABC có thể tích là 100 cm ; chiều cao của hình chóp
là 3cm. Diện tích đáy của hình chóp đó là
A.

.

B.

.

C.

.

D.

.

Câu 6. Hình chóp tam giác đều có chiều cao là h, diện tích đáy là S. Khi đó, thể tích V của
hình chóp đều bằng
A.

.

B.

.

C.

.

D.

.

2. Tự luận
Bài 1. Một giỏ hoa gỗ mini có dạng hình chóp tam giác đều (như hình
bên) có độ dài cạnh đáy là 10cm và độ dài trung đoạn bằng 20cm. Tính
diện tích xung quanh giỏ hoa gỗ mini đó.
Bài 2. Cho hình chóp tam giác đều S.ABC với kích thước như hình
vẽ.
a) Tính chu vi tam giác ABC .
b) Cho biết độ dài trung đoạn hình chóp S.ABC.
c) Tính diện tích xung quanh của hình chóp tam giác đều S.ABC
Bài 3. Chóp inox đặt trên đỉnh núi Fansipan (Việt Nam) có dạng hình
chóp tam giác đều với diện tích đáy khoảng 1560 cm và chiều cao
khoảng 90 cm. Tính thể tích của chóp inox trên đỉnh núi Fansipan (Việt Nam).

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
b)HS suy nghĩ, trao đổi, thảo luận thực hiện nhiệm vụ.
c)GV điều hành, quan sát, hỗ trợ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
d)Câu hỏi trắc nghiệm: HS trả lời nhanh, giải thích, các HS chú ý lắng nghe sửa lỗi sai.
e) Bài tập: đại diện HS trình bày kết quả thảo luận, các HS khác theo dõi, đưa ý kiến.
Bước 4: Kết luận, nhận định
f) GV nhận xét, đánh giá, đưa ra đáp án đúng, chú ý các lỗi sai của học sinh hay mắc phải.
Gợi ý đáp án bài thêm:
Bài 1. Diện tích xung quanh giỏ hoa gỗ mini là :
Giáo viên:

Trang 8

TRƯỜNG:…………………………………………………………NĂM HỌC: 2023 - 2024

Bài 2.
a) Chu vi tam giác ABC là: C = 3a = 3.6 = 18 (cm).
b) Độ dài trung đoạn hình chóp S.ABC là d = SH = 9 (cm)
c) Diện tích xung quanh của hình chóp tam giác đều S.ABC là :
Bài 3. Thể tích của chóp inox trên đỉnh núi Fansipan (Việt Nam) là :
Đáp án trắc nghiệm:
1. C

2. B

3. B

4. C

5. A

6. C

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Ghi nhớ kiến thức trong bài.
 Hoàn thành các bài tập trong SBT
 Chuẩn bị bài mới: "Bài 2: Hình chóp tứ giác đều".

Giáo viên:

Trang 9