Ngày dạy:
Buổi 1: 3Tiết.

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CƠ THỂ NGƯỜI

A.KIẾN THỨC CƠ BẢN:

-Phần ghi nhớ sgk

B.CÂU HỎI VẬN DỤNG:
Câu 1: Cấu tạo của tế bào:

Các bộ phận
Màng sinh
chất
 
Chất tế bào

Các bào
quan

 
Lưới nội
chất
Riboxom
Ti thể
Bộ máy
Gôngi
Trung thể

Chức năng
Giúp tế bào thực hiện trao đổi chất
Thực hiện các hoạt động sống của tế bào
Tổng hợp và vận chuyển các chất
Nơi tổng hợp protein
Tham gia hoạt động hô hấp giải phóng năng
lượng
Thu nhận, hoàn thiện, phân phối sản phẩm
Tham gia quá trình phân chia tế bào

Nhân

 

Điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào

 
 

Nhiễm sắc
thể
Nhân con

Là cấu trúc quy định sự hình thành protein,
có vai trò quyết định trong di truyền
Tổng hợp ARN riboxom (rARN)

Câu 2 :Mối quan hệ thống nhất về chức năng giữa màng sinh chất, chất tế bào
và nhân tế bào:

Màng sinh chất thực hiện trao đổi chất để tổng hợp nên những chất riêng
của tế bào. Sự phân giải vật chất để tạo năng lượng cho mọi hoạt động
sống của tế bào được thực hiện nhờ ti thể. Nhiễm sắc thể qui định đặc
điểm cấu trúc của protein được tổng hợp trong tế bào ở riboxom. Như
vậy, các bào quan trong tế bào có sự phối hợp hoạt động để tế bào thực
hiện chức năng sống.

Câu 3: Vì sao nói tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể?
* Tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể vì:
Chức năng của tế bào là thực hiện sự trao đổi chất và năng lượng, cung cấp
năng lượng cho mọi hoạt động sống của cơ thể.
Sự phân chia của tế bào giúp cơ thể lớn lên tới giai đoạn trưởng thành có thể
tham gia vào quá trình sinh sản.
Như vậy, mọi hoạt động sống của cơ thể đều liên quan đến hoạt động sống của
tế bào nên tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể.
Câu 4: Máu thuộc loại mô gì? Vì sao?
Máu thuộc loại mô liên kết, vì máu sản sinh ra chất không sống ( chất cơ bản, chất
nền) là huyết tương.
Câu 5 : Phản xạ là gì? Nêu sự khác biệt giữa phản xạ ở động vật với hiện
tượng cảm ứng ở thực vật ?(ví dụ chạm tay vào cây chinh nữ thì lá cụm lại) ?
- Phản ứng của cơ thể để trả lời các kích thích của môi trường trong hoặc môi
trường ngoài thông qua hệ thần kinh gọi là phản xạ.
- Phản xạ là phản ứng có sự tham gia của hệ thần kinh,còn cảm ứng ở thực vật,ví
dụ hiện tượng cụp lá ở cây sấu hổ chủ yếu là những thay đổi về trương nước ở các
tế bào gốc lá,không phải do thần kinh điều khiển.
Câu 6:Vẽ và trình bày cấu tạo của một nơron thần kinh điển hình?
Vẽ đúng và đẹp theo hình sgk
Câu7 : Nêu chức năng của noron?
- Cảm ứng là khả năng tiếp nhận các kích thích và phản ứng lại các kích thích bằng
hình thức phát sinh xung thần kinh
- Dẫn truyền xung thần kinh là khả năng lan truyền xung thần kinh theo 1 chiều
nhất định từ nơi phát sinh hoặc tiếp nhận về thân noron và truyền đi dọc theo sợi
trục.
C©u 8: §Æc ®iÓm ®êi sèng cña tÕ bµo ®îc thÓ hiÖn nh thÕ nµo ?
Mçi tế bµo trong c¬ thÓ ®Òu cã nh÷ng ®Æc ®iÓm sèng nh : Trao ®æi chÊt, c¶m øng,
sinh trëng vµ sinh s¶n.
* Trao ®æi chÊt : lµ qu¸ tr×nh tæng hîp c¸c chÊt h÷a c¬ phøc t¹p, tõ nh÷ng chÊt dinh
dìng do m¸u mang ®Õn. KÌm theo sù tÝch luü n¨ng lîng trong c¸c chÊt h÷u c¬.
- DÞ ho¸ lµ qu¸ tr×nh ph©n huû c¸c hîp chÊt h÷u c¬ vµ gi¶i phãng n¨ng lîng cho
c¬ thÓ ho¹t ®éng. Hai qu¸ tr×nh ®ång ho¸ vµ dÞ ho¸ lu«n tßn t¹i song song trong tÕ
bµo.
* C¶m øng lµ kh¶ n¨ng tiÕp nhËn vµ ph¶n øng l¹i lä kÝch thÝch lý, ho¸ cña m«i tr êng xung quanh.
* Sinh trëng vµ sinh s¶n :
- Sinh trëng lµ qu¸ tr×nh lín lªn cña tÕ bµo. Khi ®¹t ®îc møc ®é sinh trëng nhÊt
®Þnh th× tÕ bµo bíc vµo sinh s¶n.
- Sinh s¶n tÕ bµo cã nhiÒu h×nh thøc sinh s¶n :
+Trùc ph©n : Tõ 1 tÕ bµo ph©n ®«i thµnh 2 tÕ bµo ( Thùc vËt vµ ®éng vËt bËc
thÊp

+ Gi¶m ph©n : Tõ 1 tÕ baß mẹ (2n) thµnh 4tb con cã nNST, giao tö

+Nguyªn ph©n : Tõ 1 TB mÑ thµnh 2 Tb con gièng hÖt mÑ .
C©u 9 . So s¸nh sù gièng nhau vµ kh¸c nhau c¬ b¶n gi÷a tÕ bµo thùc vËt vµ tÕ bµo
®éng vËt, ý nghÜa cña sù gièng nhau vµ kh¸c nhau ®ã?
- Gièng nhau:
+ §Òu cã cÊu t¹o gåm 3 thµnh phÇn ( mµng, tÕ bµo chÊt, nh©n)
+ TÕ bµo chÊt ®Òu chøa c¸c bµo quan phøc t¹p
+ Nh©n cã mµng nh©n, dÞch nh©n, nh©n con
- Kh¸c nhau:
TÕ bµo thùc vËt
TÕ bµo ®éng vËt
+ Mµng: cã thªm mµng Xenlul«
+ Mµng: chØ cã mµng sinh chÊt
+ Cã l¹p thÓ
+ Kh«ng cã l¹p thÓ
+ Kh«ng cã trung thÓ
+ Cã trung thÓ
+ Kh«ng bµo trung t©m kÝch thíc
+ Kh«ng bµo trung t©m kÝch
lín, cã vai trß quan träng .
thíc nhá, kh«ng quan träng.
- ý nghÜa:
+ Tõ sù gièng nhau cho thÊy chóng ®Òu thùc hiÖn chøc n¨ng võa lµ ®¬n vÞ cÊu t¹o, võa lµ
®¬n vÞ chøc n¨ng. Chøng tá thùc vËt vµ ®éng vËt cã cïng nguån gèc.
+ Tõ sù kh¸c nhau ph¶n ¸nh 2 chiÒu híng tiÕn hãa tõ 1 nguån gèc chung:
Híng tù dìng ph¸t triÓn ( thùc vËt)
Híng dÞ dìng ph¸t triÓn ( ®éng vËt)
Câu10:Nêu chức năng của các bào quan trong tế bào?trong tế bào động vật bộ
phận nào quan trọng nhất ?vì sao?
-Chức năng của các bào quan(câu 1)
- Bộ phận quan trọng nhất là nhân…….
Câu 11: Nêu khái niệm và ví dụ về mô?
Mô là tập hợp các tế bào chuyên hóa,có cấu trúc giống nhau, cùng thực hiện 1 chức
năng nhất định.
Vd:sgk
Câu 12:Vì sao gọi là cơ vân,cơ trơn ,cơ tim?
- sgk

Câu 13:Lập bảng phân biệt các loại mô cơ?
Đặc điểm cấu tạo:
Cơ vân

Cơ trơn

Cơ tim

Số nhân

Nhiều nhân

Một nhân
Ở giữa

Nhiều nhân
Ở giữa

Vị trí nhân

Ở phía ngoài

Có vân ngang

sát màng
Có

không

Có

- Phân bố: cơ vân gắn với xương tạo nên hệ cơ xương. Cơ trơn tạo nên thành nội
quan, cơ tim tạo nên thành tim
- Khả năng co dãn: tốt nhất là cơ vân, đến cơ tim, kém hơn là cơ trơn
Câu 14:Vì sao người ta nói phản xạ là cơ sở của mọi hoạt động hoạt động trong cơ
thể người và sự thích nghi của cơ thể người với đời sống?
- Phản xạ là cơ sở của mọi hoạt động sống vì:
Tất cả các hệ cơ quan trong cơ thể người đều hoạt động dưới sự điều khiển và điều hòa
của hệ thần kinh thông qua con đường phản xạ: sự co cơ, co giãn mạch máu, sự tiêu hóa,
sự tuần hoàn, bài tiết,...(1 điểm)
Câu 15: Khi kích thích vào dây thần kinh tới bắp cơ hoặc kích thích trực tiếp tới
các cơ thì cơ co đó có phải là phản xạ không?vì sao?
- Không phải là phản xạ vì…….
Câu 16 : Cung phản xạ là gì?
Là con đường mà xung thần kinh truyền từ cơ quan thụ cảm qua trung ương thần kinh
đến cơ quan phản ứng.
Câu 17: Vòng phản xạ là gì?
- Cơ thể biết được các phản ứng đã đáp ứng được yêu cầu trả lời kích thích hay chưa là
nhờ có luồng thông tin ngược từ cơ quan thụ cảm cũng như thụ quan trong cơ quan phản
ứng theo dây hướng tầm về trung ương thần kinh. Nếu chưa đáp ứng đúng được yêu cầu
trả lời kích thích thì trung ương thần kinh tiếp tục phát lệnh điều chỉnh phản ứng theo
dây li tâm tới cơ quan trả lời
- Như vậy, phạn xả được thực hiện 1 cách chính xác là nhờ có các luồng thông tin ngược
báo về trung ương để điều chỉnh phản xạ tạo nên vòng phản xạ.
Câu 18:Trình bày những điểm giống nhau và khác nhau giữa người và động vật
thuộc lớp thú?

a.Những điểm giống nhau:
Người và động vật thuộc lớp thú giống nhau về cấu tạo chung :các phần của
bộ xương ,sự sắp xếp các nội quan .
Có lông mao,có tuyến sữa,bộ răng phân hóa ,đẻ con.
b.Những điểm khác nhau:
-Sự phân hóa của bộ xương thích nghi với đi bằng hai chân ,
-Nhờ lao đọng có mục đích , con người đã bớt lệ thuộc vào thiên nhiên
-Có tiếng nói ,chữ viết ,tư duy trừu tượng và hình thành ý thức
-Biết dùng lửa để nấu chín thứ
-Não phát triển, sọ lớn hơn mặt.
*******************************************************

CHƯƠN II : VẬN ĐỘNG

A.KIẾN THỨC CƠ BẢN:
-Phần ghi nhớ sgk
B.CÂU HỎI VẬN DỤNG:

Câu 1: Những điểm khác nhau giữa xương tay và xương chân là:
- Xương chi trên gắn với cột sống nhờ xương đai vai, xương chi dưới gắn với cột sống
nhờ xương đai hông. Do tư thế đứng thẳng và lao động mà đai vai và đai hông phân hóa
khác nhau.
- Đai vai gồm 2 xương đòn, 2 xương bả. Đai hông gồm 3 đôi xương là xương chậu,
xương háng và xương ngồi gắn với xương cùng cụt và gắn với nhau tạo nên khung chậu
vững chắc.
- Xương cổ tay, xương bàn tay, và xương cổ chân, xương bàn chân cũng phân hóa. Các
khớp cổ tay và bàn tay linh hoạt. Xưởng cổ chân có xương gót phát triển về phía sau làm
cho diện tích bàn chân đế lớn, đảm bảo sự cân bằng vững chắc cho tư thế đứng thẳng.
Xương bàn chân hình vòm là cho bàn chân có diện tích tiếp xúc với mặt đất nhỏ hơn
hơn diện tích bàn chân đế, giúp việc đi lại dễ dàng hơn.
Câu 2:Nêu vai trò của từng loại khớp
- Khớp bất động giúp xương tạo thành hộp, thành khối để bảo vệ nội quan ( hộp sọ bảo
vệ não) hoặc nâng đỡ ( xương chậu)
- Khớp bán động giúp xương tạo thành khoang bảo vệ ( khoang ngực). ngoài ra còn có
vai trò quan trọng đối với việc giúp cơ thể mềm dẻo trong dáng đi thẳng và lao động
phức tạp.
- Khớp động đảm bảo sự hoạt động linh hoạt của tay, chân
Câu 3: Cấu tạo hình ống ,nan xương ở đầu xương xếp vòng cung có ý nghĩa gì đối
với chức năng nâng đỡ của xương?

Câu4:Đặc điểm cấu tạo nào của tế bào cơ phù hợp với chức năng co cơ?

Câu 5: Khi đi hoặc đứng, có lúc nào cả cơ gấp và cơ duỗi cẳng chân cùng co? Giải
thích,
- Khi đi hoặc đứng cả cơ gấp và cơ duỗi cùng co, nhưng không tối đa. Cả 2 cơ đối kháng
tạo ra thế cân bằng cho hệ thống xương chân thẳng để trọng tâm cơ thể rời vào chân đế.
Câu6 : Có khi nào cả cơ gấp và cơ duỗi cùng 1 bộ phận cơ thể cùng co tối đa hoặc
cùng dãn tối đa không? Vì sao?
- Không khi nào cả 2 cơ gấp và cơ duỗi cùng co tối da
- Cơ gấp và cơ duỗi của 1 bộ phận cơ thể cùng duỗi tối đa khi các cơ này mất khả năng
tiếp nhận kích thích do đó mất trương lực cơ ( trường hợp người bị liệt).
Câu7:Từ kết quả của hai thí nghiệm sau ,hãy giải thích để rút ra kết luận về thành
phần hóa học và tính chất của xương;
a, Thí nghiệm 1
-Ngâm một xương sườn gà trong cốc đựng dung dịch HCL 10%,sau 15 phút lấy ra
uốn thử ,thấy xương mềm dẻo như sợi dây.
b, Thí nghiệm 2

Đốt một xương sườn gà khác trên ngon lửa đèn cồn khi xương hêt cháy ,bóp thử
phần bị đốt thấy xương vỡ vụn .
- Dựa vào thành phần cấu tạo và tính chất của xương hãy giải thích vì sao xương
động vật được hầm lâu thì bở?
Khi hầm xương bò, lợn…….chất cốt giao bị phân hủy, vì vậy nước hầm xương thường
sánh và ngọt lại. Phần xương còn lại là chất vô cơ không còn được liên kết bởi cốt giao
nên bị bở.
Câu 8: Phân tích những đặc điểm tiến hoá của hệ cơ người so với hệ cơ thú?
Những đặc điểm tiến hoá:
+ ThÓ hiÖn qua sù ph©n ho¸ ë c¬ chi trªn vµ tËp trung ë c¬ chi díi
- C¬ chi trªn ph©n ho¸ thµnh c¸c nhãm c¬ phô tr¸ch nh÷ng cö ®éng linh ho¹t cña bµn
tay, ngãn tay ®Æc biÖt lµ c¬ ngãn c¸i rÊt ph¸t triÓn.
- C¬ chi díi cã xu híng tËp trung thµnh nhãm c¬ lín, khoÎ ( nh c¬ m«ng, c¬ ®ïi….)
-> gióp cho sù vËn ®éng di chuyÓn ( ch¹y, nh¶y..) linh hoạt vµ gi÷ cho c¬ thÓ cã t thÕ
th¨ng b»ng trong d¸ng ®øng th¼ng.
- Ngoµi ra, ë người cßn cã c¬ vËn ®éng lìi ph¸t triÓn gióp cho vËn ®éng ng«n ng÷ nãi
- C¬ nÐt mÆt mÆt ph©n ho¸ gióp biÓu hiÖn t×nh cảm qua nét mặt
Câu 9: a,Phân biệt phản xạ với cảm ứng ở thực vật?
b, Nêu bản chất ý nghĩa của sự co cơ?
c, Giải thích nguyên nhân có hiện tượng “chuột rút” ở cầu thủ bóng đá?
c,Giải thích nguyên nhân có hiện tượng “Chuột rút” ở các cầu thủ bóng đá.
- Hiện tượng “Chuột rút” là hiện tượng bắp cơ bị co cứng không hoạt động được.
- Nguyên nhân do các cầu thủ bóng đá vận động quá nhiều, ra mồ hôi dẫn đến mất nước,
mất muối khoáng, thiếu oxi. Các tế bào cơ hoạt động trong điều kiện thiếu oxi sẽ giải
phóng nhiều axit lactic tích tụ trong cơ  ảnh hưởng đến sự co và duỗi của cơ  Hiện
tượng co cơ cứng hay “Chuột rút”.
Câu 10:Cấu tạo bộ xương người thích nghi với tư thế đứng thẳng và lao động như
thế nào?
Đó là các đặc điểm về cột sóng, lồng ngực, sự phân hóa xương tay và chân, đặc điểm
về khớp tay, chân.
Câu 11:Trình bày những đặc điểm tiến hóa của hệ cơ ở người:
- Cơ tay và chân ở người phân hóa khác với động vật. Tay có nhiều cơ phân hóa
thành nhóm nhỏ phụ trách các phần khác nhau giúp tay cử động linh hoạt hơn
chân, thực hiện nhiều động tác lao động phức tạp. Riêng ngón cái có 8 cơ phụ
trách trong tổng số 18 cơ vận động bàn tay. Cơ chân lớn, khỏe, hoạt động chủ yếu
lá gấp, duỗi.
- Người có tiếng nói phong phú là nhờ cơ vận động lưỡi phát triển. Cơ mặt phân
hóa giúp người biểu hiện tình cảm.
Câu 12:Người ta đã làm thí nghiệm như thế nào để tìm hiểu thành phần hóa học
của xương.Từ đó rút ra kết luận về thành phần hóa học và tính chất của xương?

Câu 13:Ở những xương dài của cơ thể người ,cấu trúc nào làm cho xương :
a, To thêm về bề nganng và tăng thêm về chiều dài.
b, Nhẹ và vững chắc
c, Hãy giải thích vì sao người già dễ bị gãy xương và khi bị gãy xương thì sự
phục hồi xương diễn ra rất châm không chắc chắn?

Câu 14:Hãy giải thích các đặc điểm cấu tạo của xương dài thích nghi với khả
năng chống đỡ và vận động của cơ thề.

Câu 15 a, Chứng minh xương là một cơ quan sống ?
b, Những đặc nào trong thành phần hóa học và cấu trúc của xương đảm bảo cho
xương có độ vững chắc cao mà lại tương đói nhẹ?

Câu 16:Xương có tính chất và thành phần hóa học như thế nào ?Nêu thí nghiệm
để chứng minh thành phần hóa học có trong xương.

Câu 17
Có hai thí nghiệm sau:
Thí nghiệm 1: Ngâm một xương đùi ếch trưởng thành trong dung dịch HCl
10% với thời gian 10 đến 15 phút.
Thí nghiệm 2: Đốt một xương đùi ếch trên ngon lửa đèn cồn đến khi không
còn khói bay lên.
Hãy xác định kết quả trong hai thí nghiệm trên ? Từ đó em hãy rút ra kết
luận ?
- Kết quả thí nghiệm:
TN1: Xương mềm ra dễ uốn cong.
TN2: Xương dòn dễ vỡ .
-Kết luận:
+ Xương được cấu tạo từ chất vô cơ (Từ TN1)
hữu cơ(Từ TN2)
làm cho xương mềm dẻo.

làm cho xương bền chắc và chất

**************************************************************

CHƯƠNG III: TUẦN HOÀN

A.KIẾN THỨC CƠ BẢN:
-Phần ghi nhớ sgk
B.CÂU HỎI VẬN DỤNG:
Câu1:Môi trường trong cơ thể gồm những thành phần nào?chúng có quan hệ với
nhau như thế nào?
- Môi trường trong gồm những thành phần: máu, nước mô, bạch huyết.
- Quan hệ của chúng:
+ Một số thành phần của máu thảm thấu qua thành mạch máu tạo ra nước mô
+ Nước mô thảm thấu qua thành mạch bạch huyết tạo ra bạch huyết
+ Bạch huyết lưu chuyển trong mạch bạch huyết rồi lại đổ về tĩnh mạch máu và hòa
vào máu.
Câu2: Mô tả đường đi của máu trong vòng tuần hoàn nhỏ và vòng tuần hoàn lớn?
- Vòng tuần hoàn nhỏ: bắt đầu từ tâm thất phải qua động mạch phổi, rồi vào
mao mạch phổi, qua tĩnh mạch phổi rồi trở về tâm nhĩ trái.
- Vòng tuần hoàn lớn: bắt đầu từ tâm thất trái qua động mạch chủ, rồi tới các
mao mạch phần trên cơ thể và các mao mạch phần dưới cơ thể, từ mao mạch
phần trên cơ thể qua tĩnh mạch chủ trên rồi về tâm nhĩ phải, từ mao mạch phần
dưới cơ thể qua tĩnh mạch chủ dưới rồi cũng trở về tâm nhĩ phải
Câu 3: So sánh và chỉ ra sự khác biệt giữa các loại mạch máu.giải thích sự khác
nhau đó?
các loại
mạch máu
Động mạch

Tĩnh mạch

 
 

Sự khác biệt về cấu tạo

Giải thích

Thành có 3 lớp với lớp mô liên kết
thích hợp với chức
và lớp cơ trơn dày hơn của tĩnh
năng dẫn máu từ tim
mạch; lòng mạch hẹp hơn tĩnh
đến các cơ quan với
mạch
vận tốc cao, áp lực lớn
Thích hợp với chức
Thành có 3 lớp nhưng lớp mô liên năng dẫn máu từ khắp
kết và lớp cơ trơn mỏng hơn của
tế bào của cơ thể về
động mạch
tim với vận tốc và áp
lực nhỏ
Lòng rộng hơn của động mạch
Có van 1 chiều ở những nơi máu
chảy ngược chiều trọng lực

Mao mạch

Nhỏ và phân nhiều nhánh

 

Thành mỏng, chỉ gồm 1 lớp biểu

 
 
Thích hợp với chức
năng tỏa rộng tới từng
tế bào của các mô, tạo
điều kiện cho sự trao
đổi chất với các tế bào
 

 

bì
Lòng hẹp

 

Câu 4: Huyết áp trong tĩnh mạch rất nhỏ mà máu vẫn vận chuyển được qua tĩnh
mạch về tim là nhờ các tác động chủ yếu nào?
- sức đẩy tạo ra do sự co bóp của các cơ bắp quanh thành mạch
- sức hút của lồng ngực khi ta hít vào thở ra
- sức hút của tâm nhĩ khi dãn ra
- các van tĩnh mạch
Câu 5:Đề ra các biện pháp bảo vệ tránh các tác nhân có hại cho tim, mạch:
- Khắc phục và hạn chế các nguyên nhân làm tăng nhịp tim và huyết áp không
mong muốn:
+ Không sử dụng các chất kích thích có hại như thuốc lá, heroin, rượu, doping…..
+ Cần kiểm tra sức khỏe định kì hằng năm để phát hiện khuyết tật liên quan đến tim
mạch sẽ được chữa trị kịp thời hay có chế độ hoạt động, sinh hoạt phù hợp theo lời
khuyên của bác sĩ
+ Khi bị sốc hoặc stress cần điểu chỉnh cơ thể kịp thời theo lời khuyên của bác sĩ.
Câu 6:
Câu 9 :
a,Phân tích những đặc điểm phù hợp giữa cấu tạo và chức phận của hồng cầu.
b, Tại sao những dân tộc ở vùng núi và cao nguyên số lượng hồng cầu trong máu
lại thường cao hơn so với người ở đồng bằng?
Trả lời
Hình Dạng

Hình dĩa, lõm 2
mặt
Không có nhân

Làm tăng diện tích tiếp xúc của HC với O2
và CO2
Giảm bớt tiêu tốn năng lượng cho HC trong
khi làm việc.
Cấu tạo
Có Hemoglobin
Kết hợp lỏng lẻo với O2 và CO2 ; giúp vận
chuyển và trao đổi các khí dễ dàng.
Có số lượng nhiều Vận chuyển được nhiều khí cho cơ thể khi
lao động nhiều, kéo dài
b, Những dân tộc ở vùng núi cao có số lượng hồng cầu trong máu cao hơn người ở đồng
bằng vì:
+ Do không khí trên núi cao có áp lực thấp cho nên khả năng kết hợp của oxi
với hemoglobin trong hồng cầu giảm.
+ Số lượng hồng cầu tăng để đảm bảo nhu cầu oxi cho hoạt động của con
người .
Câu 10: Sự khác nhau cơ bản giữa 2 vòng tuần hoàn lớn và nhỏ của người.
Trả lời

Vòng TH lớn
- Máu ra khỏi tim là máu đỏ tươi, xuất
phát từ tâm thất trái theo động mạch
chủ
- Máu trở về tim là máu đổ thẫm, theo
tĩnh mạch chủ đổ về tâm nhĩ phải
- Trao đổi chất diễn ra ở TB và cơ
quan.
- Cung cấp Oxi, dinh dưỡng cho TB +
mô, đồng thời thải CO2 , chất thải từ
TB -- > tim, thải ra ngoài.

Vòng TH nhỏ
- Máu ra khỏi tim là máu đỏ thẫm, xuất
phát từ tâm thất phải theo động mạch Phổi
- Máu trở về tim là máu đổ tươi, theo T/M
phổi đổ về tâm nhĩ trái.
- Trao đổi chất diễn ra ở phế nang ,
- Nhận oxi từ K.K vào máu và đưa về
Tim, thải CO2 vào phế nang -- > ngoài

Câu 11. Hãy cho biết một chu kì co giãn của tim ? Vì sao tim hoạt động liên tục,
suốt đời mà không mệt mỏi?
Trả lời
- Một chu kì hoạt động Tim gồm 3 pha ~ 0,8 s .
Pha co 2 tâm nhĩ = 0,1 s; co 2 tâm thất = 0,2 s; Giãn chung = 0,4 s
- Tâm nhĩ co: 0,1 s , nghỉ 0,7 s ; Tâm thất co 0,3 s nghỉ 0,5 s
- Thời gian nghỉ ngơi nhiều, đủ phục hồi hoạt động
- Lượng máu nuôi tim nhiều: Chiếm 1 / 10 lượng máu của cơ thể
Câu 12: Lấy máu của 4 người: An, Bình, Cúc, Yên - Mỗi người là 1 nhóm máu
khác nhau. rồi tách ra thành các phần riêng biệt ( Huyết tương và hồng cầu riêng ).
Sau đó cho hồng cầu trộn lẫn với huyết tương, thu được kết quả thí nghiệm theo
bảng sau:
Huyết tương
Hồng cầu
An
Bình
Cúc
Yên

An

Bình

Cúc

Yên

+
+
+

-

+
+

+
+
-

Dấu : ( + ) là phản ứng dương tính, hồng cầu bị ngưng kết.
Dấu : ( - ) là phản ứng âm tính, hồng cầu không bị ngưng kết.
Hãy xác định nhóm máu của 4 người trên
Trả lời
Nhóm máu từng người như sau:
An
Bình
Cúc

Nhóm máu : O
Nhóm máu : AB
Nhóm máu : A ( hoặc B )

Yên

Nhóm máu : B ( hoặc A )

Câu23: Phân tích những đặc điểm phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của mỗi loại
mạch máu(động mạch,tĩnh mạch, mao mạch).
Trả lời
Đặc điểm cấu tạo phù hợp với chức năng của các loại mạch máu:
a. Động mạch: lòng hẹp hơn tĩnh mạch, có thành dày nhất trong 3 loại mạch
gồm3 lớp (mô liên kết, cơ trơn, biểu bì), có khả năng đàn hồi => phù hợp với
chức năng nhận một lượng lớn máu từ tâm thất với vận tốc nhanh, áp lực lớn.
b. Tĩnh mạch: có thành mỏng hơn ít đàn hồi hơn động mạch,
có lòng rộng => phù hợp với chức năng nhận máu từ các cơ quan và vận chuyển
về tim với vận tốc chậm, áp lực nhỏ; có các van một chiều ở những nơi
máu chảy ngược chiều trọng lực.
c. Mao mạch: có thành rất mỏng, phân nhánh nhiều. Cấu tạo chỉ gồm 1 lớp tế bào
biểu bì phù hợp với chức năng vận chuyển máu chậm để thực hiện sự trao
đổi chất giữa máu và tế bào.

Câu29: Phân biệt sự đông máu với ngưng máu về khái niệm, cơ chế và ý nghĩa?
Phân biệt đông máu với ngưng máu

Đặc
điểm
Khái
niệm

Đông máu

Ngưng máu

Là hiện tượng máu bị đông lại Là hiện tượng hồng cầu của
khi ra khỏi cơ thể
người cho bị kết dính trong máu
người nhận
Tiểu cầu vỡ tiết enzim kết hợp Các kháng thể có trong huyết
Cơ
với ion Ca++ có trong huyết tương người nhận gây kết dính
chế
tương biến chất sinh tơ máu với các kháng nguyên trên hồng
trong huyết tương thành tơ máu, cầu người cho, làm cho hồng cầu
các tơ máu tạo thành mạng lưới của người cho bị kết dính thành
ôm giữ các TB máu tạo thành cục trong máu người nhận
khối máu đông.
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu - Đây là một phản ứng miễn dịch
Ý nghĩa khi các mạch máu bị đứt
của cơ thể, khi truyền máu cần
thực hiện đúng nguyên tắc để
tránh ngưng máu.
Câu 22
a/ Trình bày khái niệm, cơ chế và vai trò của quá trình đông máu?
b/ Ở người có mấy nhóm máu? Từ các nhóm máu hãy lập sơ đồ truyền máu. Giả sử

một bệnh nhân bị mất máu nặng nếu không qua thử máu phải truyền máu ngay,
bác sĩ sẽ quyết định truyền máu nào? Vì sao? Trong thực tế bác sĩ có làm vậy
không? Tại sao?
Trả lời
a/+ Đông máu: là hiện tượng máu lỏng chảy khỏi mạch tạo thành khối máu đông bịt
kín vết thương.
+ Cơ chế đông máu
Hồng cầu

Các tế bào máu

Bạch cầu
Tiểu cầu
Khối máu đông

Vỡ

Máu
lỏng

Enzim

Chất sinh
tơ máu

Huyết tương

Ca2+

Tơ máu
Huyết thanh

+ Vai trò của quá trình đông máu: Hạn chế mất máu khi bị thương.
b/ + Ở người có 4 nhóm máu: O, A, B, AB
+ Sơ đồ truyền máu:
A
A
O

AB

O

AB

B
B

+ Một bệnh nhân bị mất máu nặng nếu không qua thử máu phải truyền máu ngay,
bác sĩ sẽ quyết định truyền máu nhóm O.
+ Vì nhóm máu O có thể truyền cho nhóm máu O, A, B, AB nên bệnh nhân có nhóm
máu nào cũng nhận được.
+ Trong thực tế bác sĩ không làm vậy.
+ Vì để bệnh nhân tránh bị nhận máu nhiễm các tác nhân gây bệnh.
Câu 15: Cho biết tâm thất mỗi lần co bóp đẩy đi 87,5 ml máu và trong một ngày
đêm đã đẩy đi được 7560 lít máu. Thời gian của pha dãn chung bằng
thời gian pha co tâm nhĩ bằng

thời gian pha co tâm thất. Hỏi:

chu kì co;

a/ Số lần mạch đập trong một phút?
b/ Thời gian hoạt động của một chu kì tim?
c/ Thời gian hoạt động của mỗi pha: co tâm nhĩ, co tâm thất và dãn chung?
Trả lời
a/ Số lần mạch đập trong một phút.
Đổi: 7560 lít = 7560.000 ml
- Số phút trong một ngày đêm là: 24 giờ x 60 phút = 1440 phút
- Lượng máu đẩy đi trong 1 phút: 7560.000 ml : 1440 phút = 5250 ml
Vậy số lần mạch đập trong 1 phút là: 5250 ml : 87,5 ml = 60 lần
b/ Thời gian hoạt động của một chu kì tim:
60 giây : 60 lần = 1 (giây/ lần)
c/ Thời gian hoạt động của mỗi pha: co tâm nhĩ, co tâm thất và dãn chung
- Pha dãn chung là: 1 giây : 2 = 0,5 (giây)
Gọi thời gian pha thất co là X (giây); thì pha nhĩ co là

(giây)

Ta có: pha nhĩ co + pha thất co = 1 – 0,5 = 0,5 (giây)
+ X = 0,5

Giải ra ta có: X = 0,375 (giây)

Pha nhĩ co là: 0,375(giây) : 3 = 0,125 (giây)
Đáp số: a/ Số lần mạch đập trong 1 phút : 60 lần
b/ Thời gian hoạt động của 1 chu kì co tim: 1 (giây)
c/ Thời gian hoạt động của pha dãn chung: 0,5 (giây)
Thời gian hoạt động của pha thất co: 0,375 (giây)
Thời gian hoạt động của pha nhĩ co: 0,125 (giây)
C©u16
a, Gi¶i thÝch v× sao m¸u AB lµ m¸u chuyªn nhËn, m¸u O lµ m¸u chuyªn cho?
Trả lời
a) * M¸u AB lµ m¸u chuyªn nhËn: M¸u AB cã chøa c¶ kh¸ng nguyªn A vµ B trong hång
cÇu, nhng trong huyÕt t¬ng kh«ng cã kh¸ng thÓ, do vËy m¸u AB kh«ng cã kh¶ n¨ng g©y
kÕt dÝnh hång cÇu l¹. V× thÕ m¸u AB cã thÓ nhËn bÊt k× lo¹i m¸u nµo truyÒn cho nã.
* M¸u O kh«ng cã chøa kh¸ng nguyªn trong hång cÇu. V× vËy, khi ®îc truyÒn cho
m¸u kh¸c, kh«ng bÞ kh¸ng thÓ trong huyÕt t¬ng cña m¸u nhËn g©y kÕt dÝnh hång cÇu nªn
m¸u O ®îc xem lµ m¸u chuyªn cho.
Câu : 26
Cho biết tâm thất trái mỗi lần co bóp đẩy đi 70 ml máu và trong một ngày đêm đã
đẩy đi được 7560 lít máu. Thời gian của pha dãn chung bằng 1/2 chu kỳ tim, thời gian
pha co tâm nhĩ bằng 1/3 thời gian pha co tâm thất. Hỏi:
1. Số lần mạch đập trong một phút?
2. Thời gian hoạt động của một chu kỳ tim?
3. Thời gian của mỗi pha: co tâm nhĩ, co tâm thất, dãn chung?
Trả lời

1.
- Trong một phút tâm thất trái đã co và đẩy :
7560 : (24. 60) = 5,25 lít.
- Số lần tâm thất trái co trong một phút là :
(5,25. 1000) : 70 = 75 ( lần)
Vậy số lần mạch đập trong một phút là : 75 lần.
2.
- Thời gian hoạt động của một chu kỳ tim là :
( 1 phút = 60 giây) à ta có : 60 : 75 = 0,8 giây.
Đáp số : 0,8 giây.
3. Thời gian của các pha :
- Thời gian của pha dãn chung là : 0,8 : 2 = 0,4 (giây)
- Gọi thời gian pha nhĩ co là x giây -> thời gian pha thất co là
3x .
Ta có x + 3x = 0,8 – 0,4 = 0,4
 x = 0,1 giây.
Vậy trong một chu kỳ co dãn của tim:
Tâm nhĩ co hết : 0,1 giây.
Tâm thất co hết : 0,1 . 3 = 0,3 giây.
( HS giải cách khác nếu đúng cho điểm tối đa)

0,5đ
0,5đ

0,5đ

Câu 29
Phân biệt hai hiện tượng đông máu và ngưng máu ?
Đặc điểm
phân biệt

Đông máu

Ngưng máu

Khái niệm Là hiện tượng máu bị đông
(0.25đ)
lại khi ra khỏi cơ thể

Là hiện tượng hồng càu của người cho bị

Cơ chế

Tiểu cầu vỡ tiết enzim kết
hợp với ion Ca có trong huyết
tương biến chất sinh tơ máu
trong huyết tương thành tơ
máu, các tơ máu tạo thành
mạnh lưới ôm giữ các TB
máu tạo thành khối máu đông

Các kháng nguyên có trong huyết tương
người nhận gây kết dính với các kháng
thể trên hồng cầu người cho, làm cho
hồng cầu của người cho bị kết vón thành
cục trong máu người nhận

- Đối với cơ thể: Bảo vệ cơ
thể chống mất máu khi các
mạch máu bị đứt

- Đối với cơ thể: Đây là một phản ứng
miễn dịch của cơ thể, tuy nhiên nếu hiện
tượng ngưng máu xảy ra sẽ gây hiệu quả
nghiêm trọng: Làm tắc nghẽn các mao

(0.7đ)

Ý nghĩa
(0.5đ mỗi
ý 0.25đ)

- Khoa học: Chế tạo chất

kết vón trong máu người nhận

chống đông trong truyền máu
hoặc chế tạo chất gây đông
máu trong các trường hợp
máu khó đông

mạch dẫn đến làm cho máu không lưu
thông được có thể dẫn tới tử vong
- Khoa học: Đảm bảo truyền máu đúng
nguyên tắc tránh trường hợp gây ngưng
máu trong quá trình truyền máu

Chương IV: HÔ HẤP

Câu 7 ( 2 điểm )
Tại sao khi dừng chạy rồi mà chúng ta vẫn phải thở gấp thêm một thời gian rồi mới hô hấp trở
lại bình thường?

Trả lời

- Khi chạy cơ thể trao đổi chất mạnh để sinh năng lượng, đồng thời thải ra nhiều CO2
- Do CO2 tích tụ nhiều trong máu nên đã kích thích trung khu hô hấp hoạt động mạnh đẻ thải
loại bớt CO2 ra khỏi cơ thể.
- Chừng nào lượng CO2 trong máu trở lại bình thường thì nhịp hô hấp mới trở lại bình thường
Câu 3: (4điểm) Vẽ sơ đồ minh họa và giải thích cơ chế sự trao đổi khí ở phổi và ở tế bào?

Trả lời

+ Vẽ sơ đồ trao đổi khí ở phổi và trao đổi khí ở tế bào
* Trao đổi khí ở phổi.
- Khí O2 ở phế nang cao hơn trong mao mạch nên O2 khuếch tán từ phế nang vào máu.
- Khí CO2 trong mao mạch cao hơn trong phế nang nên CO2 khuếch tán từ máu vào phế nang.
* Trao đổi khí ở tế bào.
- Khí O2 trong mao mạch cao hơn trong tế bào nên O2 khuếch tán từ máu vào tế bào.
- Khí CO2 trong tế bào cao hơn trong mao mạch nên khí CO2 khuếch tán từ tế bào vào máu.
C©u 1. (3.0 ®iÓm)
H« hÊp vµ quang hîp cã nh÷ng ®iÓm g× gièng vµ kh¸c nhau?

Trả lời
Néi dung
* Gièng ngau gi÷a h« hÊp vµ quang hîp:
- §Òu lµ qu¸ tr×nh cã ý nghÜa ®èi víi ®êi sèng cña c©y xanh.
- §Òu chÞu ¶nh hëng cña c¸c yÕu tè bªn ngoµi nh nhiÖt ®é, kh«ng khÝ...
* Kh¸c nhau gi÷a h« hÊp vµ quang hîp:

H« hÊp
- X¶y ra ë tÊt c¶ c¸c bé phËn cña
c©y
- Hót khÝ oxi vµ nh¶ khÝ cacb«nic
- Ph©n gi¶i chÊt h÷u c¬
- X¶y ra mäi lóc, kÓ c¶ ngµy vµ
®ªm

Quang hîp
- X¶y ra ë l¸ c©y xanh
- Hót khÝ cacb«nic vµ nh¶ khÝ oxi
- ChÕ t¹o chÊt h÷u c¬.
- ChØ x¶y ra vµo ban ngµy, lóc cã
¸nh s¸ng

C©u 4: Theo dâi kh¶ n¨ng nhÞn thë lóc b×nh thêng víi sau khi lÆn xuèng níc 1 phót? Trêng hîp nµo nhÞn lÆn h¬i ? t¹i Sao ?

- V× sao O xi tõ ngoµi kh«ng khÝ l¹i ®Õn ®îc tÕ bµo ?
§¸p ¸n
C©u 4:
a Lóc b×nh thêng nhÞn thë l©u h¬n sau khi lÆn 1 phót v× : Khi lÆn c¬ thÓ ph¶i nÝn thë lÆn
dÉn ®Õn hµm lîng CO2 ë phÕ nang lín, « xi thÊp , kÝch thÝch trong khi ho¹t ®éng ®Ó
cung cÊp o xi.
b. §Ó ®Õn ®îc tÕ bµo th× oxi ph¶i ®i qua phÕ nang vµo m¸u vµ ®i ®Õn tÕ bµo .
Cô thÓ : ë phæi do ph©n ¸p cña oxi ë trong m¸u, oxi tõ phÕ nang vµo m¸u
theo………… Vµo m¸u kÕt hîp láng lÎo víi hªm«glÝin(HbO 2) ®Ó tÕ bµo oxi ®i tiÕp nhá
khuÕch t¸n.
C©u 4: Suy h« hÊp lµ g× ? Nguyªn nh©n g©y ra suy ho hÊp? BÖnh nh©n bÞ suy h« hÊp c¸c
hÖ c¬ quan lh¸c cã bÞ ¶nh hëng nh thÕ nµo ?
Trả lời
C©u 4: Suy h« hÊp suy gi¶m kh¶ n¨ng T§C khi ë phæi dÉn ®Õn thiÕu oxi cho qu¸ tr×nh
T§C ë tÕ bµo
- Nguyªn nh©n : Do vi rót sèng ký sinh ë niªm m¹c ®êng h« hÊp ®Æc biÖt chñ yÕu
lµ ë c¸c phÕ nang cña phæi lµm mÊt kh¶ n¨ng T§K ë c¸c phÕ nang
- HËu qu¶ : Suy ho hÊp, c¬ thÓ thiÕu oxi, trao ®æi chÊ gi¶m, c¬ thÓ thiÕu n¨ng lîng,
TÊt c¶ c¸c qu¸ tr×nh ®Òu ho¹t ®éng yÕu dÇn .
Câu 5 : (1,5 điểm)
1. Bản chất của sự hô hấp ngoài và hô hấp trong là gì?
2. Giải thích cơ sở sinh lý của tiếng khóc chào đời?
1.
- Hô hấp ngoài:
+ Sự thở ra và hít vào ( thông khí ở phổi)
+ Trao đổi khí ở phổi: O2 khuếch tán từ phế nang vào máu.
CO2 khuếch tán từ máu vào phế nang.
- Hô hấp trong
+ Trao đổi khí ở tế bào: CO2 khuếch tán từ tế bào vào máu.
O2 khuếch tán từ máu vào tế bào.
2. Cơ sở sinh lí của tiếng khóc chào đời.
- Đứa trẻ khi chào đời bị cắt bỏ dây rốn lượng CO2 thừa ngày càng nhiều trong máu sẽ kết hợp
với nước tạo thành H2CO3 => I on H+ tăng => Kích thích trung khu hô hấp hoạt động, tạo ra
động tác hít vào, thở ra. Không khí đi ra tràn qua thanh quản tạo nên tiếng khóc chào đời.

ChươngV: TIÊU HÓA
Câu 3(2.5 điểm).
So sánh tiêu hóa ở dạ dày và ruột non ? Khác biệt cơ bản giữa tiêu hóa ở dạ dày và ruột non là

gì ?
Câu 3(2.5đ):
a.Giống nhau(0.5đ):
- Biến đổi lý học có các hoạt động giống nhau: Co bóp nhờ các lớp cơ, tiết enzim có tác dụng để
đảo trộn thức ăn thấm enzim, hòa loãng thức ăn (0.25đ)
- Biến đổi hóa học với sự tham gia của các enzim tiêu hóa phân cắt thức ăn thành các phân tử nhỏ
hơn (0.25đ)
b.Khác nhau(1.5đ):
Điểm so sánh
Biến đổi lý học
- Hoạt động:
(0.25đ)
- Kết quả:
(0.25đ)
Biến đổi hóa học
-Hoạt động:
(0.5đ)
-Kết quả:
(0.5đ)

Tiêu hóa dạ dày

Tiêu hóa ở ruột non

Mạnh nhờ có 3 lớp dày

Yếu hơn vì chỉ có 2 lớp cơ mỏng
Không có tác dụng làm nhỏ thức ăn

Thức ăn được co bóp mạnh nên nhỏ

Chỉ có emzim pepsin phân cắt protein
và enzim amilaza nước bọt hoạt động
trong giai đoạn đầu phân cắt tinh bột
Chỉ có protein chuỗi dài thành chuỗi
ngắn 3-10axit amin và một phần tinh
bột thành đường đôi trong giai đoạn
đầu. Các sản phẩm này chưa có khả
năng hấp thụ

Có đầy đủ các loại enzim phân cắt
các loại thức ăn
Tất cả các loại thức ăn đều được
phân cắt thành các phân tử chất dinh
dưỡng. Các sản phẩm này có khả
năng hấp thụ

c. Điểm khác nhau cơ bản(0.5đ): Tiêu hóa ở ở dạ dày chủ yếu là biến đổi lý học còn tiêu hóa ở ruột
non chủ yếu là biến đổi hóa học

Câu 4: (4 điểm)
a/ Tiêu hóa là gì? Quá trình tiêu hóa gồm những hoạt động nào?
b/ Nêu cấu tạo của hệ tiêu hóa?
c/ Một người bị triệu chứng thiếu axit tron...