Trường THCS Lộc Sơn
Tổ: Khoa học tự nhiên
---------  ---------Ngày soạn:30 / 10 /2022

Họ và tên giáo viên
Phan Tất Khả

------  -----Ngày dạy:1 / 11 /2022

CHỦ ĐỀ 7: TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG Ở SINH VẬT

BÀI 26 : THỰC HÀNH VỀ HÔ HẤP TẾ
BÀO Ở THỰC VẬT THÔNG QUA SỰ NẢY MẦM CỦA HẠT
MÔN HỌC: KHTN 7 (BỘ SÁCH CTST)
Số tiết: 02 tiết

I. Mục tiêu
1. Kiến thức:
- Tiến hành được thí nghiệm về hô hấp tế bào ở thực vật thông qua sự nảy mầm của hạt.
- Sử dụng được các dụng cụ thí nghiệm.
- Xác định được hạt nảy mầm diễn ra qúa trình hô hấp có sinh ra nhiệt hấp thụ khí oxygen và thải
ra khí cacbondixide.
2. Năng lực:
2.1. Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực thực hiện các nhiệm vụ của bản thân khi thực hiện các
nhiệm vụ được GV yêu cẩu trong giờ thực hành.
- Giao tiếp và hợp tác: Chia sẻ và thực hiện được đúng nhiệm vụ được phân công trong nhóm để
tiên hành thí nghiệm chứng minh về hô hấp tế bào ở thực vật thông qua sự nảỵ mầm của hạt.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo:Thông qua các thí nghiệm rút ra được kết luận về hiện tượng hô
hấp ở thực vật.
2.2. Năng lực khoa học tự nhiên
- Tìm hiểu tự nhiên: Quan sát, phát hiện sản phẩm được tạo ra trong quá trình hô hấp.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Trình bày được cách tiến hành thí nghiệm phát hiện hiện
tượng hô hấp ở hạt nảy mẩm.
3. Phẩm chất:
- Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh:
- Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân nhằm tìm hiểu về quá trình
hô hấp tế bào
- Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ thí nghiệm, thảo
luận về quá trình hô hấp của tế bào.
- Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả thí nghiệm …

- Trung thực trong quá trình thực hành và báo cáo kết quả thực hành của cá nhân và nhóm.
II. Thiết bị dạy học và học liệu

1. Thiết bị:
- Dụng cụ: Bình thủy tinh 500 mL, bông gòn, nến, nhiệt kế có vạch chia độ, hộp nhựa/thùng
xốp, ấm đun nước siêu tốc, xoong, bếp đun.
- Hóa chất: Nước cất.
- Mẫu vật: 400 g hạt (hạt thóc, hạt đỗ xanh, hạt ngô,…), mùn cưa hoặc xơ dừa.
* Dụng cụ: Dây kim loại, nến, bình tam giác có nút và ống dẫn, cốc, bình đựng, nước
cất, ống nghiệm, ấm đun nước siêu tốc, xoong, bếp đun.
* Hóa chất: Nước vôi trong, nước cất.
* Mẫu vật: 400 g hạt (hạt thóc, hạt đỗ xanh, hạt ngô,…).
2. Học liệu:

- Hình ảnh : 26.1; 26.2
- Phiếu học tập: Phiếu báo cáo thực hành của từng nhóm.

- Chuẩn bị cho mỗi nhóm học sinh:
- Đoạn video Thí nghiệm 1: https://www.youtube.com/watch?v=YoqCQUCRKmk
Thí nghiệm 2: https://www.youtube.com/watch?v=26IGFdJ6qJU
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1:
KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Hs nhắc lại được các sản phẩm của quá trình hô hấp ở tế bào đã học.
b) Nội dung: Gv tổ chức cho HS xem kênh hình minh họa các sản phẩm của quá trình hấp ở tế
bào
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Giao nhiệm vụ: HS xem hình
Nhận nhiệm vụ

Hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ: Giáo viên yêu cầu HS quan
sát hình ảnh
1.Từ hình ảnh hãy cho biết: Sản phẩm của quá trình hấp ở tế bào là
gì?
2. Muốn biết được hấp ở tế bào đã tạo ra nước, cacbondeôxit, ATP.
chúng ta cần làm gì?
Chốt lại và đặt vấn đề vào bài: Để chứng minh quá trình hô hấp

tế bào ở thực vật thông qua sự nảy mầm của hạt

Thực hiện nhiệm vụ, nêu
được:
1. Nước, cacbon dioxide,
ATP.
2. Làm thí nghiệm.
Chuẩn bị sách vở học bài mới

chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.

Hoạt động 2:
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
2.1. Chứng minh nhiệt lượng được tạo ra trong quá trình hô hấp tế bào.
a. Mục tiêu
- Xác định được trong quá trình hạt nảy mầm diễn ra qua trình hô hấp và sinh ra nhiệt lượng.
b. Nội dung:
- Thông qua nội dung thí nghiệm học sinh đo được nhiệt độ ở 2 bình thủy tinh chứa hạt.
c. Sản phẩm:
- Kết quả nhiệt độ đo được ở 2 bình của thí nghiệm 1.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
B1. Giao nhiệm vụ: Trước buổi thực hành 1 ngày
- Nhận nhiệm vụ
GV phân công nhiệm cho các nhóm làm thí nghiệm 1:
- Thành lập nhóm thực hành theo yêu
Chứng minh nhiệt lượng được tạo ra trong quá trình hô
cầu của GV
hấp tế bào.
GV hướng dẫn các nhóm cách chuẩn bị dụng cụ, mẫu vật
thí nghiệm theo yêu cầu sgk.
GV hướng dẫn HS thực hiện Bước 1 - 3 trong SGK. Phân

công học sinh cứ 5 giờ ghi lại kết quả đo được của nhiệt
kế. Hôm sau đến lớp nhóm sẽ trình bày lại các làm thí
nghiệm và kết quả nhiệt độ đo được của nhóm.
B2.Hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ:
Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS thực hiện Bước 1, 2, 3 trong SGK cho từng tổ viên cùng nhau tiến hành
làm thí nghiệm, phân công tổ viên
trước ở nhà.
theo dõi và ghi chép lại nhiệt độ đo
* Bước 1:
- Ngâm 100 g hạt trong cốc nước ấm (khoảng 40oC) được của nhiệt kế sau 4 - 6h trước ở
từ 4 – 12 giờ (tùy loại hạt), vớt ra để nguội, sau đó nhà.

cho vào bình thủy tinh A.
- Luộc chín 100 g hạt, để nguội, sau đó, cho hạt đã
luộc vào bình thủy tinh B.
* Bước 2: Đặt vào mỗi bình một nhiệt kế, dùng bông
gòn ẩm đặt vào miệng bình để cố định nhiệt kế.
* Bước 3: Tiếp tục cho hai bình thủy tinh này vào hai
hộp nhựa (hoặc thùng xốp) chứa mùn cưa và theo dõi
sự thay đổi nhiệt độ của nhiệt kế sau khoảng 4 – 6
giờ.
GV hướng dẫn HS thực hiện Bước 4 trong SGK ở
Hoạt động theo nhóm ghi kết quả thí
trên lớp.
* Bước 4: Quan sát, ghi nhận hiện tượng và kết luận nghiệm, giải thích và rút ra kết
về sự chuyển hóa năng lượng diễn ra trong quá trình luận.
hạt nảy mầm.
GV cho HS xem video
HS theo dõi hoàn thành báo cáo

B3.Báo cáo, thảo luận:
Giáo viên yêu cầu học sinh từng nhóm báo cáo kết quả đo
được ở thí nghiệm 1. Cách thức làm thí nghiệm.
*Báo cáo kết quả thực hành:
1. Kết quả thí nghiệm:
- Ở bình thủy tinh A: Nhiệt độ là…………………………..
- Ở bình thủy tinh B: Nhiệt độ là ………………………….

- Nhận xét kết quả thí nhgiệm………………………..

2. Giải thích:…………………………………………..

3. Kết luận: …………………………………….

Hs có thể kết hợp với kết quả hình
ảnh chụp được của thí nghiệm để bài
báo cáo thêm sinh động hơn.
1. Kết quả thí nghiệm:

- Ở bình thủy tinh A: Nhiệt độ là 30oC.
- Ở bình thủy tinh B: Nhiệt độ là 25oC

- Nhiệt độ ở bình thủy tinh A cao
hơn nhiệt độ ở bình thủy tinh B.
2 Giải thích:
+ Ở bình A, hạt đang nảy mầm nên
có quá trình hô hấp tế bào diễn ra
mạnh. Quá trình hô hấp tế bào có
tỏa nhiệt nên nhiệt độ ở bình A
tăng lên.
+ Ở bình B, hạt đã được luộc chín
(hạt đã chết) nên không diễn ra quá
trình hô hấp tế bào. Bởi vậy, nhiệt
độ ở bình B không tăng.
3. Trong quá trình hô hấp tế bào tạo

ra nhiệt lượng.
B4. Đánh giá/ nhận xét:
- 1 vài nhóm nhận xét câu trả lời của
- GV nhận xét phần kết quả thực hành và câu trả lời giải nhóm bạn, bổ sung.
thích của các nhóm.
- Tuyên dương nhóm đạt kết quả thí nghiệm và trả lời tốt.
- Động viên , khuyến khích các nhóm tham gia chưa tốt.
- Gv tổ kết hướng dẫn Hs ghi kết luận
- HS theo dõi , ghi nhớ.
2. 2. Chứng minh hô hấp tế bào hấp thụ khí oxygen và thải khí cacbon dioxide.
a. Mục tiêu: Chứng minh được trong quá trình tế bào hô hấp sẽ hấp thụ khí oxygen và thải khí
cacbon dioxide.
b. Nội dung: Học sinh làm thí nghiệm về hô hấp tế bào diễn ra quá trình hấp thụ khí oxygen và
thải khí cacbon dioxide.
c. Sản phẩm: Kết quả thí nghiệm 2 của các nhóm.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
B1. Giao nhiệm vụ: Trước buổi thực hành 1 ngày - Nhận nhiệm vụ
GV phân công nhiệm cho các nhóm làm thí - Thành lập nhóm thực hành theo yêu cầu
nghiệm1, 2, 3 Chứng minh hô hấp tế bào hấp thụ của GV
khí oxygen và thải khí cacbondioxide.
GV hướng dẫn các nhóm cách chuẩn bị dụng cụ,
mẫu vật thí nghiệm theo yêu cầu sgk.
GV hướng dẫn HS thực hiện Bước 1, 2, 3 trong
SGK.
GV hướng dẫn HS thực hiện Bước 4, 5 trong SGK
thực hiện trên lớp.
B2.Hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ:
Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho từng
GV hướng dẫn HS thực hiện thí nghiệm 2 tổ viên cùng nhau tiến hành làm thí nghiệm 2
trước ở nhà.
Bước 1, 2, 3 trong SGK trước ở nhà.

*Bước 1: Ngâm 200 g hạt trong nước ấm
(khoảng 40oC) từ 4 – 12 giờ (tùy loại hạt).
*Bước 2: Sau 4 – 12 giờ, vớt hạt, chia đôi và
cho vào hai bình thủy tinh C và D (có lót bông
ẩm).
* Bước 3: Khi hạt bắt đầu nảy mầm, đậy kín
các bình thủy tinh và để vào chỗ tối một ngày.
GV hướng dẫn HS thực hiện Bước 4, 5 trong
Hoạt động theo nhóm ghi kết quả thực
SGK ở trên lớp.
*Bước 4: Ở bình C: Nhẹ nhàng mở nút bình, hiện bước 4,5 vào vở sản phẩm của
đưa nến đang cháy vào. Quan sát hiện tượng nhóm.
xảy ra với cây nến.
* Bước 5: Ở bình D: Cho đầu ngoài ống dẫn
của bình tam giác vào ống nghiệm có chứa
nước vôi trong. Sau đó, rót nước từ từ, từng ít
một qua ống dẫn vào bình chứa hạt. Nước sẽ
đẩy không khí từ bình vào ống nghiệm. Quan
sát hiện tượng xảy ra trong ống nghiệm.
- Ghi lại kết quả của cây nến khi cho vào bình C.
- Quan sát nước vôi trong trong ống nghiệm.

- GV cho HS xem video

HS theo dõi hoàn thành báo cáo

B3.Báo cáo, thảo luận:
Giáo viên yêu cầu học sinh từng nhóm báo cáo kết
quả thí nghiệm.
1. Kết quả thí nghiệm:
- Cây nến đang cháy khi cho vào bình C…………
- Nước vôi trong trong ống nghiệm ở bình D……
2. Giải thích:………………………………………

3. Kết luận:
………………………………………………

1. Kết quả thí nghiệm:

- Nến đang cháy bị tắt ngay.
- Nước vôi trong vẩn đục.
2. Giải thích:

Khi đưa nến đang cháy vào bình C, nến bị
tắt ngay vì: Hạt đang nảy mầm nên có
quá trình hô hấp tế bào diễn ra mạnh. Quá
trình hô hấp tế bào hấp thu oxygen và thải
khí carbon dioxide dẫn đến nồng độ
oxygen trong bình xuống thấp, nồng độ
carbon dioxide trong bình tăng cao khiến
cho điều kiện trong bình không duy trì
được sự cháy.
+ Dẫn khí trong bình D vào ống nghiệm
chứa nước vôi trong, nước vôi trong vẩn
đục vì: Hạt đang nảy mầm nên có quá
trình hô hấp tế bào diễn ra mạnh. Quá
trình hô hấp tế bào thải khí carbon
dioxide. Khí carbon dioxide phản ứng với
nước vôi trong hình thành nên kết tủa
(vẩn đục trong ống nghiệm nước vôi
trong).

3. Kết luận:
Trong quá trình hô hấp tế bào hấp thụ khí
oxygen và thải khí cacbondioxide.
B4. Đánh giá/ nhận xét:
- 1 vài nhóm nhận xét câu trả lời của nhóm
- GV nhận xét phần kết quả thực hành và câu trả bạn, bổ sung.
lời giải thích của các nhóm.
- Tuyên dương nhóm đạt kết quả thí nghiệm và trả
lời tốt.
- Động viên , khuyến khích các nhóm tham gia - HS theo dõi , ghi nhớ.
chưa tốt.
- Gv tổ kết hướng dẫn Hs ghi kết luận
Hoạt động 4:

LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Học sinh thông qua thí nghiệm hoàn thành được phiếu báo cáo thực hành theo yêu
cầu của giáo viên.
b. Nội dung: Viết báo cáo thực hành.
c. Sản phẩm: Phiếu báo cáo thực hành của các nhóm
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
B1. Giao nhiệm vụ:
- Nhận nhiệm vụ
GV trình chiếu mẫu báo cáo thực hành SGK.
- Thành lập nhóm thực hành theo yêu cầu

Hướng dẫn học sinh viết báo cáo theo nhóm.
B2.Hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ:
GV yêu cầu HS hoạt động nhóm hoàn thành mẫu
báo cáo.

của GV
Hoạt động theo nhóm hoàn thành sản phẩm

của nhóm.

B3.Báo cáo, thảo luận:
HS đại diện báo cáo sản phẩm nhóm.
Giáo viên yêu cầu học sinh từng nhóm báo cáo kết
quả thí nghiệm.
BÁO CÁO THỰC HÀNH
Nội dung thực hành: - Chứng minh nhiệt lượng được tạo ra trong quá trình hô hấp tế bào.
- Chứng minh hô hấp tế bào hấp thụ khí oxygen và thải khí carbon dioxide.
Họ và tên: ………………………………………………………………………………........
Học sinh lớp:…………………….Trường:…………………………………….............
1. Câu hỏi nghiên cứu:
- Quá trình hô hấp tế bào có tỏa nhiệt không?
- Hô hấp tế bào hấp thụ và giải phóng chất khí gì?
2. Giả thuyết nghiên cứu (hoặc dự đoán):
- Quá trình hô hấp của tế bào có tỏa nhiệt.
- Hô hấp của tế bào hấp thụ oxygen và giải phóng carbon dioxide.
3. Kế hoạch thực hiện:
3.1. Tiến hành thí nghiệm 1: Chứng minh nhiệt lượng được tạo ra trong quá trình hô hấp tế bào.
- Bước 1:
+ Ngâm 100 g hạt trong cốc nước ấm (khoảng 40 oC) từ 4 – 12 giờ (tùy loại hạt), vớt ra để nguội, sau đó
cho vào bình thủy tinh A.
+ Luộc chín 100 g hạt, để nguội, sau đó, cho hạt đã luộc vào bình thủy tinh B.
- Bước 2: Đặt vào mỗi bình một nhiệt kế, dùng bông gòn ẩm đặt vào miệng bình để cố định nhiệt kế.
- Bước 3: Tiếp tục cho hai bình thủy tinh này vào hai hộp nhựa (hoặc thùng xốp) chứa mùn cưa và theo dõi
sự thay đổi nhiệt độ của nhiệt kế sau khoảng 4 – 6 giờ.
- Bước 4: Quan sát, ghi nhận hiện tượng và kết luận về sự chuyển hóa năng lượng diễn ra trong quá trình
hạt nảy mầm.
3.2. Tiến hành thí nghiệm 2: Chứng minh hô hấp tế bào hấp thụ oxygen và thải khí carbon dioxide
- Bước 1: Ngâm 200 g hạt trong nước ấm (khoảng 40oC) từ 4 – 12 giờ (tùy loại hạt).
- Bước 2: Sau 4 – 12 giờ, vớt hạt, chia đôi và cho vào hai bình thủy tinh C và D (có lót bông ẩm).
- Bước 3: Khi hạt bắt đầu nảy mầm, đậy kín các bình thủy tinh và để vào chỗ tối một ngày.
- Bước 4: Ở bình C: Nhẹ nhàng mở nút bình, đưa nến đang cháy vào. Quan sát hiện tượng xảy ra với cây
nến.
- Bước 5: Ở bình D: Cho đầu ngoài ống dẫn của bình tam giác vào ống nghiệm có chứa nước vôi trong.
Sau đó, rót nước từ từ, từng ít một qua ống dẫn vào bình chứa hạt. Nước sẽ đẩy không khí từ bình vào ống
nghiệm. Quan sát hiện tượng xảy ra trong ống nghiệm.
4. Kết quả thực hiện:
4.1. Thí nghiệm 1:
Ghi nhận kết quả giá trị nhiệt độ ở hai bình thí nghiệm:
- Kết quả tham khảo:
Ở bình thủy tinh A: Nhiệt độ là 30oC.
Ở bình thủy tinh B: Nhiệt độ là 25oC.

4.2. Thí nghiệm 2:
Ghi nhận kết quả khi:
- Đưa nến đang cháy vào miệng bình C: Nến đang cháy bị tắt ngay.
- Dẫn khí trong bình D vào ống nghiệm chứa nước vôi trong: Nước vôi trong vẩn đục.
5. Kết luận
- Ở bình A, hạt đang nảy mầm nên có quá trình hô hấp tế bào diễn ra mạnh mẽ; còn ở bình B, hạt đã bị
luộc chín (hạt đã chết) nên không có quá trình hô hấp tế bào. Mà nhiệt độ ở bình A tăng cao hơn, nhiệt độ
ở bình B bằng nhiệt độ môi trường → Kết luận: Quá trình hô hấp của tế bào có tỏa nhiệt.
- Ở bình C, khi đưa nến đang cháy vào, nến bị tắt do không còn oxygen để duy trì sự cháy → Kết luận:
Quá trình hô hấp tế bào hấp thụ oxygen.
- Ở bình D, có hiện tượng làm vẩn đục nước vôi trong chứng tỏ nồng độ khí carbon dioxide trong bình D
cao → Kết luận: Hô hấp tế bào giải phóng khí carbon dioxide.

B4. Đánh giá/ nhận xét:
Yêu cầu học sinh hoàn thiện lại phiếu báo
Giáo viên đánh giá, nhận xét kết quả của từng cáo thí nghiệm rồi nộp lại
nhóm và đưa ra kết luận chung
Hoạt động 5:

VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi thực tế.
b) Nội dung: GV cho học sinh trả lời câu hỏi tự luận.
1. Tại sao ban đêm chúng ta không được ngủ tại cửa hàng bán hoa hoặc để nhiều cây cảnh
trong nhà?
c) Sản phẩm: Đáp án trả lời học sinh.
d) Tổ chức thực hiện
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu vận dụng kiến thức đã học để trả - HS nhận nhiệm vụ
lời câu ở nhà.
Hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ:
- HS hoàn thành đáp án cá nhân ở nhà.
- Thực hiện nhiệm vụcá nhân vào vở học.
Báo cáo kết quả:
- Cho học sinh xung phong báo cáo.
- Đại diện xung phong báo cáo - nhận xét trả
1. Tại sao ban đêm chúng ta không được ngủ tại bày của bạn.
cửa hàng bán hoa hoặc để nhiều cây cảnh trong 1. Vào ban đêm cây ngừng quang hợp
nhà và đóng kín cửa?
nhưng vẫn duy trì hô hấp. Nếu trong phòng
- Mời nhóm khác nhận xét
ngủ, đóng kín cửa mà để nhiều cây hoặc hoa
- GV nhận xét sau khi các nhóm đã có ý kiến bổ thì rất dễ bị ngạt thở vì trong quá trình hô
sung.

Tổng kết: GV nhận xét, chấm điểm

hấp cây đã lấy rất nhiều khí ôxi của không
khí trong phòng, đồng thời lại thải ra rất
nhiều khí cacbônic.

Lắng nghe gv nhận xét, hoàn thiện câu trả lời.

* Chuyển giao nhiệm vụ:
- Hoàn thiện báo cáo thực hành theo mẫu SGK/115

Tìm hiểu bài Bài 27: Trao đổi khí ở sinh vật Mục 1, 2: TĐK ở sinh vật, ở thực vật.