CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

CHUYEÂN ÑEÀ BOÀI DÖÔÕNG HOÏC SINH GIOÛI
PHAÀN I : CÔ HOÏC
CHUÛ ÑEÀ 1
CHUYEÅN ÑOÄNG THAÚNG ÑEÀU-VAÄN TOÁC

I/- Lyù thuyeát :
1/- Chuyeån ñoäng ñeàu vaø ñöùng yeân :
- Chuyeån ñoäng cô hoïc laø söï thay ñoåi vò trí cuûa moät vaät so vôùi vaät khaùc ñöôïc choïn laøm
moác.
- Neáu moät vaät khoâng thay ñoåi vò trí cuûa noù so vôùi vaät khaùc thì goïi laø ñöùng yeân so vôùi
vaät aáy.
- Chuyeån ñoäng vaø ñöùng yeân coù tính töông ñoái. (Tuyø thuoäc vaøo vaät choïn laøm moác)
2/- Chuyeån ñoäng thaúng ñeàu :
- Chuyeån ñoäng thaúng ñeàu laø chuyeån ñoäng cuûa moät vaät ñi ñöôïc nhöõng quaõng ñöôøng
baèng nhau trong nhöõng khoaûng thôøi gian baèng nhau baát kyø.
- Vaät chuyeån ñoäng ñeàu treân ñöôøng thaúng goïi laø chuyeån ñoäng thaúng ñeàu.
3/- Vaän toác cuûa chuyeån ñoäng :
- Laø ñaïi löôïng cho bieát möùc ñoä nhanh hay chaäm cuûa chuyeån ñoäng ñoù
- Trong chuyeån ñoäng thaúng ñeàu vaän toác luoân coù giaù trò khoâng ñoåi(V =conts)
- Vaän toác cuõng coù tính töông ñoái. Bôûi vì : Cuøng moät vaät coù theå chuyeån ñoäng nhanh ñoái
vôùi vaät naøy nhöng coù theå chuyeån ñoäng chaäm ñoái vôùi vaät khaùc
( caàn noùi roõ vaät laøm moác )
V =

Trong ñoù : V

laø vaän toác. Ñôn vò : m/s hoaëc km/h

S laø quaõng ñöôøng. Ñôn vò : m hoaëc km
t laø thôøi gian. Ñôn vò : s ( giaây ), h ( giôø )
II/- Phöông phaùp giaûi :
1/- Baøi toaùn so saùnh chuyeån ñoäng nhanh hay chaäm:
a/- Vaät A chuyeån ñoäng, vaät B cuõng chuyeån ñoäng, vaät C laøm moác ( thöôøng laø maët
ñöôøng )
- Caên cöù vaøo vaän toác : Neáu vaät naøo coù vaän toác lôùn hôn thì chuyeån ñoäng nhanh hôn.
Vaät naøo coù vaän toác nhoû hôn thì chuyeån ñoäng chaäm hôn.
Ví duï : V1 = 3km/h vaø V2 = 5km/h thì V1 < V2
- Neáu ñeà hoûi vaän toác lôùn gaáp maáy laàn thì ta laäp tæ soá giöõa 2 vaän toác.
1

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

b/- Vaät A chuyeån ñoäng, vaät B cuõng chuyeån ñoäng. Tìm vaän toác cuûa vaät A so vôùi vaät B
( vaän toác töông ñoái ) - ( baøi toaùn khoâng gaëp nhau).
+ Khi 2 vaät chuyeån ñoäng cuøng chieàu :
V = V a - Vb
(Va > Vb ) - Vaät A laïi gaàn vaät B
V = V b - Va
(Va < Vb )
- Vaät B ñi xa hôn vaät A
+ Khi hai vaät ngöôïc chieàu : Neáu 2 vaät ñi ngöôïc chieàu thì ta coäng vaän toác cuûa chuùng laïi
vôùi nhau ( V = Va + Vb )
2/- Tính vaän toác, thôøi gian, quaõng ñöôøng :
V=

;

t=

;

S = V. t

Neáu coù 2 vaät chuyeån ñoäng thì :
V 1 = S1 / t 1
t1 = S1 / V1 ; S1 = V1. t1
V 2 = S2 / t 2
t2 = S2 / V2 ; S2 = V2. t2
3/- Baøi toaùn hai vaät chuyeån ñoäng gaëp nhau :
a/- Neáu 2 vaät chuyeån ñoäng ngöôïc chieàu : Khi gaëp nhau, toång quaõng ñöôøng caùc vaät
ñaõ ñi baèng khoaûng caùch ban ñaàu cuûa 2 vaät .
Ta coù : S1 laø quaõng ñöôøng vaät A ñaõ tôùi G
S2 laø quaõng ñöôøng vaät A ñaõ tôùi G
AB laø toång quaõng ñöôøng 2 vaät ñaõ ñi. Goïi chung laø S = S1 + S2
Chuù yù : Neáu 2 vaät xuaát phaùt cuøng luùc thì thôøi gian chuyeån ñoäng cuûa 2 vaät cho ñeán khi gaëp
nhau thì baèng nhau : t = t1 = t2
 Toång quaùt laïi ta coù :
V 1 = S1 / t 1
S1 = V1. t1 ;t1 = S1 / V1
V 2 = S2 / t 2
S2 = V2. t2 ;t2 = S2 / V2
S = S1 + S2
(ÔÛ ñaây S laø toång quaõng ñöôøng caùc vaät ñaõ ñi cuõng laø khoaûng caùch ban ñaàu cuûa 2 vaät)
b/- Neáu 2 vaät chuyeån ñoäng cuøng chieàu :
Khi gaëp nhau , hieäu quaõng ñöôøng caùc vaät ñaõ ñi baèng khoaûng caùch ban ñaàu giöõa 2
vaät :
Ta coù : S1 laø quaõng ñöôøng vaät A ñi tôùi choã gaëp G
S2 laø quaõng ñöôøng vaät B ñi tôùi choã gaëp G
S laø hieäu quaõng ñöôøng cuûa caùc vaät ñaõ ñi vaø cuõng laø khoaûng caùch ban ñaàu cuûa 2
vaät.
Toång quaùt ta ñöôïc :
2

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

V 1 = S1 / t 1
S 1 = V 1 . t 1 ; t 1 = S1 / V 1
V 2 = S2 / t 2
S 2 = V 2 . t 2 ; t 2 = S2 / V 2
S = S1 - S2 Neáu ( v1 > v2 )
S = S2 - S1 Neáu ( v2 > v1 )
Chuù yù : Neáu 2 vaät xuaát phaùt cuøng luùc thì thôøi gian chuyeån ñoäng cuûa 2 vaät cho ñeán khi gaëp
nhau thì baèng nhau : t = t1 = t2
Neáu khoâng chuyeån ñoäng cuøng luùc thì ta tìm t1, t2 döïa vaøo thôøi ñieåm xuaát phaùt vaø luùc
gaëp nhau.
BAØI TAÄP AÙP DUÏNG
Baøi 1 : Moät vaät chuyeån ñoäng treân ñoaïn ñöôøng daøi 3m, trong giaây ñaàu tieân noù ñi ñöôïc 1m,
trong giaây thöù 2 noù ñi ñöôïc 1m, trong giaây thöù 3 noù cuõng ñi ñöôïc 1m. Coù theå keát luaän vaät
chuyeån ñoäng thaúng ñeàu khoâng ?
Giaûi:
Khoâng theå keát luaän laø vaät chuyeån ñoäng thaúng ñeàu ñöôïc. Vì 2 lí do :
+ Moät laø chöa bieát ñoaïn ñöôøng ñoù coù thaúng hay khoâng.
+ Hai laø trong moãi meùt vaät chuyeån ñoäng coù ñeàu hay khoâng.
Baøi 2 : Moät oâtoâ ñi 5 phuùt treân con ñöôøng baèng phaúng vôùi vaän toác 60km/h, sau ñoù leân doác 3
phuùt vôùi vaän toác 40km/h. Coi oâtoâ chuyeån ñoäng ñeàu. Tính quaõng ñöôøng oâtoâ ñaõ ñi trong 2
giai ñoaïn.
Giaûi:
Goïi S1, v1, t1 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian maø oâtoâ ñi treân ñöôøng baèng phaúng.
Goïi S2, v2, t2 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian maø oâtoâ ñi treân ñöôøng doác.
Goïi S laø quaõng ñöôøng oâtoâ ñi trong 2 giai ñoaïn.
Toùm taét :
Baøi laøm:
t1 = 5phuùt = 5/60h
Quaõng ñöôøng baèng maø oâtoâ ñaõ ñi :
v1 = 60km/h
S 1 = V1 . t 1
t2 = 3 phuùt = 3/60h
v2 = 40km/h
= 60 x 5/60 = 5km
Tính : S1, S2, S = ? km
Quaõng ñöôøng doác maø oâtoâ ñaõ ñi :
S 2 = V2 . t 2
= 40 x 3/60 = 2km
Quaõng ñöôøng oâtoâ ñi trong 2 giai ñoaïn
S = S1 + S2
= 5 + 2 = 7 km
3

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

Baøi 3 : Ñeå ño khoaûng caùch töø traùi ñaát ñeán Maët Traêng, ngöôøi ta phoùng leân Maët Traêng moät
tia lade. Sau 2,66 giaây maùy thu nhaän ñöôïc tia lade phaûn hoài veà maët ñaát. ( Tia la de baät trôû
laïi sau khi ñaäp vaøo Maët Traêng ). Bieát raèng vaän toác tia lade laø 300.000km/s. Tính khoaûng
caùch töø Traùi Ñaát ñeán Maët Traêng.
Giaûi:
/
Goïi S laø quaõng ñöôøng tia lade ñi vaø veà.
Goïi S laø khoaûng caùch töø Traùi Ñaát ñeán Maët Traêng, neân S = S//2
Toùm taét :
v = 300.000km/s
t = 2,66s
Tính S = ? km

Baøi laøm:
Quaõng ñöôøng tia lade ñi vaø veà
S/ = v. t = 300.000 x 2,66 = 798.000km
Khoaûng caùch töø Traùi Ñaát ñeán Maët Traêng
S = S//2 = 798.000 / 2 = 399.000 km

Baøi 4 : Hai ngöôøi xuaát phaùt cuøng moät luùc töø 2 ñieåm A vaø B caùch nhau 60km. Ngöôøi thöù
nhaát ñi xe maùy töø A ñeán B vôùi vaän toác V 1 = 30km/h. Ngöôøi thöù hai ñi xe ñaïp töø B ngöôïc veà
A vôùi vaän toác V2 = 10km/h. Hoûi sau bao laâu hai ngöôøi gaëp nhau ? Xaùc ñònh choã gaëp ñoù ?
( Coi chuyeån ñoäng cuûa hai xe laø ñeàu ).
Giaûi
Goïi S1, v1, t1 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian xe maùy ñi töø A ñeán B .
Goïi S2, v2, t2 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian xe ñaïp ñi töø B veà A
Goïi G laø ñieåm gaëp nhau. Goïi S laø khoaûng caùch ban ñaàu cuûa 2 xe.
Do xuaát phaùt cuøng luùc neân khi gaëp nhau thì thôøi gian chuyeån ñoäng t1 = t2 = t
S = 60km
t1 = t2
v1 = 30km/h
v2 = 10km/h
a/- t = ?
b/- S1 hoaëc S2

Baøi laøm:

Ta coù :
S 1 = V1 . t 1
S1 = 30t
S2 = V2. t2 Hay
S2 = 10t
Do hai xe chuyeån ñoäng ngöôïc chieàu neân khi gaëp nhau thì:
S = S1 + S2
S = 30t + 10t
4

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

60 = 30t + 10t suy ra t = 1,5h
Vaäy sau 1,5 h hai xe gaëp nhau.
Luùc ñoù : Quaõng ñöôøng choã gaëp nhau caùch A laø : S1 = 30t = 30.1,5 = 45km
Quaõng ñöôøng choã gaëp nhau caùch B laø : S2 = 10t = 10.1,5 = 15km
 Vaäy vò trí gaëp nhau taïi G caùch A : 45km hoaëc caùch B : 15km.
Baøi 5 : Hai oâtoâ khôûi haønh cuøng moät luùc töø hai ñòa ñieåm A vaø B, cuøng chuyeån ñoäng veà ñòa
ñieåm G. Bieát AG = 120km, BG = 96km. Xe khôûi haønh töø A coù vaän toác 50km/h. Muoán hai
xe ñeán G cuøng moät luùc thì xe khôûi haønh töø B phaûi chuyeån ñoäng vôùi vaän toác baèng bao
nhieâu ?
Giaûi
Goïi S1, v1, t1 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian xe maùy ñi töø A ñeán G .
Goïi S2, v2, t2 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian xe ñaïp ñi töø B veà G
Goïi G laø ñieåm gaëp nhau.
Khi 2 xe khôûi haønh cuøng luùc, chuyeån ñoäng khoâng nghæ, muoán veà ñeán G cuøng luùc thì t 1
= t2 = t
S1 = 120km
G,S2 = 96km
v1=
50km/h
A
B
Baøi laøm :
S1 = 120km
Thôøi gian xe ñi töø A ñeán G
S2 = 96km
t1 = S1 / V1
t1 = t2
= 120 / 50 = 2,4h
v1 = 50km/h
Thôøi gian xe ñi töø B ñeán G
------------------t1 = t2 = 2,4h
V2 = ?
Vaän toác cuûa xe ñi töø B
v2 = ?
V2 = S 2 / t 2
= 96 / 2,4 = 40km/h
Baøi 6 : Moät chieác xuoàng maùy chaïy töø beán soâng A ñeán beán soâng B caùch A 120km. Vaän toác
cuûa xuoàng khi nöôùc yeân laëng laø 30km/h. Sau bao laâu xuoàng ñeán B. Neáu :
a/-Nöôùc soâng khoâng chaûy.
b/- Nöôùc soâng chaûy töø A ñeán B vôùi vaän toác 5km/h
Kieán thöùc caàn naém
5

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

Chuù yù :
Khi nöôùc chaûy vaän toác thöïc cuûa xuoàng, canoâ, thuyeàn… luùc xuoâi doøng laø :
v = vxuoàng + vnöôùc
Khi nöôùc chaûy vaän toác thöïc cuûa xuoàng, canoâ, thuyeàn… luùc ngöôïc doøng laø
v = vxuoàng - vnöôùc
Khi nöôùc yeân laëng thì vnöôùc = 0
Giaûi
Goïi S laø quaõng ñöôøng xuoàng ñi töø A ñeán B
Goïi Vx laø vaän toác cuûa xuoàng maùy khi nöôùc yeân laëng
Goïi Vn laø vaän toác nöôùc chaûy
Goïi V laø vaän toác thöïc cuûa xuoàng maùy khi nöôùc chaûy
Baøi laøm
S1 = 120km
Vaän toác thöïc cuûa xuoàng maùy khi nöôùc yeân laëng laø
Vn = 5km/h
v = vxuoàng + vnöôùc
Vx = 30km/h
= 30
+ 0 = 30km/h
-------------------Thôøi gian xuoàng ñi töø A khi nöôùc khoâng chaûy :
a/- t1 = ? khi Vn = 0
t1 = S / V
b/- t2 = ? khi Vn = 5km/h
= 120 / 30 = 4h
Vaän toác thöïc cuûa xuoàng maùy khi nöôùc chaûy töø A ñeán B
v = vxuoàng + vnöôùc
= 30
+ 5 = 35km/h
Thôøi gian xuoàng ñi töø A khi nöôùc chaûy töø A ñeán B
t1 = S / V
= 120 / 35 = 3,42h
Baøi 7: Ñeå ño ñoä saâu cuûa vuøng bieån Thaùi Bình Döông, ngöôøi ta phoùng moät luoàng sieâu aâm
( moät loaïi aâm ñaëc bieät ) höôùng thaúng ñöùng xuoáng ñaùy bieån. Sau thôøi gian 46 giaây maùy thu
nhaän ñöôïc sieâu aâm trôû laïi. Tính ñoä saâu cuûa vuøng bieån ñoù. Bieát raèn vaän toác cuûa sieâu aâm
trong nöôùc laø 300m/s.

Giaûi nhö baøi 3

6

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

Baøi 8 : moät vaät xuaát phaùt töø A chuyeån ñoäng ñeàu veà B caùch A 240m vôùi vaän toác 10m/s.
cuøng luùc ñoù, moät vaät khaùc chuyeån ñoäng ñeàu töø B veà A. Sau 15s hai vaät gaëp nhau. Tính vaän
toác cuûa vaät thöùc hai vaø vò trí cuûa hai vaät gaëp nhau.
Giaûi
Goïi S1, v1, t1 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian vaät ñi töø A ñeán B .
Goïi S2, v2, t2 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian vaät ñi töø B veà A
Goïi G laø ñieåm gaëp nhau. Goïi S laø khoaûng caùch ban ñaàu cuûa hai vaät.
Do xuaát phaùt cuøng luùc neân khi gaëp nhau thôøi gian chuyeån ñoäng laø : t1 = t2 = 15s
S = 240m
S1
Vaät A

G

Vaät B

/////////////////////////////////////////////////////////
S2
S = 240m
Baøi laøm:
t1 = t2 = t = 15s
a/- Ta coù : S1 = V1. t
(1 )
v1 = 10m/s
S2 = V2. t
(2)

-------------------a/- v2 = ?m/s
b/- S1 hoaëc S2

Do chuyeån ñoäng ngöôïc chieàu, khi gaëp nhau thì :
S = S1 + S2 = 240
(3 )
Thay (1), (2) vaøo (3) ta ñöôïc :
V1t + V2t = 240
10.15 + v2.15 = 240 thì V2 = 6m/s
b/- Quaõng ñöôøng vaät töø A ñi ñöôïc laø : S1 = V1.t = 10.15 = 150m
Quaõng ñöôøng vaät töø B ñi ñöôïc laø : S2 = V2.t = 6.15 = 90m
Vaäy vò trí gaëp nhau taïi G caùch A : 150m hoaëc caùch B : 90m
Baøi 9 : Hai vaät xuaát phaùt töø A vaø B caùch nhau 400m chuyeån ñoäng cuøng chieàu theo höôùng töø
A ñeán B. Vaät thöù nhaát chuyeån ñoäng ñeàu töø A vôùi vaän toác 36km/h. Vaät thöù hai chuyeån ñoäng
ñeàu töø B vôùi vaän toác 18km/h. Sau bao laâu hai vaät gaëp nhau ? Gaëp nhau choã naøo ?
Giaûi
Goïi S1, v1, t1 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian vaät ñi töø A .
Goïi S2, v2, t2 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian vaät ñi töø B
Goïi G laø ñieåm gaëp nhau. Goïi S laø khoaûng caùch ban ñaàu cuûa hai vaät.
7

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

Do xuaát phaùt cuøng luùc neân khi gaëp nhau thôøi gian chuyeån ñoäng laø : t1 = t2 = t
Baøi laøm

S = 400m
t1 = t2 = t
a/-Ta coù : S1 = V1. t
S1 = 10.t
(1 )
v1 = 36km/h =
S 2 = V2 . t

S2 = 5.t
(2)
10m/s
Do chuyeån ñoäng cuøng chieàu neân khi gaëp nhau :
v2 = 18km/h = 5m/s
S = S1 – S2 = 400
(3)
--------------------Thay (1), (2) vaøo (3) ta ñöôïc : t = 80s
a/- t = ?s

Vaäy sau 80s hai vaät gaëp nhau.
b/- Quaõng ñöôøng vaät töø A ñi ñöôïc laø : S1 = v1.t = 10.80 = 800m
Quaõng ñöôøng vaät töø B ñi ñöôïc laø : S2 = v2.t = 5.80 = 400m
Vaäy vò trí gaëp nhau taïi G caùch A : 800m hoaëc caùch B : 400m
Baøi 10 : Hai xe cuøng khôûi haønh luùc 8h töø hai ñòa ñieåm A vaø B caùch nhau 100km. Xe thöù
nhaát ñi töø A veà phía B vôùi vaän toác 60km/h. Xe thöù hai ñi töø B vôùi vaän toác 40km/h theo
höôùng ngöôïc vôùi xe thöù nhaát. Xaùc ñònh thôøi ñieåm vaø vò trí hai xe gaëp nhau ?
Giaûi
Goïi S1, v1, t1 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian xe ñi töø A .
Goïi S2, v2, t2 laø quaõng ñöôøng, vaän toác , thôøi gian xe ñi töø B
Goïi G laø ñieåm gaëp nhau. Goïi S laø khoaûng caùch ban ñaàu cuûa hai xe.
Do xuaát phaùt cuøng luùc neân khi gaëp nhau thôøi gian chuyeån ñoäng laø : t1 = t2 = t
Baøi laøm
S = 100km
a/-Ta coù :
S 1 = V1 . t
S1 = 60.t
(1 )
t1 = t2 = t
S 2 = V2 . t
S2 = 40.t ( 2 )
v1 = 60km/h
Do chuyeån ñoäng ngöôïc chieàu khi gaëp nhau thì :
v2 = 40km/h
S = S1 + S2 = 100
(3 )
--------------------Thay (1), (2) vaøo (3) ta ñöôïc :
a/- t = ?h
Thôøi gian chuyeån ñoäng laø : t = 1h
b/- S1 hoaëc S2 = ?
Vì luùc khôûi haønh laø 8h vaø chuyeån ñoäng 1h neân
khi gaëp nhau luùc 8h + 1h = 9h
b/- Quaõng ñöôøng vaät töø A ñi ñöôïc laø : S1 = v1.t = 60.1 = 60km
Quaõng ñöôøng vaät töø B ñi ñöôïc laø : S2 = v2.t = 40.1 = 40km
Vaäy vò trí gaëp nhau taïi G caùch A : 60m hoaëc caùch B : 40m
Baøi 11: Một người đi xe máy chuyển động theo ba giai đoạn :
8

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

GĐ1: Chuyển động thẳng đều với vận tốc v1 = 15 km/h trong 3 km đầu tiên .
GĐ2: Chuyển động biến đổi trong 45 phút với vận tốc trung bình v2 = 25 km/h .
GĐ3: Chuyển động đều trên đoạn đường 5 km trong thời gian 10 phút .
a) Tính độ dài cả quãng đường ?
b) Tính vận tốc trung bình trên cả quãng đường .
Tóm tắt
GIẢI :
v1 = 15 km/h
a)Độ dài quãng đường đi được trong giai đoạn 2 là :
S1 = 3 km
S2 = v2 . t2 = 25 .
= 25 . 0,75 = 18,75 (km)
v2 = 25 km/h
S3 = 5 km

Độ dài cả quãng đường là :
S = S1 + S2 + S3 = 3 + 18,75 + 5 = 26,75 (km)

t3 = 10/ =

b) Thời gian đi hết quãng đường giai đoạn 1 : t1=

S= ?; Vtb = ?

Vận tốc trung bình trên cả quãng đường là :

t2 = 45/ =

= 0,2 (h)

Vtb =
BAØI 12:
Moät oâtoâ coù coâng suaát cuûa ñoäng cô laø 30000w chuyeån ñoäng vôùi vaän toác 48km/h. moät oâtoâ
khaùc coù coâng suaát cuûa ñoäng cô laø 20000w cuøng troïng taûi nhö oâtoâ tröôùc chuyeån ñoäng vôùi
vaän toác 36km/h. hoûi neáu noái hai oâtoâ naøy baèng moät daây caùp thì chuùng seõ chuyeån ñoäng vôùi
vaän toác bao nhieâu?
Giaûi:
Löïc keùo cuûa ñoäng cô thöù nhaát gaây ra laø: f1 =
Löïc keùo cuûa ñoäng cô thöù hai gaây ra laø: f2 =
Khi noái hai oâtoâ vôùi nhau thì coâng suaát chung laø:
p = p1 + p2
Maët khaùc

(1)

p = f.v= (f1 + f2)v = (

+

) v (2)

p1 + p2 = (

+

)v

Töø (1) vaø (2) ta coù
--> v =

42,4 km/h

9

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

Baøi 13: Moät ngöôøi ñöa thö phaûi ñöa moät coâng vaên töø böu ñieän huyeän ñeán xaõ A. Baùc aáy ñi
töø böu ñieän luùc 7h 30 ph , vì luùc ñi ñoaïn ñöôøng phaûi leân nhieàu doác cao neân vaän toác trung
bình chæ ñaït ñöôïc laø 12km/h. Ñeán nôi, ñöa xong thö baùc ta quay veà luoân. Vaän toác treân
ñöôøng veà laø 6m/s, baùc ñöa thö veà ñeán nôi luùc 8 giôø 54 phuùt. Tính ñoä daøi quaõng ñöôøng töø
böu ñieän ñeán xaõ A.
Giaûi:
Goïi vaän toác luùc ñi laø v1= 12km/h
Vaän toác luùc veà laø v2= 6m/s = 21,6km/h
Toång thôøi gian caû ñi vaø veà laø t = 8 giôø 54 phuùt – 7 giôø 30 phuùt = 1 giôø 24 phuùt = 1,4
giôø.
Goïi thôøi gian ñi laø t1, thôøi gian veà laø t2, ta coù : v1t1 = v2t2  12t1 = 21,6t2 (1)
Maët khaùc ta laïi coù: t1 + t2 = 1,4 => t1 = 1,4 – t2;
Thay vaøo (1), ta coù: 12( 1,4 – t2) = 21,6t2
=>t2 = 0,5 giôø; t1 = 0,9 giôø => quaõng ñöôøng töø böu ñieän ñeán xaõ A laø:
S = v1t1 = 10,8km
Baøi 14: Moïi ngaøy Hoa ñi hoïc luùc 6 giôø 45 phuùt, neáu Hoa cöù ñi vôùi vaän toác trung bình laø
12km/h thì 7 giôø 15 phuùt Hoa seõ ñeán nôi. Hoâm nay do xe bò thuûng saêm, phaûi vaù neân Hoa
xuaát phaùt chaäm hôn moïi ngaøy 10 phuùt. Vì sôï muoän neân Hoa phaûi taêng toác ñoä, cuoái cuøng
Hoa vaãn ñeán tröôøng ñuùng giôø nhö moïi ngaøy, tính vaän toác trung bình maø Hoa ñaõ ñaït ñöôïc.
Giaûi:
Ñoä daøi quaõng ñöôøng töø nhaø ñeán tröôøng laø: S = 12km/h. 0,5 giôø = 6km
Do hoûng xe (vaù xe heát 10 phuùt ) neân thôøi gian Hoa ñi töø nhaø ñeán tröôøng laø 20 phuùt = 1/3
giôø.
Vaäy vaän toác trung bình maø Hoa ñaït ñöôïc khi taêng toác laø:
v= s/t = 6km / 1/3h = 18km/h.

CHUÛ ÑEÀ 2 : CHUYEÅN ÑOÄNG KHOÂNG ÑEÀU
VAÄN TOÁC TRUNG BÌNH
I/- Lyù thuyeát :
1/- Chuyeån ñoäng khoâng ñeàu laø chuyeån ñoäng maø ñoä lôùn cuûa vaän toác thay ñoåi theo thôøi
gian.
10

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

2/- Vaän toác trung bình cuûa moät chuyeån ñoäng khoâng ñeàu treân moät quaõng ñöôøng nhaát
ñònh ñöôïc tính baèng ñoä daøi quaõng ñöôøng ñoù chia cho thôøi gian ñi heát quaõng ñöôøng.
3/- Coâng thöùc:
Vtb =

II/- Phöông phaùp giaûi :
- Khi noùi ñeán vaän toác trung bình caàn noùi roõ vaän toác trung bình tính treân quaõng ñöôøng
naøo. Vì treân caùc quaõng ñöôøng khaùc nhau vaän toác trung bình coù theå khaùc nhau.
- Vaän toác trung bình khaùc vôùi trung bình coäng caùc vaän toác , neân tuyeät ñoái khoâng
duøng coâng thöùc tính trung bình coäng ñeå tính vaän toác trung bình.
- Ví duï :
S
S1
A

C
B

Ta coù : S1 = V1. t1

S2
V1 =


S 2 = V2 . t 2

V2 =

Haõy tính vaän toác trung bình cuûa chuyeån ñoäng treân ñoaïn ñöôøng S = AC
Vtb =

=

(coâng thöùc ñuùng)

Khoâng ñöôïc tính : Vtb =

( coâng thöùc sai )

III/- BAØI TAÄP :
1/- Moät hoïc sinh ñi xe ñaïp töø nhaø ñeán tröôøng maát 10 phuùt. Ñoaïn ñöôøng töø nhaø ñeán tröôøng
daøi 1,5km.
a/- Coù theå noùi hoïc sinh ñoù chuyeån ñoäng ñeàu ñöôïc khoâng ?
b/- Tính vaän toác chuyeån ñoäng. Vaän toác naøy goïi laø vaän toác gì ?
Giaûi :

11

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

a/- Khoâng theå xem laø chuyeån ñoäng ñeàu. Vì chöa bieát trong thôøi gian chuyeån ñoäng
vaän toác coù thay ñoåi hay khoâng.
b/- Vaän toác laø :
Vtb =

=

2,5m/s

Vaän toác naøy goïi laø vaän toác trung bình
2/- Töø ñieåm A ñeán ñieåm B moät oâtoâ chuyeån ñoäng ñeàu vôùi vaän toác V 1 = 30km/h. Ñeán B oâtoâ
quay veà A , oâtoâ cuõng chuyeån ñoäng ñeàu nhöng vôùi vaän toác V 2 = 40km/h. Xaùc ñònh vaän toác
trung bình cuûa chuyeån ñoäng caû ñi laãn veà.
Chuù yù : oâtoâ chuyeån ñoäng ñeàu töø A ñeán Bø hoaëc töø B veà A coøn chuyeån ñoäng khoâng
ñeàu treân ñoaïn ñöôøng caû ñi laãn veà.
Giaûi :
Vì ñi töø A ñeán B = S1 = S2 = ñi töø B veà A
Ta coù : Thôøi gian ñi töø A ñeán B laø : t1 =

=

(1 )

Thôøi gian ñi töø A ñeán B laø : t2 =

=

(2 )

Thôøi gian caû ñi laãn veà laø :
t = t1 + t2
(3)
Goïi S laø quaõng ñöôøng oâtoâ chuyeån ñoäng caû ñi laãn veà
laø :
S = S1 + S2 = 2S1 = 2S2 (4)
Vaäy vaän toác trung bình cuûa oâtoâ chuyeån ñoäng caû ñi laãn veà
laø:
Vtb =

=

=

=
=

=
=

=

=
=

=
= 34,3km/h

Neáu tính trung bình coäng thì khoâng ñuùng vì : Vtb =

=

= 35km/h

3/- Moät ngöôøi ñi xe ñaïp treân moät ñoaïn ñöôøng thaúng AB. Treân 1/3 ñoaïn ñöôøng ñaàu ñi vôùi
vaän toác 12km/h, 1/3 ñoaïn ñöôøng tieáp theo ñi vôùi vaän toác 8km/h vaø 1/3 ñoaïn ñöôøng cuoái
cuøng ñi vôùi vaän toác 6km/h.
Tính vaän toác trung bình cuûa xe ñaïp treân caû ñoaïn ñöôøng AB.
Giaûi :
12

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

Ta coù : S1 = S2 = S3 = S/3
Thôøi gian ñi heát ñoaïn ñöôøng ñaàu : t1 =

=

Thôøi gian ñi heát ñoaïn ñöôøng tieáp theo : t2 =

(1)
=

Thôøi gian ñi heát ñoaïn ñöôøng cuoái cuøng : t3 =

(2)

=

(3)

Thôøi gian ñi heát quaõng ñöôøng S laø :
t = t1 + t2 + t3 =

+

+

=

(4)

Vaän toác trung bình treân caû ñoaïn ñöôøng S laø :
Vtb =

=

=

Thay soá : ta ñöôïc Vtb = 8km/h.
Caâu 4:
Moät ñoäng töû xuaát phaùt töø A chuyeån ñoäng thaúng ñeàu veà B caùch A 120m vôùi vaän toác
8m/s. Cuøng luùc ñoù moät ñoäng töû khaùc chuyeån ñoäng thaúng ñeàu töø B veà A. Sau 10s hai ñoäng
töû gaëp nhau. Tính vaän toác cuûa ñoäng töû thöù hai vaø vò trí hai ñoäng töû gaëp nhau

Giaûi:
Goïi S1, S2 laø quaõng ñöôøng ñi ñöôïc trong
v1
10s cuûa caùc ñoäng töû (xem hình beân)
v1 laø vaän toác cuûa ñoäng töû chuyeån ñoäng töø
A
A
S1
v2 laø vaän toác cuûa ñoäng töû chuyeån ñoäng töø
B
S1 = v1.t ; S2 = v2.t
Khi hai ñoäng töû gaëp nhau: S1 + S2 = S = AB = 120m
S = S1 + S2 = ( v1 + v2 )t
 v1 + v2 =

 v2 =
13

S

v2
B

M

S2

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

Thay soá: v2 =

(m/s)

Vò trí gaëp nhau caùch A moät ñoaïn: MA = S1 = v1t = 8.10 = 80m
Caâu 5:
Hai ñoaøn taøu chuyeån ñoäng ñeàu trong saân ga treân hai ñöôøng saét song song nhau.
Ñoaøn taøu A daøi 65m, ñoaøn taøu B daøi 40m.
Neáu hai taøu ñi cuøng chieàu, taøu A vöôït taøu B trong khoaûng thôøi gian tính töø luùc ñaàu
taøu A ngang ñuoâi taøu B ñeán luùc ñuoâi taøu A ngang ñaàu taøu B laø 70s. Neáu hai taøu ñi ngöôïc
chieàu thì töø luùc ñaàu taøu A ngang ñaàu taøu B ñeán luùc ñuoâi taøu A ngang ñuoâi taøu B laø 14s.
Tính vaän toác cuûa moãi taøu.
Giaûi:
Khi hai taøu ñi cuøng chieàu (hình beân)
lA
A
A
Quaõng ñöôøng taøu A ñi ñöôïc SA = vA.t
SA
B
B
Quaõng ñöôøng taøu B ñi ñöôïc SB = vB.t
Nhaän xeùt : SA – SB = (vA-vB)t = lA + lB
Vôùi t = 70s ; lA = 65m ; lB = 40m
vA – vB =

(1)

Khi hai taøu ñi ngöôïc chieàu (hình beân)
Töông töï : SA = vA.t/
SB = vB.t/

A

B

B

A

SB
lA + lB

Nhaän xeùt : SA + SB = (vA+vB)t/ = lA + lB
Vôùi t/ = 14s
vA + vB =

(2)

Töø (1) vaø (2) suy ra vA = 4,5 (m/s)
VB = 3 (m/s)
Caâu 6:
Moät ñoäng töû xuaát phaùt töø A chuyeån ñoäng treân ñöôøng thaúng höôùng veà ñieåm B vôùi vaän
toác ban ñaàu v1= 32m/s. Bieát raèng cöù sau moãi giaây vaän toác cuûa ñoäng töû laïi giaûm ñi moät nöûa
vaø trong moãi giaây ñoù ñoäng töû chuyeån ñoäng ñeàu.
14

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

1) Sau bao laâu ñoäng töû ñeán ñöôïc ñieåm B, bieát raèng khoaûng caùch AB = 60m
2) Ba giaây sau keå töø luùc ñoäng töû xuaát phaùt, moät ñoäng töû khaùc cuõng xuaát phaùt töø A
chuyeån ñoäng veà B vôùi vaän toác khoâng ñoåi v 2 = 31m/s. Hai ñoäng töû coù gaëp nhau khoâng? Neáu
coù haõy xaùc ñònh thôøi ñieåm gaëp nhau ñoù.
Giaûi:
1) Thôøi gian chuyeån ñoäng, vaän toác vaø quaõng ñöôøng ñi ñöôïc cuûa ñoäng töû coù theå bieåu dieãn bôûi baûng
sau :

Giaây thöù
1
2
3
4
5
6
Vaän toác (m/s)
32
16
8
4
2
1
Quaõng ñöôøng (m)
32
48
56
60
62
63
Caên cöù vaøo baûng treân ta thaáy : Sau 4s ñoäng töû ñi ñöôïc 60m vaø ñeán ñöôïc ñieåm B
2) Cuõng caên cöù vaøo baûng treân ta thaáy hai ñoäng töû seõ gaëp nhau taïi ñieåm caùch A moät khoaûng
laø 62m. Ñeå ñöôïc quaõng ñöôøng naøy ñoäng töû thöù hai ñi trong 2s: s2 = v2t = 31.2 = 62(m)
Trong 2s ñoù ñoäng töû thöù nhaát ñi ñöôïc s1 = 4 + 2 = 6m (Quaõng ñöôøng ñi ñöôïc trong giaây thöù
4 vaø 5). Vaäy ñeå gaëp nhau ñoäng töû thöù nhaát ñi trong 5 giaây coøn ñoâng töû thöù hai ñi trong 3s
* Caâu 7:
Khi ñi xuoâi doøng soâng, moät chieác ca noâ ñaõ vöôït moät chieác beø taïi ñieåm A. Sau thôøi
gian t = 60phuùt, chieác ca noâ ñi ngöôïc laïi vaø gaëp chieác beø taïi moät ñieåm caùch A veà phía haï
löu moät khoaûng l = 6km. Xaùc ñònh vaän toác chaûy cuûa doøng nöôùc. Bieát raèng ñoäng cô cuûa ca
noâ chaïy vôùi cuøng moät cheá ñoä ôû caû hai chieàu chuyeån ñoäng.
Giaûi:
Goïi v1 laø vaän toác cuûa doøng nöôùc (chieác beø)
A
C
D
B
v laø vaän toác cuûa ca noâ khi nöôùc ñöùng yeân
Khi ñoù vaän toác ca noâ:
l
- Khi xuoâi doøng : v + v1
- Khi ngöôïc doøng: v – v1
Giaû söû B laø vò trí ca noâ baét ñaàu ñi ngöôïc, ta coù: AB = (v + v1)t
Khi ca noâ ôû B giaû söû chieác beø ôû C thì: AC = v1t
Ca noâ gaëp beø ñi ngöôïc laïi ôû D thì: l = AB – BD (Goïi t/ laø thôøi gian ca noâ ngöôïc leân gaëp beø)
 l = (v + v1)t – (v – v1)t/
(1)
Maët khaùc : l = AC + CD
 l = v1t + v1t/
(2)
Töø (1) vaø (2) ta coù (v + v1)t – (v – v1)t/ = v1t + v1t/  vt + v1t –vt/ + v1t/ = v1t + v1t/
 vt = –vt/  t = t/ (3)
15

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

Thay (3) vaøo (2) ta coù : l = v1t + v1t  v1 =

3(km/h)

Baøi 8 Moät ñoäng töû xuaát phaùt töø A treân ñöôøng thaúng höôùng veà B vôùi vaän toác ban ñaàu V0 =
1 m/s, bieát raèng cöù sau 4 giaây chuyeån ñoäng, vaän toác laïi taêng gaáp 3 laàn vaø cöù chuyeån ñoäng
ñöôïc 4 giaây thì ñoäng töû ngöøng chuyeån ñoäng trong 2 giaây. trong khi chuyeån ñoäng thì ñoäng töû
chæ chuyeån ñoäng thaúng ñeàu.
Sau bao laâu ñoäng töû ñeán B bieát AB daøi 6km?
Giaûi:
Cöù 4 giaây chuyeån ñoäng ta goïi laø moät nhoùm chuyeån ñoäng
Deã thaáy vaän toác cuûa ñoäng töû trong caùc n nhoùm chuyeån ñoäng ñaàu tieân laø: 3 0 m/s; 31 m/s; 32
m/s …….., 3n-1 m/s ,…….., vaø quaõng ñöôøng töông öùng maø ñoäng töû ñi ñöôïc trong caùc nhoùm thôøi
gian töông öùng laø: 4.30 m; 4.31 m; 4.32 m; …..; 4.3n-1 m;…….
Vaäy quaõng ñöôøng ñoäng töû chuyeån ñoäng trong thôøi gian naøy laø:
Sn = 4( 30 + 31 + 32 + ….+ 3n-1)
Ñaët Kn = 30 + 31 + 32 + …..+ 3n – 1  Kn + 3n = 1 + 3( 1 + 31 + 32 + …..+ 3n – 1)
 Kn + 3n = 1 + 3Kn



Vaäy: Sn = 2(3n – 1)
Vaäy ta coù phöông trình: 2(3n -1) = 6000  3n = 2999.
Ta thaáy raèng 37 = 2187; 38 = 6561, neân ta choïn n = 7.
Quaõng ñöôøng ñoäng töû ñi ñöôïc trong 7 nhoùm thôøi gian ñaàu tieân laø:
2.2186 = 4372 m
Quaõng ñöôøng coøn laïi laø: 6000 – 4372 = 1628 m
Trong quaõng ñöôøng coøn laïi naøy ñoäng töû ñi vôùi vaän toác laø ( vôùi n = 8):
37 = 2187 m/s
Thôøi gian ñi heát quaõng ñöôøng coøn laïi naøy laø:
Vaäy toång thôøi gian chuyeån ñoäng cuûa ñoäng töû laø:
7.4 + 0,74 = 28,74 (s)
Ngoaøi ra trong quaù trình chuyeån ñoäng. ñoäng töû coù nghæ 7 laàn ( khoâng chuyeån ñoäng) moãi laàn
nghæ laø 2 giaây, neân thôøi gian caàn ñeå ñoäng töû chuyeån ñoäng töø A tôùi B laø: 28,74 + 2.7 = 42,74
giaây.
L(m)

400

Baøi 9: Treân ñoaïn ñöôøng thaúng daøi,
caùc oâ toâ ñeàu chuyeån ñoäng vôùi vaän
toác khoâng ñoåi v1(m/s) treân caàu chuùng phaûi

200
16

0 10 30
80

60

T(s
)

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

chaïy vôùi vaän toác khoâng ñoåi v2 (m/s)
Ñoà thò beân bieåu dieãn söï phuï thuoäc khoaûng caùch L giöõa hai oâ toâ chaïy keá tieáp nhau trong thôøi
gian t. Tìm caùc vaän toác V1; V2 vaø chieàu daøi cuûa caàu.
Giaûi:
Töø ñoà thò ta thaáy: treân ñöôøng, hai xe caùch nhau 400m
Treân caàu chuùng caùch nhau 200 m
Thôøi gian xe thöù nhaát chaïy treân caàu laø T1 = 50 (s)
Baét ñaàu töø giaây thöù 10, xe thöù nhaát leân caàu vaø ñeán giaây thöù 30 thì xe thöù 2 leân
caàu.
Vaäy hai xe xuaát phaùt caùch nhau 20 (s)
Vaäy: V1T2 = 400  V1 = 20 (m/s)
V2T2 = 200  V2 = 10 (m/s)
Chieàu daøi cuûa caàu laø l = V2T1 = 500 (m)

CHUÛ ÑEÀ 2:
CHUYEÅN ÑOÄNG KHOÂNG ÑEÀU- VAÄN TOÁC TRUNG BÌNH
( tt )
BAØI TAÄP:
17

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

10) Moät oâtoâ chuyeån ñoäng töø ñòa ñieåm A ñeán ñòa ñieåm B caùch nhau 180km. Trong nöûa
ñoaïn ñöøông ñaàu xe ñi vôùi vaän toác v 1= 45km/h, nöûa ñoaïn ñöôøng coøn laïi xe chuyeån ñoäng
vôùi vaän toác v2= 30km/h.
a) Sau bao laâu xe ñeán B?
b) Tính vaän toác trung bình cuûa xe treân caû ñoaïn ñöôøng AB?
c) Aùp duïng coâng thöùc v=v1+v2 / 2 tìm keát quaû vaø so saùnh vôùi keát quaû ôû caâu b, töø ñoù ruùt
ra nhaän xeùt.
Giải:
a)Thời gian xe đi nửa đoạn đường đầu:

giờ

Thời gian xe đi nửa đoạn đường sau:

giờ

Thời gian xe đi cả đoạn đường: t = t1 + t2 = 2 + 3 = 5 giờ
b) Vận tốc trung bình của xe:
c) Ta có:
* Nhận xét: Kết quả
vận tốc trung bình ( 36km/h ). Vận tốc trung bình
hoàn toàn khác với trung bình cộng các vận tốc.
11) Moät vaät chuyeån ñoäng treân ñoaïn ñöôøng thaúng MN. Nöûa ñoaïn ñöôøng ñaàu vaät ñi vôùi
vaän toác v1 = 30km/h. Nöûa ñoaïn ñöôøng sau vaät chuyeån ñoäng theo hai giai ñoaïn: trong
nöûa thôøi gian ñaàu, vaät ñi vôùi vaän toác v 2= 10km/h, nöûa thôøi gian sau vaät ñi vôùi vaän toác
v3= 10km/h. Tính vaän toác trung bình cuûa vậït treân ñoaïn ñöôøng MN.
Giải:
Gọi S là chiều dài quãng đường MN; t1 và t2 là thời gian đi nửa đầu đoạn đường
và nửa đoạn đường còn lại. Ta có :
Thời gian người ấy đi với vận tốc
ứng với các thời gian này là:
Theo điều kiện bài toán:

Thời gian đi hết quãng đường:

18

và

đều là

. Đoạn đường đi được tương

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

Vận tốc trung bình trên cả đoạn đường MN:

12) Moät oâtoâ chuyeån ñoäng treân ñoaïn ñöôøng AB = 120km vôùi vaän toác trung bình v =
40km/h. Bieát nöûa thôøi gian ñaàu vaän toác cuûa oâtoâ laø v 1= 55km/h, tính vaän toác cuûa oâtoâ
trong nöûa thôøi gian sau. Cho raèng trong caùc giai ñoaïn oâtoâ chuyeån ñoäng ñeàu.
Giải:
Thời gian chuyển động : t =

giờ

Quãng đường ô tô đi trong nửa thời gian đầu:
Quãng đường ô tô đi trong nửa thời gian sau:
Vận tốc của ô tô đi trong nửa thời gian sau:

13) Moät ngöôøi ñi xe maùy chuyeån ñoäng theo 3 giai ñoaïn : Giai ñoaïn 1: Chuyeån ñoäng
thaúng ñeàu vôùi vaän toác v1 = 12km/h trong 2km ñaàu tieân. Giai ñoaïn 2: Chuyeån ñoäng bieán
ñoåi vôùi vaän toác trung bình v2 = 20km/h trong 30 phuùt . Giai ñoaïn 3: Chuyeån ñoäng ñeàu
treân quaõng ñöôøng 4km trong thôøi gian 10 phuùt. Tính vaän toác trung bình treân caû 3 giai
ñoaïn.
Giải:
Thời gian chuyển động giai đoạn 1:
19

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

giờ
Quãng đường chuyển động trong giai đoạn 2:
Tổng quãng đường của ba giai đoạn:
Tổng thời gian của ba giai đoạn:
giờ
Vận tốc trung bình trên cả quãng đường:

CHUÛ ÑEÀ 3 : LÖÏC – SÖÏ CAÂN BAÈNG LÖÏC – LÖÏC MA
SAÙT

I – TOÙM TAÉT KIEÁN THÖÙC:
- Löïc coù theå laøm thay ñoåi vaän toác cuûa vaät. Ñôn vò cuûa löïc laø Niutôn (N)
- Löïc laø ñaïi löôïng vectô ñöôïc bieåu dieãn baèng moät muõi teân coù:
+ Goác laø ñieåm ñaët cuûa löïc.
+ Phöông, chieàu truøng vôùi phöông, chieàu cuûa löïc.
+ Ñoä daøi bieåu thò cöôøng ñoä cuûa löïc theo tæ xích cho tröôùc.
- Hai löïc caân baèng laø hai löïc cuøng ñaët leân moät vaät, cuøng cöôøng ñoä, phöông cuøng naèm
treân moät ñöôøng thaúng, chieàu ngöôïc nhau.
- Döùôi taùc duïng cuûa caùc löïc caân baèng, moät vaät ñang ñöùng yeân seõ tieáp tuïc ñöùng yeân,
ñang chuyeån ñoäng seõ tieáp tuïc chuyeån ñoäng thaúng ñeàu. Chuyeån ñoäng naøy goïi laø
chuyeån ñoäng theo quaùn tính.
- Tính chaát giöõ nguyeân vaän toác cuûa vaät goïi laø quaùn tính.
- Löïc ma saùt tröôït sinh ra khi moät vaät chuyeån ñoäng tröôït treân beà maët moät vaät khaùc.
20

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ 8

Löïc ma saùt laên sinh ra khi moät vaät laên treân beà maët moät vaät khaùc.
- Löïc ma saùt nghæ giöõ cho vaät ñöùng yeân khi vaät bò caùc taùc duïng cuûa löïc khaùc.
- Löïc ma saùt coù theå ...