BàidựthitìmhiểuvềĐạithihàodântộcNguyễn Du vàtácphẩmTruyệnKiều
Câu 1. Trìnhbàyngắngọnnhữnghiểubiếtcủabạnvềthânthế, sựnghiệpcủaĐạithihàoNguyễn Du. Hãychobiếtviệctìmhiểuvềthânthế, sựnghiệpcủaĐạithihàoNguyễn Du có ý nghĩagìchoviệcđọchiểucácsángtáccủaNguyễn Du nóichungvàTruyệnKiềunóiriêng?
Nguyễn Du tênchữlàTốNhư, tênhiệulà Thanh Hiênsinhngày 3-1-1766 mấtnăm 1820. Nguyễn Du lànhàthơtiêubiểucủanềnvănhọctrungđạiViệt Nam. Quêông ở làngTiênĐiền, huyện Nghi Xuân, tỉnhHàTĩnh. Nguyễn Du sinh ra trongmộtgiađìnhđạiquýtộc, nhiềuđờilàmquanvàcótruyềnthốngvềvănhọc. Cuộcđờiônggắnbósâusắcvớinhữngbiếncốlịchsửcủagiaiđoạncuốithếkỉ XVIII - XIX. ChínhyếutốnàyđãảnhhưởngmạnhmẽđếnngòibútcủaNguyễn Du vềhiệnthựcđờisống. SựnghiệpvănhọccủaônggồmnhữngtácphẩmcógiátrịcảvềchữHánvàchữNôm. Tiêubiểunhư "Thanh Hiênthitập", "Đoạntrườngtânthanh",...
- Việctìmhiểuvềthânthế, sựnghiệpcủađạithihàoNguyễn Du có ý nghĩaquantrọngchoviệcđọchiểucácsángtáccủaNguyễn Du nóichungvàTruyệnKiềunóiriêng:
+ Giúpchúng ta hình dung rõnétvềđặcđiểmsángtáccủaNguyễn Du, đólà: thểhiệntưtưởng, tìnhcảm, tínhcáchcủatácgiả.
+ Hơnthếnữa, cáctácphẩmmàđặcbiệtlàTruyệnKiềuđềuthểhiệntưtưởngnhânđạorõnét.
+ Qua đó, chúng ta hiểuđượcsâusắcnguyênnhântạisaocáctácphẩmmàôngđưađếnchobạnđọcđềuthuhútvàthànhcôngđếnthế.
Câu 2. HãyviếtbàivănthuyếtminhvềTruyệnKiềucủaNguyễn Du vàtrìnhbàyngắngọnnhữngsángtạonổibậtcủatácgiảthểhiệntrongkiệttácTruyệnKiều so với Kim VânKiềutruyệncủa Thanh TâmTàiNhân (khoảng 800 từ).
Mộtvấnđề then chốttrongnghiêncứuTruyệnKiềuhiện nay làxácđịnhtínhsángtạocủaTruyệnKiềucủaNguyễn Du, mộttácphẩmsángtácdựavàocốttruyệnvànhânvậtcủa Kim VânKiềutruyệncủa Thanh Tâmtàinhân, nhưnglạitrởthànhmộtkiệttácnghệthuậtvô song.
Con đườngduynhấtđểgiảiquyếtvấnđềlàkhámphácáithếgiớinghệthuậtcủaNguyễn Du đượcxâydựngtrênmộtcốttruyệncósẵnđó. TruyệnKiềucủaNguyễn Du mangquanniệmnghệthuậtcủaNguyễn Du, mộtquanniệmthểhiệncáchnhìn, cáchcảm, hệthốnggiátrịtưtưởng, thẩmmĩcủaônggắnliềnvớitruyềnthốngvănhoádântộc.
TruyệnKiềucủaNguyễn Du bảotồnđượcphầnlớntinhhoacủanguyênbảntiểuthuyếtTrungQuốctuycótănggiảmvềnội dung vànghệthuậtcủanguyêntác, song phầnnhiềuvẫnbảotồnđược, vìvậycócốnghiếnchosựgiaolưuvănhoágiữaTrungQuốcvàViệt Nam. TruyệnKiềucủaNguyễn Du làmộttácphẩmđángđượckhẳng định. TruyệnKiềucủaTrungQuốcbịmaimột, thậmchíbịđánhgiáthấptrongthờigiandài. Hiệntượngkỳlạđóchứngtỏchúng ta vẫncònthiếunhậnthứcđầyđủvềkhobáuvănhọcnghệthuậtphongphúmàtổtiênđểlạichochúng ta; côngtácnghiêncứuvănhọccổđạivềcơbảnvẫndừng ở mộtsốíttácgiảvàtácphẩmnổitiếng, cóảnhhưởnglớnmàchưahứngthú bao nhiêuvớitácgiảvàtácphẩmloạihai. Việcnghiêncứucôlậpđókhôngthểthíchhợpvớitìnhhìnhpháttriểncủahọcthuậthiện nay. Vìvậy, việcđisâuvàocôngtácnghiêncứutiểuthuyếtquýgiácuốiđời Minh đầuđời Thanh cótácdụnggợimởquantrọngnhằmđẩymạnhviệcnghiêncứutoànbộvănhọccổđiểncủanước ta. Tiểuthuyết Kim VânKiềucủa Thanh TâmTàiNhâncầnđượcđánhgiálạiảnh, hưởngquantrọngcủanótronglịchsửvănhọcTrungQuốcvàlịchsửvănhọcthếgiớicầnđượcthừanhậnvàđánhgiácôngbằng. Mệnhđề “tiểuthuyếttàitửgiainhân” khôngthểkháiquátmộtcách khoa họctấtcảtiểuthuyếtbạchthoạicủacácvănnhânmàtuyếncốttruyệnlàtìnhyêuvàhônnhân. Cầnphântích so sánhnhiềutácphẩmvớinhau, nhậnthứclạibộmặtvốncócủasốtiểuthuyếtnày, bổ sung nhữngđoạncònyếutronglịchsửtiểuthuyếttruyềnthống. Chúng ta thấyrấtrõhaitácphẩmnàycócùngmộtcốttruyện, cùngmộthệthốngnhânvậtvàcảkếtcấutựsự. ThếnhưngNguyễn Du đãđemtàinăngcủamìnhvàođểthayđổisốphậncủatácphẩm. ÔngbiếnnóthànhviênngọcsángcủaphươngĐông, trải qua bao thếkỉvẫnchiếmmộtvịtríquantrọngtrongnềnvănhọc.Nguyễn Du thựcsựđãthaymộttấmáomớichotácphẩm. NhữngcáimớitrongTruyệnKiềumà Thanh TâmTàiNhânđãkhônglàmđượctrong Kim VânKiềutruyệncủamìnhcóphảilànguyênnhânchínhcủasựkhácbiệt? Mộtbênlàvănxuôitựsựmộtbênlàtruyệnthơ – thểloạikhácnhauthìthôngđiệpnghệthuậtlàmsaocóthểgiốngnhau? Rõràngtruyệnthơcónhiềuưuthếhơnhẳntrongviệcthểhiệncảmxúc, đồngthờinócũngdễchạmvàotráitimbạnđọchơnlàngônngữcủamộtcuốntiểuthuyết. KhôngchỉthếNguyễn Du đãđemthiênnhiênvàotrongtácphẩmcủamình – mộtthiênnhiênthựcnhưngcũngcókhilàthiênnhiêncủacảmxúc, tâmtưởng. Trongkhiđó Kim VânKiềutruyệnhoàntoànvắngbóngthiênnhiên. Nguyễn Du xâydựnglạicáctìnhtiếtcũngnhưhìnhtượngnhânvậtcủanguyêntácchophùhợpvớisuynghĩ, cảmnhậncủamình. Đólàcáiriêngvàcũnglàcáisángtạolàmnênsựkhácbiệtcơbảngiữahaitácphẩm. Công lao của Thanh TâmTàiNhânkhôngnhỏ. Khôngcó Thanh TâmTàiNhânthìắthẳnkhôngthểcóTruyệnKiềucủaNguyễn Du. Nhưngcũnglạiphảinóichocôngbằng, chínhnhờTruyệnKiềucủaNguyễn Du ngàymộtnổitiếng, vượt ra khỏibiêngiớinướcmình, mớilàmộtđộngcơđểnhữnghọcgiảnhưôngĐồngVănThànhcốgắnglàmcho Kim VânKiềutruyệnđượcđộcgiảtrongvàngoàiTrungHoaquantâmtớilại. Kim VânKiềutruyệncủa Thanh TâmTàiNhânlàtácphẩmtiểuthuyếtchươnghồithuộcthểtàivănxuôi, kếtcấutheothờigian, theotrìnhtựdiễnbiếncủacácsựkiện, theoquátrìnhhànhđộngcủacácnhânvật. Nóthiênvềmôtảsựkiện, đisâumiêutảthựctại, khắchọachân dung nhânvậtmộtcáchcụthể - điềumàđôikhi ta cảmthấyhơikhóchịu. Cũngnhưcáctiểuthuyếtchươnghồikhác, tácphẩmgầnnhưkhôngđềcậpđếndiễnbiếntâmlýnhânvậtmàchỉcócácbiếncố, hànhđộngcủanhânvật. Tácphẩmlạiđặcbiệtcoitrọngmâuthuẫnxungđột, tậptrungmôtảnhiều chi tiếtđểtôđậmmộttínhcáchnàođấycủanhânvật. Diệnmạonhânvậtgầnnhưchỉlànhữngnétchấmpháchứkhôngmiêutảcụthể. Trongtácphẩm, tácgiảcũngđãđưavàonhữngđoạnthơ, bàiphúmiêutảthiênnhiên, nhưngthiênnhiênấylạibịtáchrờikhỏicốttruyệnvàđôikhilạikhônggắnbógìvớitâmtrạngcủanhânvật. Trongkhiđó, TruyệnKiềulạilàmộtcuốntruyệnthơ, mộttácphẩmvănhọcvừacổđiểnvừahiệnđại, cósựhàihòagiữahìnhthứcvànội dung. Cácnhânvậttrongtácphẩm, cácvấnđềxãhộikhôngđợitácgiảtựthuậtlạinhiềumàtựnócóthểtựhiệndiện, tựbộclộmộtcáchtinh vi. Nguyễn Du đãbiếnthểloạitiểuthuyếtkhô khan thànhthơlụcbát - thểthơcủariêngdântộcta,mụcđíchlàđểthơ ca đivàođờisống con người, thânthuộc, giảndị.. Nguyễn Du đãrấttàitìnhkhisửdụngtấtcảnhữnggìgầngũinhấtđểxâydựngnênnhữnghìnhtượngnghệthuậtđẹpđẽ. Nguyễn Du chỉdựavàocáisườncủacốttruyệnvănxuôicủa Thanh TâmTàiNhânmà sang tạo ra hẳnmộtthiphẩmcủariêngmình. Cầnphảinóirõràngrằng, trong lao độngnghệthuậtthìsựsángtạocủangườinghệsĩlàđiềuquantrọnghơncả, khôngchỉsángtạo ở sốliệumàcáiquantrọnghơnlàcáchnhàonặndữliệuđểtạonênnhữnghìnhtượngnghệthuật, nhữngnhânvậtđiểnhìnhcócátínhvàcó ý nghĩakháiquát. Trải qua hàngtrămnăm, vớibiết bao thăngtrầmcủacuộcsống, TruyệnKiềuvẫnnóngbỏnghơithởcủanó, vẫntrườngtồnsứcsốngtronglòngmọithếhệđộcgiả.
Đónggópcủa Thanh TâmTàiNhânlàkhôngnhỏ, nhưngchúng ta cũngkhôngthểkhôngthừanhậnrằngchínhNguyễn Du mớilàngườimangđếnthànhcôngrựcrỡchoTruyệnKiều, nângTruyệnKiềulêntrởthànhtiếngnóicủadântộc. .
Câu 3. BạncảmnhậnnhưthếnàovềsứcsốngcủaTruyệnKiềutrongdòngchảyvănhóa, vănhọcdântộc? Theo bạn, chúng ta cầnphảilàmgìđểgiữgìnvàpháthuygiátrịcủaTruyệnKiềucủaNguyễn Du trongtìnhhìnhhiện nay?
- Đốivớibảnthântôi, sứcsốngcủaTruyệnKiềutrongdòngchảyvănhóa, vănhọcdântộclàvôcùngmãnhliệt. BởilẽmặcdùTruyệnKiềuđược ra đờicáchđâyrấtlâunhưnghiệngiờ, trongcuộcsốngnhộnnhịpcùngthờikìhộinhậpquốctếkhiến con người ta vôtìnhquênđinhữnggiátrịtinhhoacủacáctácphẩmvănhọc, thơ ca thì "TruyệnKiều" vẫn ở đó, cònlạivàđọnglạimãitrongngườidânđấtViệt. Hơnthếnữa, sứcsốngcủa "TruyệnKiều" khôngchỉ ở biêngiớicủamộtquốcgiamànócòn ở cảkhắpcácnướctrênthếgiới.
- Theo tôi, chúng ta cầnphảilàmnhữngviệcsauđâyđểgiữgìnvàpháthuygiátrịcủaTruyệnKiềucủaNguyễn Du trongtìnhhìnhhiện nay:
+ Pháthuygiátrịcủa "TruyệnKiều" ra khắpcácnướctrênthếgiớibằngcáchdịchnó ra nhiềuthứtiêngkhácnhau.
+ Tuyêntruyền ý nghĩa to lớnmàtácphẩmnàymanglại.
+ Gìngiữnó, tuyệtđốikhôngđểnóbịđánhcắp, saochépbảnquyềnvàbịvùilấpbởibụithờigian.
Câu 4. Theo bạn, việctổchứccuộcthi: “TìmhiểuvềĐạithihàodântộcNguyễn Du vàtácphẩmTruyệnKiều” có ý nghĩanhưthếnàotrongdịpkỷniệm 255 nămNgàysinhvàtưởngniệm 200 nămNgàymấtĐạithihàoNguyễn Du (1765-1820)?
- Cuộcthinhằmnângcaonhậnthứcchohọcsinhsinhviênvềmụcđích, ý nghĩa, tầmquantrọngcủahoạtđộngkỉniệm 255 nămNgàysinh, tưởngniệm 200 nămNgàymấtĐạithihàoNguyễn Du (1765-1820), khẳngđịnhcông lao củaôngchođấtnướcvànhânloại, từđógiáodụctruyềnthốngyêunước.
- Cuộcthilàmchúng ta nhớđếncông lao to lớncủaNguyễn Du trongcôngcuộcđónggóplớnvềpháttriểnvàsángtácđặtnềnmóngchothơ ca Việt Nam
- Việctổchứccuộcthicóthểlàmchochúng ta cóthểtìmhiểusâurộnghơnvềNguyễn Du vànhữngtácphẩmnổitiếngcủaông, sauđócóthểhọchỏivàchỉdạychonhữngngườikhácvềkĩthuậtlàmthơcủaông, vànócóthểđemlạiấntượngmạnhchonhữngthếhệđờisauvềvàhìnhtượngcaocảcủaông.