ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
***










TÀI LIỆU TẬP HUẤN

THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ






Báo cáo viên:
1. TS. Nguyễn Văn Thái Trường Đại học Sư phạm - ĐHĐN
2. ThS. Trương Trung Phương Trường Đại học Sư phạm - ĐHĐN






Đà Nẵng, 2021
I. MỤC TIÊU
1. Nhận diện được một số vấn đề chung về việc thực hiện Chương trình GDPT 2018 - Môn Lịch sử và Địa lí.
2. Xác định được cách thức xây dựng kế hoạch bài dạy phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.
3. Thực hành xây dựng được kế hoạch bài dạy phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.
II.HƯỚNG DẪN NGHIÊN CỨU TÀI LIỆU TRƯỚC KHI TẬP HUẤN
2.1. Khái quát Chương trình GDPT 2018 - Môn Lịch sử và Địa lí
Trong Chương trình GDPT 2018, môn Lịch sử và Địa lí được xây dựng và phát triển trên nền tảng tích hợp lĩnh vực khoa học Lịch sử và Địa lí. Môn học này được dạy ở cấpTHCS và là môn học bắt buộc với tổng số 105 tiết/lớp/năm học.
Cùng với các môn học khác, môn Lịch sử và Địa lí góp phần phát triển các phẩm chất chủ yếu đã được nêu trong Chương trình GDPT tổng thể, bao gồm: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm. Bên cạnh góp phần phát triển các năng lực chung như: Tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo, môn Lịch sử và Địa lí hình thành và phát triển ở học sinh năng lực lịch sử, năng lực địa lí, là biểu hiện đặc thù của năng lực khoa học, cụ thể:
* Năng lực lịch sử:
Năng lực tìm hiểu lịch sử: Năng lực này giúp học sinh bước đầu nhận biết được tư liệu lịch sử, hiểu được các văn bản chữ viết, hiện vật lịch sử, tranh ảnh, biểu đồ, bản đồ,... Học sinh giải thích được nguyên nhân, sự vận động của các sự kiện, quá trình, nhân vật lịch sử; bước đầu giải thích được mối liên hệ giữa các sự kiện lịch sử, các mối quan hệ nhân quả trong tiến trình lịch sử; bước đầu đưa ra những ý kiến nhận xét của mình về các sự kiện, nhân vật lịch sử.
Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: Năng lực này giúp học sinh bước đầu trình bày lại được các sự kiện và quá trình lịch sử cơ bản; xác định được các sự kiện lịch sử trong không gian và thời gian cụ thể; trình bày được sự phát triển của các sự kiện, hiện tượng lịch sử theo thời gian.
Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Năng lực này thể hiện ở việc học sinh bước đầu có thể liên hệ những nội dung lịch sử đã học với thực tế cuộc sống.
Bảng 1: Biểu hiện năng lực lịch sử
Năng lực
Mô tả chi tiết

Tìm hiểu lịch sử
- Bước đầu nhận diện và phân biệt được: các loại hình tư liệu lịch sử, các dạng thức khác nhau của các nguồn tài liệu cơ bản của khoa học lịch sử, giá trị của tư liệu lịch sử trong việc tái hiện và nghiên cứu lịch sử.
- Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử đơn giản dưới sự hướng dẫn của giáo viên trong các bài học lịch sử.

Nhận thức và tư duy lịch sử
- Mô tả và bước đầu trình bày được những nét chính của các sự kiện lịch sử cơ bản với các yếu tố chính về thời gian, địa điểm, diễn biến, kết quả; diễn biến các trận đánh và cuộc chiến trên lược đồ, bản đồ lịch sử.
- Trình bày bối cảnh lịch sử và đưa ra nhận xét về những nhân tố tác động đến sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử, quá trình lịch sử; giải thích được kết quả của sự kiện, diễn biến chính của lịch sử.
- Phân tích được những tác động của bối cảnh không gian, thời gian đến các sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử, quá trình lịch sử.
- Bước đầu giải thích được mối quan hệ giữa các sự kiện lịch sử, mối quan hệ tác động qua lại của các sự kiện, hiện tượng với hoàn cảnh lịch sử.
- Trình bày được chủ kiến của mình về một số sự kiện, nhân vật, vấn đề lịch sử,... như lập luận khẳng định hoặc phủ định các nhận định, nhận xét về một sự kiện, hiện tượng, vấn đề hay nhân vật lịch sử.

Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học
- Sử dụng kiến thức lịch sử để giải