THIẾT KẾ MÔ HÌNH: KÍNH TIỀM VỌNG - VẬT LÝ 7
(Thời gian thực hiện: Từ 28/09/2020 đến 31/10/2020)

1. TÊN CHỦ ĐỀ: KÍNH TIỀM VỌNG: (Số tiết: 06 )
2. MÔ TẢ CHỦ ĐỀ
Dự án “Thiết kế kính tiềm vọng” là một ý tưởng dạy học theo định hướng giáo dục STEM cho đối tượng HS lớp 7. "Kính tiềm vọng" là một công cụ để quan sát xung quanh hoặc thông qua một vật thể, chướng ngại vật hoặc điều kiện ngăn cản sự quan sát trực tiếp từ vị trí hiện tại của người quan sát. Ở dạng đơn giản nhất, nó bao gồm một vỏ ngoài với hai gương ở mỗi đầu đặt song song với nhau một góc 450. Bằng việc thiết kế "kính tiềm vọng" này HS sẽ được tìm hiểu công việc của nhà thiết kế từ việc lên ý tưởng đến việc nghiên cứu tìm hiểu kiến thức thực tế, thiết kế và chế tạo.
Học sinh tìm hiểu và vận dụng kiến thức về phản xạ ánh sáng, tính chất ảnh của vật tạo bởi gương phẳng, quan sát ảnh của vật tạo bởi gương phẳng để thiết kế và chế tạo kính tiềm vọng với những tiêu chí cụ thể. Sau khi hoàn thành, học sinh sẽ được thử nghiệm vận hành mô hình và tiến hành đánh giá chất lượng sản phẩm.
Để thực hiện được được dự án này, HS sẽ cần chiếm lĩnh kiến thức của các bài học:
- Vật lý 7: Bài 13 (Sự truyền ánh sáng)
Đồng thời, HS phải huy động kiến thức của các môn học liên quan như:
- Tin học 7: Bài 5, 6 (Bảng tính Excel)
- Các kiến thức về toán học để tính toán (toán học)
- Lắp ráp mô hình kĩ thuật (kĩ thuật lớp 5)
3. MỤC TIÊU
a. Kiến thức:
- Vận dụng được các kiến thức về định luật phản xạ ánh sáng, tính chất ảnh của vật tạo bởi gương phẳng, quan sát ảnh của vật tạo bởi gương phẳng (Bài 13 – Vật lí 7) để chế tạo được kính tiềm vọng theo yêu cầu, tiêu chí cụ thể.
b. Kĩ năng:
- Tính toán, vẽ được bản thiết kế đảm bảo các tiêu chí đề ra.
- Lập kế hoạch cá nhân/nhóm để chế tạo và thử nghiệm dựa trên bản thiết kế.
- Trình bày, bảo vệ được bản thiết kế và sản phẩm của mình, phản biện được các ý kiến thảo luận.
- Tự nhận xét, đánh giá được quá trình làm việc cá nhân và nhóm.
c. Phẩm chất:
- Nghiêm túc, chủ động, tích cực tham gia các hoạt động học.
- Yêu thích sự khám phá, tìm tòi và vận dụng các kiến thức học được vào giải quyết nhiệm vụ được giao.
- Có tinh thần trách nhiệm, hòa đồng, giúp đỡ nhau trong nhóm, lớp.
- Có ý thức tuân thủ các tiêu chuẩn kĩ thuật và giữ gìn vệ sinh chung khi thực nghiệm.
d. Năng lực:
- Tìm hiểu khoa học, cụ thể về các ứng dụng của gương phẳng.
- Giải quyết được nhiệm vụ thiết kế và chế tạo "kính tiềm vọng" một cách sáng tạo.
- Hợp tác với các thành viên trong nhóm để thống nhất bản thiết kế và phân công thực hiện.
- Tự nghiên cứu kiến thức, lên kế hoạch thiết kế, chế tạo, thử nghiệm và đánh giá.
4. THIẾT BỊ
- Các thiết bị dạy học: giấy A0, mẫu bản kế hoạch, máy tính, máy chiếu…
- Nguyên vật liệu và dụng cụ để chế tạo và thử nghiệm “kính tiềm vọng”:
+ Bìa cát tông hoặc ống nhựa PVC, giấy màu.
+ 2 cút nối phi 75mm.
+ 2 gương phẳng đường kính 75mm.
+ Kéo, dao dọc giấy.
+ Băng dính, keo.
+ Thước kẻ, bút...
5. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Thực hiện: 28/09/2020
Hoạt động 1. XÁC ĐỊNH YÊU CẦU THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO KÍNH TIỀM VỌNG (Tiết 1)
a. Mục đích của hoạt động
- Học sinh nắm vững yêu cầu "Thiết kế và chế tạo Kính tiềm vọng” vật liệu theo các tiêu chí: Quan sát tốt ở mọi địa hình, thời tiết, có tính ổn định, bền vững, đảm bảo hoạt động đúng nguyên lý.
- Học sinh hiểu rõ yêu cầu vận dụng kiến thức về phản xạ ánh sáng, tính chất ảnh tạo bởi gương phẳng, quan sát ảnh tạo bởi gương phẳng thiết kế và thuyết minh thiết kế trước khi sử dụng nguyên vật liệu, dụng cụ cho trước để chế tạo và thử nghiệm.
b. Nội dung hoạt động
- Tìm hiểu về một số kính tiềm vọng trong thực tế để xác định kiến thức về phản xạ ánh sáng,