Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao là cơ quan trực thuộc Quốc hội Việt Nam, có chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp và thực hành quyền công tố Nhà nước. Hệ thống Viện kiểm sát được tổ chức theo ba cấp là cấp huyện, cấp tỉnh thành phố, cấp trung ương và các viện kiểm sát quân sự
Trước năm 2002, với Hiến pháp 1992 chưa sửa đổi, Viện Kiểm sát Nhân dân có thẩm quyền lớn rất nhiều so với hiện nay với chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các cơ quan ngang bộ, cơ quan hành chính các cấp và mọi tổ chức công dân. Nay, chức năng kiểm sát tuân theo pháp luật này chỉ gói gọn trong kiểm sát hoạt động tư pháp của Cơ quan điều tra, Tòa án, hay Cơ quan thi hành án các cấp. Theo Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị, sắp tới Viện kiểm sát sẽ được tổ chức lại theo mô hình Viện công tố với chức năng chủ yếu là thực hành quyền công tố Nhà nước nhưng chức năng chỉ đạo điều tra sẽ được củng cố và tăng cường.
Theo tinh thần của lần cải cách tư pháp gần đây nhất, sẽ không có sự hiện diện của Viện Kiểm sát các cấp trong quá trình điều tra vụ án, cũng như không có sự tham gia trong quá trình xét xử vụ án của các Công tố viên(Công tố viên là những viên chức nằm trong bộ máy của Viện kiểm sát Nhân dân).
Vai trò của Viện kiểm sát
Trước đây vai trò của Viên kiểm sát( VKS ) trong việc thực hiện chức năng và nhiệm vụ của mình. Đó là kiểm sát việc tuân theo pháp luật của tất các cơ quan của nhà nước, các bộ và cơ quan ngang bộ, các cơ quan hành chính từ trung ương đến địa phương, các tổ chức, các cá nhân và thực hiện quyền công tố tại tòa án.
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao là người lãnh đạo cao nhất của Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Vị trí này do Chủ tịch nước bổ nhiệm.
Sau đây là danh sách Viện trưởng qua các thời kỳ.

Tên
Từ
Đến
Chú thích

1
Bùi Lâm
1958
1960
Viện trưởng Viện Công tố Trung ương

2
Hoàng Quốc Việt
1960
1976
Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao

3
Trần Hữu Dực
1976
1981
Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao

4
Trần Lê
1981
1987
Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao

5
Trần Quyết
1987
1992
Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao

6
Lê Thanh Đạo
1992
1996
Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao

7
Hà Mạnh Trí
1996
2007
Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao

8
Trần Quốc Vượng
2007
nay
Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đương nhiệm

 Sau Đại hội X của Đảng Cộng sản Việt Nam (tháng 4-2006), ông Hà Mạnh Trí không tiếp tục làm Ủy viên Ban Chấp hành TW Đảng Cộng sản Việt Nam nhưng vẫn giữ chức vụ Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao. Tháng 11-2006, ông Trần Quốc Vượng, Ủy viên Ban Chấp hành TW Đảng Cộng sản Việt Nam, Phó Chánh Văn phòng thường trực Văn phòng TW Đảng được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Viện trưởng thường trực Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và được Ban Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ định giữ chức vụ Bí thư Ban Cán sự Đảng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.
Lãnh đạo Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đương nhiệm
Viện trưởng
Viện trưởng hiện nay là Th.s Luật Trần Quốc Vượng - Ủy viên Ban Chấp hành TW Đảng Cộng sản Việt Nam, Bí thư Ban cán sự Đảng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao. Ông Vượng được Quốc hội Việt Nam khóa XII bầu giữ chức vụ đứng đầu cơ quan kiểm sát tối cao của Việt Nam vào ngày 25-7-2007. Trước đó, ông Trần Quốc Vượng là Phó Chánh Văn phòng TW. Ông Trí là đồng hương Thái Bình với ông Vượng. Trước khi làm việc ớ văn phòng TW đảng, ông Vượng là kiểm sát viên trung cấp.
Viện phó
Dương Thanh Biểu
Khuất Văn Nga
Hoàng Nghĩa Mai
Trần Phước Tới
Các đơn vị trực thuộc Viện Kiểm sát nhân dân tối cao
Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án kinh tế - chức vụ (Vụ 1)
Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án hình sự về Trật tự xã hội (Vụ 1A).
Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án tham nhũng (Vụ 1B)
Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án ma tuý (Vụ 1C)
Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát