Đi tìm nguyên nhân cho việc "Học sinh không thích học môn Lịch sử"
  Vì sao học sinh kém hào hứng với môn Lịch sử ?Gần đây, rất nhiều phương tiện thông tin đại chúng đã phản ánh một thực trạng đáng báođộng khi rất nhiều học sinh, sinh viên (HS, SV) kém hào hứng với môn học Lịch sử (LS).Từng theo học và hiện đang công tác trong ngành Khoa học Lịch sử, người viết xin nhận diện một nguyên nhân quan trọng nhằm góp phần giải mã thực trạng đáng buồn đó. 
Khi xã hội thờ ơ với Sử học
  Trước hết, phải nói ngay rằng những nguyên nhân khiến HS, SV thờ ơ với môn học LS mà các nhà giáo, các nhà nghiên cứu trước đấy đưa ra như: chương trình học quá nặng, bài giảng khô khan, thiên về lý thuyết - minh họa, thiếu các buổi thảo luận, đi thực địa bổ trợ cho môn học v.v Những nguyên nhân đó đều đúng cả, nhưng chưa chạm được vào cốt lõi của hiện trạng HS, SV kém hào hứng với môn LS - đó là tính thực tế, ứng dụng của môn học; nói cách khác, các ý kiến nêu ra thảo luận thường tìm cách “né”, không chạm đến một vấn đề rất nhạy cảm nhưng lại mang tính quyết định: SV tốt nghiệp ngành LS khó có thể kiếm được việc làm và nếu có thì thu nhập cũng không đủ để duy trì, ổn định cuộc sống.
Qua rồi thời Lịch sử hoàng kim
  Cách đây khoảng nửa thế kỷ, số trường ĐH ở Việt Nam chỉ tính trên đầu ngón tay thì Đại học Tổng hợp luôn là sự lựa chọn hàng đầu của mỗi HS khi tốt nghiệp phổ thông. Lúc đó, Văn-Sử-Triết là ba ngành khoa học cơ bản đào tạo các nhà nghiên có một “lực hấp dẫn” lớn. SV ra trường không sợ thiếu việc làm vì đã có các cơ quan nhà nước nhận (thậm chí được phân luôn chỗ ở). Giờ đây - khi Khoa học tự nhiên và Công nghệ “lên ngôi” - những “lực hấp dẫn” đã chuyển hướng. Các công ty tư nhân cũng chẳng bao giờ đăng tải thông tin tuyển dụng… cử nhân Sử học. Nếu có ai “to gan”, ứng cử vào các lĩnh vực trái ngành thì tấm bằng Cử nhân Lịch sử chỉ được xếp hàng thứ hai, thậm chí “rớt đài” ngay từ… vòng sơ loại. Nhiều SV tốt nghiệp LS đến “bước đường cùng”, chấp nhận đi làm công nhân hay “về quê làm ruộng” thì chuyên môn LS cũng không giúp được nhiều cho nghề nghiệp, nếu không muốn nói là chẳng hữu dụng.Ở góc độ phụ huynh, sau quãng thời gian dài đầu tư cho con cái đi theo các ngành khoa học cơ bản, các bậc cha mẹ (kể cả giáo viên Lịch sử) cũng đã có sự “chuyển hướng trong suy nghĩ” khi đa số các ông bố, bà mẹ đều muốn hướng con cái đi theo những ngành học “xã hội đang cần” nhu Kinh tế, Xây dựng, Thương mại, Ngân hàng… Không phải ngẫu nhiên mà trong số cả trăm thầy cô giáo có học hàm, học vị đang giảng dạy tại khoa LS 2 trường ĐH lớn ở thủ đô: ĐH Sư phạm và ĐH KHXH & Nhân văn, chỉ có vài trường hợp có con cái theo nghiệp cha mẹ (tiếp tục theo học LS).Hàng loạt Cử nhân Sử học “xịn” sau quãng thời gian dài “trầy da tróc vẩy” kiếm việc ở các đô thị đã “năng động” học thêm nghiệp vụ sư phạm rồi trở về quê “an phận giáo làng”. Đã có một câu chuyện cười ra nước mắt khi V.V.Đ (quê Yên Bái) ngà ngà say đã thốt lên trong ngày họp lớp của K47 Lịch sử (ĐHQGHN): “Tao sẽ không bao giờ cho con nối nghiệp bố”. Lời “tuyên ngôn bất hủ” của Đ sau đấy đã trở thành giai thoại, được “lưu truyền” đến rất nhiều “đồng nghiệp” khác và đa số đều gật gù, thấy… đúng quá! Còn Đ.C.M (quê Hòa Bình) hiện đang công tác tại huyện ủy Tân Lạc thì luôn ấp ủ chuyện… bỏ nghề vì “không thể sống nổi với chuyên môn”.
Về đâu, các nhà sử học trẻ ?
  Một hiện tượng tưởng như nghịch lý nhưng đang tồn tại khá phổ biến khi Sử học (cùng với Ngôn ngữ, Văn học…) là ngành có rất nhiều “bằng đỏ” nhưng không thể có được một công việc như ý. Cách lựa chọn “đơn giản” nhất trong thời gian tìm việc là… học lên Thạc sĩ. Khá nhiều học viên trong ngày khai giảng khóa đào tạo Cao học, khi được vị giáo sư khả kính nọ đặt câu hỏi “Vì sao các anh chị học Thạc sĩ?” đã gần như đồng thanh trả lời: Vì không có việc làm! T.A.Th, một Cử nhân Lịch sử CLC (khóa 47),