VĂN HọC


Xuân diệu (1916 - 1985)

I- Kiến thức cơ bản (trình bày nh SGK-11)
II- Ôn tập (tham khảo bài giảng cũ, bài giảng ...)
1- Giới thiệu ngắn gọn về c/đ con người của Xuân Diệu (SGK)
2- Những nét chính trong sự nghiệp thơ văn của Xuân Diệu (Đề thi ĐH khối D 2005 - 2006)
III- Hớng dẫn câu 2
*MB: Xuân Diệu (XD) (1916-1985) , một nghệ sỹ lớn, một nhà văn hoá lớn của dân tộc, đã để lại lại cho đời một sự nghiệp sáng tác thật lớn lao và rất giá trị. Hơn 50 năm lao động miệt mài trong thế giới nghệ thuật ấy, con ngời và thơ văn xcủa XD đã có sự chuyển biến rõ nét từ nhà thơ lãng mạn thành một nhà thơ c/m. Đó là bớc chuyển tất yếu của một trí thức yêu nớc, một nghệ sỹ tài năng. Thơ vă XD đã đóng góp to lớn vào quá trình phát triển của VHVN. Có thể tìm hiểu sự nghiệp VH của XD qua hai lĩnh vực thơ và văn xuôi
*Thân bài:
!- Thơ ca: Có thể tìm hiểu thơ XD qua 2 giai đoạn: trớc và sau cách mạng tháng 8.
a- Trớc c/m T8, XD là một nhà thơ lãng mạn tiêu biểu cho phong trào thơ...
Các tác phẩm chính: Tập thơ “Thơ thơ - 1938”, “Gửi hơng cho gió- 1945”.
Nội dung chính của thơ XD trong thời kỳ này là;
+ Niềm say mê ngoại giới, khao khát giao cảm trực tiếp cháy bỏng, mãnh liệt vơi c/đ và tình yêu c/s thơ (vội vàng, giục giã
+ Nỗi cô đơn rợn ngợp của cái tôi bé nhỏ trong không gian mênh mông, thời gian xa thẳm (lời kể nữ).
+ Nỗi ám ảnh về thời gian đi nhanh, tuổi trẻ qua mau khiến nhà thơ tự đề ra cho mình một quan niệm triết lý về nhân sinh: lẽ sống vội vàng
+ Một khát vọng tình yêu vô biên tuyệt đỉnh, nỗi đau của một trái tim đắm say, nồng nhiệt mà không đợc đền đáp xứng đáng (Dại khờ, Nớc đổ lá khoai...) - Sau C/m T8: Thơ XD đã vơn tới chân trời nghệ thuật mới, nhà thơ đã đi từ cái tôi bé nhỏ đến cái chung của mọi ngời (D.E luya). Từ 1 nhà thơ lãng mạn bậc nhất của phong trào thơ mới, XD đã trở thành 1 nhà thơ C/m. XD chao mừng CM với “Ngọn quốc kỳ - 1945”, “Hội nghị non sông- 1946”. Đây là những áng thơ đợc viết bởi tấm lòng hân hoan tràn đầy và chất men say lý tưởng của ngời nghệ sỹ (Biết mối duyên đâu với CM) trước lẽ sống lớn niềm vui lớn của CM.
Cùng với sự đổi mới của đất nước, XD đã có nhiều chuyển biến trong tâm hồn và thơ ca. Tình cảm yêu nước, ý thức trách nhiệm của cái tôi công dân của 1 nghệ sỹ, 1 tri thức yêu nước trước thực tế cuộc sống đất nước đã đem đến cho thơ XD những nguồn mạch mới trong cảm hứng sáng tác. Nhà thơ hăng say nói về Đảng về Bác Hồ về TQVN về XDCNXH ở miền Bắc và công cuộc thống nhất nước nhà. Các tác phẩm tiêu biểu) thơ đã mở rộng diện phản ánh và hệ thống đề tài viết về c/s mới. Các tác phẩm tiêu biểu. Tập thơ “Riêng chung” (1960), Một khối hồng, Hồn tôi đôi cánh (1946).
Từ những năm 60 trở đi, XD tiếp tục việt thơ tình Thơ tình Xuân Diệu lúc này ko vơi cạn mà lại có những nguồn mạch, cảm hứng mới. Trước cách mạng ty trong thơ ông toàn là những cuộc tình xa cách, cô đơn, đổ vỡ, chia ly sau Cm nói nhiều hơn sự chung thuỷ sum vầy ty lứa đôi không còn là tình cảm giưa 2 vũ trị như cô đơn mà đã có sự hoà hợp cùng mọi ng`. Tình cảm lứa đôi đã hoà quyện cùng ty TQ. Thơ tình XD lúc này ít sục sôi, đắm say nồng nhiệt nhưg lại có thêm nhiều phong cách mới. Tình cảm vợ chồng gắn bó thuỷ chung, hạnh phúc sum vầy (Biển, .,. Đứng chờ em ..)
2 - Văn xuôi XD ko chỉ sáng tác thơ mà còn viết nhiều tác phẩm văn xuôi rất thành công.
- Các tác phẩm chính “Trường xa” (1945, phấn Thông vàng ...
- Các tác phẩm này XD viết theo bút pháp lãng mạn có lúc lại ngiêng về hình thức (truyện ngắn “Cái hoả lò”, Toả nhị Kiều.
Ngoài truyện ngăn, tuỳ bút, XD còn rất tài tình trong việc phê bình VH, giới thiệu và dịch thơ nước ngoài. TP tiêu biểu ký sự thăm nứơc Hung, Triều lên, các nhà thơ cổ điểm VN, dao có mài mới sắc, Tiếng thơ, phê bình giới thiệu thơ.
Nhìn chung dù ở lĩnh vực nào, XD cũng có sự đóng góp to lơn cho sự phát triển của VH hiện đại vẫn là 1 nhà thơ lớn của dtộc. Vũ Ngọc Phan đã từng nhận xét “XD là một tài năng nhiều cái mới nhất cho thơ ca hiện đại VN” Bên cạnh việc đem đến cho thi nhân VN một nguồn cảm hứng yêu đời dào dạt, 1 qniệm nhân sinh và thẩm mỹ mới mẻ, 1 cái tôi giàu bản sắc. XD còn là ng` tìm ra nhiều kiểu cấu trúc hiện đại cho câu thơ VN, hình thức hình ảnh độc đáo nhưng kuận điệu tân kỳ. Những cống hiến ảnh hưởng sống XD trong thơ VN hiện đại là rất to lớn và sâu đạm.
c - Kết luận: XD là nhà thơ nêu tấm gương cần mẫn trong sảng tác, say mê trong lao động nghệ thuật ko mết mỏi hăng say sáng tạo niềm tin yêu tha thiết đối với con ng`. Sự đóng góp của XD vài tiến trình của nền VH hiện đại VN diễn ra diễn ra 1 cách toàn diện trên nhiều lĩnh vực khác nhau và đều đặn ở nhiều giai đoạn lịch sử của dân tộc. Chính vì thế có thể nói XD xứng đáng là 1 nhà thơ lớn, nhà văn hoá lớn.

Đề 1: Trình bày ngắn gọn sự nghiệp thơ ca của XD
Đề 2 - Trình bày ngắn gọn sự nghiệp văn học của Nam Cao
I - Mở bài:
Nam cao (1915 - 1950) tên thật là Trần Hiếu TRị quê làng Đại Hoàng - tổng Cao Đà - Năm Sang - Phủ Lý - Hà Nam là nhà văn có vị trí hàng đầu trong văn xuôi VN thế ký XX. Ông là 1 trong những cây bút hiện thực phê phán nhất trước CM tháng 8 1945 đồng thời là nhà văn tiêu biểu nhất trog những năm đầu sau CM tháng 8 là nhà văn có tư tưởng nhân đạo vừa sâu sắc vừa rộng lớn, vừa độc đáo mới mẻ và là người góp phần vào việc cách tân nền văn xuôi VN theo hướng hiện đại.
II - Thân bài
Sự nghiệp sáng tác của Nam Cao có thể chia làm 2 giai đoạn trước và sau CM T8.
1 - Trước CM T8: sáng tác của Nam Cao có thể chia làm 2 đề tài chính: Cuộc sống của người tri thức tiểu tư sản nghèo và cuộc sống của ng` nông dân ở quê hương. Dù viết về đề tài nào thì điều mà NC quan tâm trước tiên và day dứt tới đau đơn là tình trạng con ng` bị thoái hoá, bị xói mòn về nhân phẩm thậm chí bị huỷ diệt cả nhân tính trong cái XH phi nhân đạo đương thời. Tiếng kêu cứu khẩn thiết. Hãy cứu lấy con ng` đnag bị XH thực dân phong kiến đẩy vào tỉnh trạng mất nhân tính.
a - ở đề tài Người trí thức tiểu tư sản
- Các tác phẩm tiêu biểu: Trăg sáng (1943), Đời thừa (1943)
Tiểu thuyết sống mòn (1944)
- Nội dung
+ TRong các stác này, Nam Cao đã mtả hết sức chân thực hoàn cảnh nghèo khổ dở sống dở chết của những nhà văn nghèo, những giáo khổ trường tư, học sinh thất nghiệp ...
+ Nhà văn đặc biệt đi sâu vào những bi kịch tâm hồn của họ, qua đó, đặt ra những vấn đề có ý nghĩa XH vượt ra khỏi phạm vi của đề tài. Đó là tấn bi kịch dai dẳng, thầm lặng mà đau đớn của ng` tri thức sâu sắc về giá trị sự sống của nhân phẩm có hoài bão lớn về 1 sự ngiệp tinh thần nhưng lại bị gánh nặng cơm áo về hoàn cảnh XH ngột ngạt làm cho chết mòn về tinh thần phải sống của “Đời thừa.
Thái độ của Nam Cao; những tác phẩm đó đã phê phán sâu sắc cái XH phi nhân đạo bóp nghẹt sự sống, tàn phá tâm hồn con người đồng thời đã thể hiện sự tự đấu tranh bên trong của ng` tri thức tiểu tư sản trung thực cố vươn lên 1 c/s đẹp đẽ thực sự có ý nghĩa xứng đáng là cuộc sống con ng`.
b - ở đề tài ng` nông dân là nhà văn sinh ra ở làng quê, NC có tấm lòng đôn hậu, chan chứa yêu thương đặc biệt sự gắn bó ân tình sâu nặng, hiểu biết sâu sắc chính sách của ng` nông dân nghèo khổ ở quê hương.
Tác phẩm: NC để lại chừng hai chục truyện ngắn có giá trị về đề tài ng` nông dân, đáng chú ý là: Chí phèo, Lão Hạc, Một đám cưới, Nột bữa no, Dì Hảo, Trẻ con ko được ăn thịt chó.
- Nội dung
+ Qua những tác phẩm trên NCao đã miêu tả 1 cách thấm thía và cảm động những số phận tăm tối, hẩm hiu, bị ức hiếp, bị lăng nhục 1 cách độc ác chỉ vì nghèo đói khốn khổ bị tha hoá của người nông dân lương thiện.
Thái độ của NC. Tuy giọng vào lắm khi lạnh lùng nhưng kỳ thực NC đã dứt khoát bênh vực quyền sôngs và nhân phẩm của con ng` bất hạnh bị XH đầy vào tình cảnh nhục nhã đó (Chí Phèo, Một bữa no).
Viết về những người nông dân bị lưu manh hoá nhà văn đã kết án sâu sắc cái XH tàn bạo đã tàn phá cả thể xác và linh hồn ng` nông dân lao động, đồng thời cũng vẫn phát hiện và khẳng định bản chất lương thiện đẹp đẽ của họ ngay trong khi họ bị vùi dập mất cả hình người, tính ng`. Chiều sâu mới mẻ của ngòi bút hiện thực và nhân đạo của NC chính là ở đây.
Nhà văn NC đã đặt ra vấn đề phải xác định “đôi mắt” đúng đắn để nhìn nhận về quần chúng. ông luôn có ý thức “cố ý cố mà tính cái bản chất tốt của ng` nông dân nghèo thường bị che lấp dập ẩn dấu trong vẻ ngoài xấu xí thô kệch, Trong những tác phẩm NC ko những vạch ra nỗi khổ cùng cực của ng` nông dân đó mà còn thể hiện cảm động bản chất đẹp đẽ, cao quý trong hồn họ (Lão Hạc, Một đám cưới).
NC cũng như các nhà văn tiểu tư sản khác chưa nắm chân lý CM ko thấy được khả năng đổi đời của những ng` khốn cùng ko triển vọng của XH. Tuy vậy trong truyện ngắn “điếu văn” (1945) đã viết những dòng dự báo sôi nổi, Sự đời ko thể cứ mà