Tuần 1
PHẦN MỘT: CƠ HỌC
Ngày soạn: 15/08/2009

Tiết 1
 CHƯƠNG MỘT: ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM



BÀI 1: CHUYỂN ĐỘNG CƠ


Mục tiêu:
Kiến thức:
- Trả lời được các câu hỏi:
+ Chuyển động là gì?
+ Quỹ đạo của chuyển động là gì?
- Nêu được những ví dụ cụ thể về: Chất điểm, vật làm mốc, mốc thời gian.
- Phân biệt được hệ tọa độ và hệ quy chiếu.
- Phân biệt được thời điểm với thời gian (khoảng thời gian).
Kỹ năng:
- Trình bày được cách xác định vị trí của một điểm trên một đường cong và trên một mặt phẳng.
- Giải được bài toán đổi mốc thời gian.
Chuẩn bị:
Giáo viên:
- Xem phần tương ứng trong sách giáo kho vật lý 8 để biết học sinh đã được học những gì ở THCS.
- Nên chuẩn bị một số ví dụ thực tế về xác định vị trí của một điểm để cho học sinh thảo luận. VD: Hãy tìm cách hướng dẫn một khách du lịch về vị trí của một địa danh ở địa phương.
Học sinh:
Đọc sách giáo khoa vật lý 10 bài 1 trang 8.
Tiến trình dạy - học:
TG
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung


*Hoạt động 1: Nhắc lại kiến thức cũ về: chuyển động cơ, vật làm mốc.
- Chuyển động cơ là gì?
- Làm thế nào để nhận biết một ô tô trên đường, một chiếc thuyền trên sông, một đám mây trên trời,…đang chuyển động hay đứng yên?
- Vật được chọn lúc này gọi là vật mốc và vật chuyển động ở đây được gọi là gì?
*Hoạt động 2: Ghi nhận khái niệm chất điểm, trả lời câu 1, quỹ đạo, lấy ví dụ thực tế.
- Yêu cầu học sinh đọc ví dụ trong sách giáo khoa.
- Trả lời câu hỏi: Câu C1?
+ Gọi học sinh đọc câu hỏi.
+ Trả lời câu a?
- Có thể coi Trái Đất như một chất điểm trong hệ mặt trời được không? Vì sao?

Chất điểm là gì?

Khi một vật được coi là một chất điểm thì khối lượng của vật coi như tập trung tại chất điẻm.


Tập hợp tất cả các vị trí của một chất điểm chuyển động tạo ra một đường nhất định
Quỹ đạo của chuyển động. Vậy quỹ đạo của chuyển động là gì?


*Hoạt động 3: Tìm hiểu cách khảo sát một chuyển động.
- Hãy quan sát hình 1.1 và chỉ ra vậy làm mốc?
- Khoảng cách từ vật làm mốc đến cột cây số là bao nhiêu?
- Trả lời câu hỏi C2: Có thể lấy vật nào làm mốc để xác định vị trí một chiếc tàu thuỷ đang chạy trên sông?

Vậy để xác định vị trí của một vật nào đó ta làm gì? Nếu đã biết đường đi của vật.








Muốn chỉ rỏ cho người thợ biết chính xác một điểm M khoan trên tưởng để đóng đinh, cần chỉ rõ điểm đó nằm trên măt tường nào? Cách mép sàn và mép tường bên trái bao nhiêu mét? Hai đường Ox ở mép sàn, Oy ở mép sàn bên trái tào thành một hệ trục toạ độ vuông góc trên mặt tường ( hệ tọa độ. Vậy muốn xác định M ta làm thế nào?
(Trả lời câu hỏi C3 (SGK). (Hoạt động 4: Cách xác định thời gian chuyển động:
Để mô tả chuyển động của một vật ta phải biết được toạ độ của vật đó ở những thời điểm khác nhau. Muốn thế ta phải chỉ rõ mốc thời gian và khoảng thời gian?



Bảng giờ tàu 1.1 cho ta biết điều gì?
Nếu bỏ qua thời gian dừng lại ở các ga thì ta có thể tính được khoảng thời gian tàu chạy từ ga nọ đến ga kia không? Bằng cách nào?
Vậy để xác định vị trí và thời gian của một vật chuyển động ta cần xác định một hệ quy chiếu.


Là sự thay đổi vị trí của vật đó so với các vật khác theo thời gian.
Để biết các vật đang chuyển động hay đứng yên ta so sánh vị trí của chúng với một vật đứng yên khác.



Học sinh đọc VD SGK.

HS đọc câu C1.
Trả lời câu a, b.

Được vì kích thước của trái đất rất nhỏ so với khoảng cách từ Mặt Trời đến Trái Đất.
HS tự ghi khái niệm chất điểm.





HS tự ghi.








Quan sát và chỉ ra vật làm mốc là Phủ Lý.
49 Km



Cây