03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
NHÓM 2
KÍNH CHÀO CÔ VÀ
CÁC BẠN
2011-2012
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
3.5.Văn hóa Mai Pha.
- Văn hóa Mai Pha được phát hiện vào đầ thế kỉ XX. Cho đến cuối thế kỉ XX(năm 1996) sau khi di tích này được khai quật và nghiên cứu mới được sử dụng rộng rãi.
- Cư dân của văn hóa Mai Pha thuộc hậu kì đá mới- sơ kì kim khí và tồn tại trong khoảng 5000- 3500 cách ngày nay.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
-Văn hóa Mai Pha được gọi theo tên Di chỉ hang Mai Pha, nằm trong một núi đá đơn độc giữa thung lũng ở phía Nam xã Mai Pha, được kiến tạo bởi các đồi đất thấp và các ngọn núi đá vôi nhỏ. Ngoài ra tong thung lũng còn phát hiện được di tích Phia điểm (Di khảo cổ học phía Nam thành phố Lạng Sơn- đả khai quật năm 1998) và một số di tích khác.

03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com


















Toàn cảnh di tích Mai Pha(Lạng Sơn).
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Năm 1996 địa chỉ di chỉ hang Mai Pha (Lạng sơn) sau hơn một tháng kết quả thu được rất tốt gồm 123 hiện vật bằng đá, trong đó có:
+ 70 rìu, bôn, đục, bàn mài bằng đá.
+ 12 đồ trang sức đá như: vòng tay khuyên tay.
+ 23 hiện vật bằng xương(8 đục vũm, dùi xương ... Cung các đồ trang sức khác).
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com








Di vật nền văn hóa Mai Pha.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Cũng tại đây đã phát hiện dược dấu tích mộ kê đá xung quanh được chôn trong nơi cư trú cho thấy người Mai pha đà có tục mai táng riêng, mộ vò (loại mộ được xếp chèn xung quanh bằng những chiếc bát gốm) cùng với những xương bị đốt cháy, quanh khu vực di chỉ phát hiện được 5 cùng nhiều mẩu tro, than, xương, vỏ ốc bị đốt cháy.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Qua dấu tích của bếp lửa đã thể hiện rỏ cư dân Mai Pha đã biết ăn chín, uống sôi (thông qua các loại đồ đựng bằng gốm như: bát bồng, nồi miệng loe...) cùng rất nhiều các mảnh vở của gốm vương vãi khắp trong di chỉ, điều đó cho thấy lúc này có sự xuất hiện của tiểu thủ công nghiệp và trao đổi hàng hóa, cư dân văn hóa Mai Pha về kĩ thuật chế tác lúc này đã phát triển và kế thừa từ cư dân văn hóa Bắc Sơn.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
Tuy nhiên, cuộc sống của họ còn rất nhiều khó khăn và nơi cư trú của họ chủ yếu vẩn là trong các hang động và mái đá.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Cuối thời đá củ- vài vạn năm cách ngày nay, người ta biết dùng đất sét để nặng tượng người và động vật. Có khi họ đã nung các tượng đó trong lửa, nhưng cuộc sống đi săn hái lượm, du cư khiến con người chưa biết chế tạo đồ đựng bằng đất nung, tức là đồ gốm.
- Đầu thời đá mới- cách đây trên dưới một vạn năm đồng thời với việc xuất hiện nghề trồng trọt và chăn nuôi với
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
nếp sống mới- sự định cư- ở nhiều nơi trên thế giới đồ gốm đã ra đời, ban đàu được nặn trực tiếp bằng tay lần lần được nặn và sửa sang trên bàn xoay nhanh, chậm cũng như ban đầu được nung trực tiếp ở bếp, ở đống lửa ngoài trời sau mới trán vách, xây lò nung để làm chủ được lửa và khiến đồ đựng bằng đất chín đều.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
Chân đế đồ gốm trang trí
trổ thủng
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Đồ gốm xuất hiện sớm nhất ở Việt Nam-là nền văn hóa Bắc Sơn, một nền văn hóa đầu thời đại đá mới nổi tiếng, có niên đại định bằng phương pháp C14- đồng vị phóng xạ cac-bon là trên dưới một vạn năm.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
Chất liệu, loại hình, hoa văn trang trí cùng kĩ thuật chế tạo đồ gốm,...là những tài liệu quan trọng để nghiên cứu về trình độ văn hóa, tộc thuộc nơi cư trú, ý thức thẩm mỹ của các bộ lạc Việt Nam thời cổ.
- Gốm Bắc Sơn chất liệu thô pha các để tránh rạn nứt khi nung- miệng loe, đáy tròn để bắt trên những “đầu rau bếp” bằng đá cuội, có dấu vết đồ đan hoặc có hoa văn trang trí đơn giản:vạch chéo, văn sóng nước, văn chải răng lược...
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
(dùng que nhọn vạch hoặc dùng bàn đập đập bên mặt ngoài đồ gốm bên ngoài khi còn ướt)
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Chất liệu đồ gốm Mai Pha được làm từ đất sét pha với bã thực vật, sạn cát nghiền nát, thành gốm tương đối mỏng, chất liệu khá thống nhất, khác nhau chủ yếu là màu sắc.
- Đa số đồ đá được phủ một lớp thổ hoàng nên có màu đỏ, một số màu đen do ám khối khi nung hoặc do bị đun nấu.

03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Người Mai Pha làm chủ kĩ thuật chế tạo đồ gốm nên gốm Mai pha được nung nhiều lửa, giử được màu sắc thổ hoàng chín đều.
- Gốm Mai Pha gồm nhiều loại: Nồi, bình, bát, mâm bồng với nhiều kiểu khác nhau.
- Nồi có nhiều loại: nồi đáy tròn, nồi có chân đế, loại nồi miệng loe, miệng con, một số có gắn thêm gờ, tai hoặc xuyên lổ để treo.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Sự đa dạng đồ gốm Mai Pha là ở môi trường rừng, núi sẵn tre, nứa, luồng cho thấy nhu cầu của đời sống đối với đồ gốm.
- Đa số gốm Mai Pha được trang trí hoa văn, các loại hoa văn phổ biến là: văn thừng, khắc vạch, văn in, trổ lổ...nét riêng là kiểu kết hợp giữa văn hoa thị và trổ lổ ở chân đế gốm. Ngoài ra còn có hoa văn chữ thập.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Việc phủ thổ hoàng cần được xem như một kiểu trang trí của người Mai Pha (90% đồ gốm có phũ thổ hoàng ). Nổi bậc là có loại gốm tô màu (gốm Ba xã) và loại văn in kiểu Hán.
- Đồ đất: nung gốm có dọi xe chỉ và bi gốm. Dọi xe chỉ bằng đất nung có dạng hình tròn, có lổ ở giữa được trang trí bằng các kiểu khắc vạch đơn giản hình song song hoặc hình hướng tâm lấy lổ tròn ở giữa dọi làm điểm quy chiếu.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Đồ đá Mai Pha được chế tạo tương đối hoàn chỉnh với các kĩ thuật cưa, mài, khoan, tách lỏi từ hai phía, được mài nhẵn, đánh bóng đẹp.
- Nguồn nguyên liệu chủ yếu là cuội, ít thấy đá cát, đá phiến hay đá bazan. Loai đá có màu đen thường được chế tác các công cụ chặt ( rìu, bôn) và loại đá có màu trắng thường được chế tác đồ trang sức.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Đồ đá gồm các loại: rìu, bôn, đục, dao, bàn mài, bàn đập vỏ cây, đồ trang sức.
Đồ đá
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
+ Rìu, bôn có kích thước nhỏ, tỉ lệ giữa rìu và bôn xấp xĩ nhau.
+ Rìu, bôn phổ biến là loại rìu, bôn tứ giác, có kích thước nhỏ( dài 3.5cm, rộng 3cm, dày 0,7cm).
Rìu có vai thường chiếm tỉ lệ thấp so với rìu tứ giác.
Bôn chủ yếu là loại bôn vai xuôi, lưỡi hình vòng cung.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Bàn đập có khắc rảnh là di vật có nhiều ý kiến khác nhau:
+ Ý kiến cho là bàn đập vỏ cây không có cơ sở vì để đập vỏ cây, người ta không cần đến các loại bàn đập nhỏ, mềm.
+ Ý kiến cho rằng ; bàn đập hoa văn chưa có cơ sở vì thiếu các mô típ hoa văn trên gốm được tạo nên từ loại gốm bàn đập này.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Đồ tang sức chủ yếu là các loại vòng tay có mặt cắt hình chữ nhật, bằng loại đá có màu trắng được mài bóng và khuyên tai đá, ít thấy hạt chuổi bằng đá.
- Ngoài ra còn có một số đồ xương,vỏ nhuyễn thể.
+ đồ xương chủ yếu là các loại đục làm từ xương ống (chân) thú, một số hạt chuổi làm từ xương sống cá.
+ Vỏ các loài nhuyễn thể như trai được tận dụng làm thìa vỏ ốc được mài, xuyên lổ được làm đồ trang sức.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
- Dấu tích xương, răng người phát hiện trong văn hóa Mai Pha cho biết chủ nhân văn hóa Mai Pha có thể là người Môngôloid.
- môi trương tự nhiên tạo nên phương thức kinh tế của người Mai Pha là kinh tế hổn hợp bao gồm: săn bắt, hái lượm thủ công, trao đổi và nghề nông.
- Tàn tích xương thú trong các di tích cho thấy kết quả săn bắt các loại thú.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
Số lượng các vỏ nhuyễn thể tại các nơi cư trú đả phản ánh việc người Mai Pha khai thác các loại ốc núi, ốc sông, suối.
- Nghề làm đồ đá, đồ gốm phát triển đã phản ánh cuộc sống định cư sản xuất nông nghiệp của chủ nhân văn hóa Mai Pha.
- Văn hóa Mai pha có sự giao lưu rộng rãi với các văn hóa trong khu vực :
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
+ Mối quan hệ giữa văn hóa Hạ Long với văn hóa Mai Pha cho thấy mối quan hệ giữa vùng ven biển, hải đảo vùng đông Bắc và vùng rừng núi phía Bắc đã sớm hình thành và phát triển.
+ Mối quan hệ giữa văn hóa Mai pha với văn hóa văn hóa Phùng Nguyên được thể hiện rỏ nét qua sự tương đồng giữa rìu tứ giác, phong cách trang trí trên đồ gốm...
=> Mối liên hệ văn hóa đã được nhận ra giữa các văn hóa ở vùng đồng bằng, trung du Bắc Bộ với các văn hóa ở vùng ven biển hải đảo, Đông Bắc, Phùng Nguyên-Hạ Long-Mai Pha
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com
Có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc tìm hiểu sợ hình thành các văn hóa sơ kì thời đại kim khí ở châu thổ sông Hồng .
=> Các văn hóa thuộc thời đại đá mới ở Việt Nam cho thấy sự đa dạng cũng như các bước phát triển trong tiến trình lịch sử. Đó là cơ sở cho sự hình thành và phát triển của các văn hóa thuộc thời kim khí.
03/09/2012
SV: lethuyhuongst@gmail.com

Hết
CÁM ƠN CÔ VÀ
CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE !
Văn-Sử 16
2011-2012