phần mở đầu
1. Lý do nghiên cứu đề tài
Kỹ thuật công nghiệp là bộ môn mang tính ứng dụng; nó giữ vai trò quan trọng trong thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hoá của nước ta. Bộ môn kỹ thuật công nghiệp phổ thông có nhiệm vụ trang bị cho học sinh những nguyên lý chung nhất của các quá trình sản xuất chủ yếu, các phương tiện kĩ thuật chủ yếu và cách thức sử dụng chúng trong các quá trình công nghệ cơ bản. Đặc trưng của môn kĩ thuật công nghiệp là tính ứng dụng và tính thực tiễn. Bộ môn kĩ thuật công nghiệp được hợp thành từ nhiều phân môn khác nhau, mỗi phân môn có những nét đặc thù riêng của nó. Phân môn kĩ thuật cơ khí được dạy ở lớp 11 phổ thông với một lượng kiến thức lớn (dạy trong 33 tiết); do đó vấn đề đặt ra là đòi hỏi người giáo viên phải biết lựa chọn phương pháp dạy học sao cho đạt hiệu qủa cao nhất.
Phương pháp dạy học trực quan là một trong những phương pháp dạy học được ứng dụng nhiều trong giảng dạy ở phổ thông. Xuất phát từ nhiệm vụ, nội dung của môn học cũng như đặc điểm của phương pháp dạy học trực quan; em nhận thấy phương pháp dạy học trực quan là phương pháp dạy học rất phù hợp với nội dung và đặc điểm của chương trình kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông. Phương pháp dạy học trực quan là phương pháp dạy học có khả năng nâng cao chất lượng dạy học của bộ môn kĩ thuật công nghiệp, giúp cho học sinh có cơ sở để phát triển tư duy lôgic, tư duy trừu tượng và năng lực sáng tạo kĩ thuật.
Thực trạng dạy học kĩ thuật công nghiệp phổ thông những năm qua cho thấy, đa số các giáo viên vẫn giảng dạy theo phương pháp thông báo, tái hiện, học sinh ít được tạo điều kiện bồi dưỡng các phương pháp nhận thức, rèn luyện tư duy khoa học. Điều này do nhiều nguyên nhân nhưng trong đó nguyên nhân chính và chủ yếu là do giáo viên chưa vận dụng đúng phương pháp - phương tiện day học tối ưu.
Với mong muốn tìm con đường để nâng cao chất lượng dạy học môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông, em đã chọn đề tài khoá luận:
Vận dụng phương pháp dạy học trực quan trong dạy học môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông
2. Mục đích của đề tài
Vận dụng phương pháp dạy học trực quan nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quá trình dạy và học môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông theo phương pháp dạy học trực quan; bao gồm:
+ Nội dung dạy học môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông.
+ Các phương tiện trực quan thường dùng trong dạy học môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông.
+ Hoạt động của giáo viên và hoạt động của học sinh trong giờ học với việc sử dụng phương tiện trực quan.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu cơ sơ lí luận và thực tiễn của việc vận dụng phương pháp dạy học trực quan trong dạy học kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông.
- Vận dụng phương pháp dạy học trực quan trong dạy học môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông.
- Tổ chức thực nghiệm và đánh giá kết quả.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu lí luận và tổng kết kinh nghiệm:
Thực chất của phương pháp lí luận và tổng kết kinh nghiệm này là phân tích và tổng hợp, trừu tượng hóa, khái quát hóa . . . để định hướng về mục đích và cơ sở lí luận cho đề tài.
- Phương pháp điều tra quan sát.
Thông qua dự giờ, trao đổi, thảo luận, nghiên cứu lịch trình, giáo án, sổ điểm, nhất là các phương tiện trực quan và cách sử dụng chúng . . . nhằm tìm hiểu việc dạy và học để có thể đánh giá sơ bộ kết quả dạy và học bộ môn.
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
+ Tiến hành giảng dạy theo tiến trình đã soạn thảo.
+ Tiến hành giảng dạy theo tiến trình bình thường (đối chứng).
+ Dùng thống kê toán học để sử lí kết quả thu được, từ đó rút ra những kết luận của đề tài.
6. Cấu trúc của khoá luận.
Ngoài phần mở đầu kết luận và tài liệu tham khảo kết quả nghiên cứu được trình bày trong 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc vận dụng phương pháp dạy học trực quan trong dạy học môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông.
- Chương 2: Vận dụng phương pháp dạy học trưc quan trong dạy học môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông.
- Chương 3: Thực nghiệm đánh giá.