Ngày soạn: 08/02/2015

Tiết 95: Tiếng việt: HÀNH ĐỘNG NÓI

I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nắm vững được khái niệm hành động nói.
- Một số kiểu hành động nói.
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1. Kiến thức
- Khái niệm hành động nói
- Các kiểu hành động nói thường gặp.
2. Kỹ năng:
- Xác định được hành động nói trong các văn bản đã học và trong giao tiếp.
- Tạo lập được hành động nói phù hợp mục đích giao tiếp
3. Thái độ: Sử dụng đúng hành động nói trong giao tiếp.
III. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên:- Xem sgk, sgv, sbt, thiết kế bài giảng
2. Học sinh: - Trả lời câu hỏi Tìm hiểu bài.
- Tìm hiểu các ví dụ trong thực tế cuộc sống.
IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC:
* Hoạt động 1: Khởi động
1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số
2. Kiểm tra bài cũ:
1. Thế nào là câu phủ định? Cho ví dụ?
2. Viết đoạn văn sử dụng câu phủ định và cho biết vì sao sử dụng câu phủ định?
3. Bài mới:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới:

TG
ND
H. động của thầy và trò
Nội dung càn đạt

5’
- HS đọc đoạn trích, sgk/62.



- Lí Thông nói với Thạch Sanh nhằm mục đích gì? Câu nào thể hiện rõ nhất mục đích ấy?

- Lí Thông có đạt được mục đích của mình không? Chi tiết nào nói lên điều đó?

- Lí Thông đã thực hiện được mục đích của mình bằng phương tiện gì?
- Nếu hiểu hành động là việc làm cụ thể của con người nhằm một mục đích nhất định thì việc làm của Lí Thông có phải là hành động không? Vì sao?
- Em X hãy đứng lên!
(X đứng lên)
- Cám ơn em, em hãy ngồi xuống!
(X ngồi xuống)
- Xin lỗi em X!
- Thầy đã dùng cách nói điều khiến X đứng lên và ngồi xuống hay hành động bằng tay để điều khiển?
Thầy dùng lời nói để điều khiển bạn X đứng lên, ngồi xuống.
- Hành động của thầy là hành động nói. Vậy, thế nào là hành động nói?
Ví dụ:
A: Cho mình mượn quyển vở ghi bài một chút.
B: Đây, nhưng cậu có đọc được không?
A: Hành động đề nghị.
B: Đồng ý, hành động hỏi.
- HS đọc Ghi nhớ, sgk/62


- HS đọc lại đoạn văn ở mục I, sgk/62.
- Hãy xác định mục đích của các câu trong lời nói của Lí Thông!







- HS đọc mục II.2, GK/63.
- Xác định các hành động nói và chức năng của từng hành động!



- Liệt kê các kiểu hành động nói đã tìm hiểu!




- Gọi HS đọc Ghi nhớ, sgk/63
- HS đọc ví dụ. (Ghi bảng)
- Trong đoạn đối thoại trên có những hành động nói nào?
Trên đường đi học về, Lan nói với Hoa:
- “Cậu vừa đi Hà Nội về đấy à?”
- Hoa gật đầu.
- Có vui không?
- Vui lắm
- Cậu vừa đi Hà Nội về đấy à? (hỏi)
- Có vui không? (hỏi)
- Gật đầu và trả lời vui lắm: hành động xác nhận và hành động nói.

- Hành động nói có thể diễn ra bằng lời nói và cử chỉ, điệu bộ. Tuy nhiên, dạng điển hình của hành động nói vẫn là bằng lời nói. (phát ngôn - mục đích của hành động nói chính là chức năng của các phát ngôn)


H/s đọc yêu cầu -> thực hiện theo nhóm -> trình bày -> GV sửa chữa, nx và cho điểm.







H/s đọc yêu cầu -> thực hiện theo nhóm -> trình bày -> GV sửa chữa, nx và cho điểm.





















3. Bài tập 3:
- Anh phải hứa với em không bao giờ để chúng ngồi cách xa nhau. (điều khiển, ra lệnh)
- Anh hứa đi! (ra lệnh)
- Anh xin hứa. (hứa)

H/s đọc yêu cầu -> thực hiện theo nhóm -> trình bày -> GV sửa chữa, nx và cho điểm