TRƯỜNG THPT KIẾN AN
Địa chỉ: số 175 phố Phan Đăng Lưu, phường Ngọc Sơn, quận Kiến An
thành phố Hải Phòng














Người ra đề: Nguyễn Trung Tiến
Email: Thienthanbenho_hayhieuchoanh@yahoo.com
PHÚ SÔNG BẠCH ĐẰNG
Tiết (Bạch Đằng giang phú - Trương Hán Siêu)
Ngày soạn: 01/01/2012
Ngày dạy : 02/02/2012

A. Mục tiêu bài học:
Giúp hs:- Cảm nhận được nội dung yêu nước và tư tưởng nhân văn của bài thơ.
- Nắm được những đặc trưng cơ bản của thể phú: kết cấu, hình tượng và lời văn.
- Bồi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý thức trân trọng những địa danh lịch sử, những danh nhân lịch sử, văn hóa.
B. Sự chuẩn bị của thầy và trò:
- Sgk, sgv và một số tài liệu tham khảo.
-Hs soạn bài theo các câu hỏi trong sgk.
- Gv soạn thiết kế dạy- học.
C. Cách thức tiến hành:
Gv tổ chức giờ dạy- học theo cách kết hợp các phương pháp: đọc diễn cảm, trao đổi thảo luận, phát vấn- đàm thoại.
D. Tiến trình dạy- học:
1. Ổn định tổ chức lớp.
2. Kiểm tra bài cũ.
3. Bài mới:
* Giới thiệu bài mới: Dòng sông Bạch Đằng gắn liền với những chiến công vang dội của dân tộc ta (Ngô Quyền thắng giặc Nam Hán, quân dân nhà Trần thắng giặc Nguyên- Mông). Địa danh lịch sử này đã trở thành nguồn đề tài cho nhiều nhà thơ xưa khai thác: Trần Minh Tông với bài Bạch Đằng giang (trong đó có hai câu: “Ánh nước chiều hôm màu đỏ khé/ Tưởng rằng máu giặc vẫn chưa khô”), Nguyễn Trãi với Bạch Đằng hải khẩu, Nguyễn Sưởng với bài Bạch Đằng giang,... Khác với các tác giả trên, Trương Hán Siêu cũng viết về địa danh lịch sử đó nhưng lại sử dụng thể phú. Bài Phú sông Bạch Đằng của ông được đánh giá là mẫu mực của thể phú trong VHTĐ.
Hoạt động của gv và hs
Yêu cầu cần đạt

Hs đọc phần Tiểu dẫn- sgk.
- Nêu những nét chính về tác giả Trương Hán Siêu?








- Vị trí địa lí và những chiến công gắn với địa danh sông Bạch Đằng?





- Em có hiểu biết gì về thể phú?











Hs đọc diễn cảm bài phú.
- Tìm bố cục của bài phú?










- Mở đầu bài phú, nổi bật lên là hình tượng nhân vật khách. Anh (chị) hãy tìm hiểu mục đích dạo chơi thiên nhiên, chiến địa của khách?
- Khách là người có tráng chí (chí lớn), có tâm hồn ntn qua việc nhắc đến những địa danh lịch sử của Trung Quốc và miêu tả những địa danh lịch sử của đất Việt?







- Những sắc thái của thiên nhiên trên sông Bạch Đằng?


- Cảm xúc của khách trước khung cảnh thiên nhiên sông Bạch Đằng: phấn khởi, tự hào? Buồn thương, nuối tiếc vì những giá trị đã lùi vào quá khứ? Lí giải?







- Các bô lão là nhân vật có thật hay do tác giả hư cấu?



- Vai trò của hình tượng các bô lão trong bài phú?
- Thái độ của các bô lão đối với khách?

- Chiến tích trên sông Bạch đằng được gợi lại ntn qua lời kể của các bô lão?
















- Thái độ, giọng điệu của các bô lão khi kể chuyện? Ngôn ngữ lời kể có đặc điểm gì?








- Qua lời bình luận của các bô lão, trong các yếu tố: thời thế (thiên thời), địa thế núi sông (địa lợi) và con người thì yếu tố nào là yếu tố giữ vai trò quảntọng nhất làm nên thắng lợi?
Gv nhắc nhớ cho hs câu chuyện lịch sử về Trần Hưng Đạo.


- Lời ca của các bô lão và của khách nhằm khẳng định điều gì? So sánh lời ca của khách và bài thơ của Nguyễn Sưởng?
Điểm tương đồng:
+ Cảm hứng ngợi ca, tự hào về chiến thắng và cảnh núi sông hiểm trở, hào hùng.
+ Khẳng định vai trò có tính chất quyết định chiến thắng của địa thế núi sông và con người tài đức.
Khác biệt:
+ Nguyễn Sưởng đặt hai yếu tố trên ngang hàng ( hạn chế.
+ Trương Hán