Ngày soạn: 11/09/2017
Giảng: 09/2017
TIẾT 17: TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
I. MỤC TIÊU.
1. Kiến thức:
- Hiểu thế nào là từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội. Nắm được hoàn cảnh sử dụng và giá trị của từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội trong văn bản.
-Hiểu được thế nào là từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội.
2. Thái độ:
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng các lớp từ trên đúng chỗ và có hiệu quả.
3.Thái độ:
- Tránh lạm dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội trong giao tiếp.
II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH.
1. Giáo viên: Bài soạn, bảng phụ, tư liệu về từ ngữ các vùng miền
2. HS : SGK, phiếu học tập
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
* Hoạt động 1: Khởi động
1. Tổ chức: 8A :......................................
8B :......................................
2. Kiểm tra:
- Thế nào là liên kết các đoạn văn trong văn bản ?
- Nêu cách liên kết đoạn văn trong văn bản? Chữa BT 2,3 sgk T.55.
- Đa: ghi ngớ Sgk.
3. Bài mới:
Giới thiệu bài: Trong TV, ngoài những từ ngữ được sử dụng rộng rãi người ta còn dùng cả từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội. Để hiểu thêm sự phong phú và đa dạng của ngôn ngữ địa phương cùng các biệt ngữ xã hội và cách sử dụng chúng ra sao? Chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài học này.
* Hoạt động 2:Hình thành kiến thức mới
Hoạt động dạy và học
Nội dung



- Quan sát các từ in đậm trong sgk -56

Trong 3 từ: bắp, bẹ, ngô từ nào được dùng phổ biến ? những từ nào được gọi là từ địa phương ? Tại sao?



- Em hiểu từ ngữ địa phương là gì? Cho VD
Mè đen : Vừng đen
Trái thơm: Quả dứa
(Từ ngữ địa phương Nam Bộ.

HS đọc và học thuộc ghi nhớ


- Đọc thầm các VD a,b sgk T.57 và trả lời các câu hỏi?

- Nhận xét cách dùng từ mợ, mẹ ?



Tầng lớp nào thường dùng ?
- Các từ: Ngỗng, trúng tủ có nghĩa là gì ?
Tầng lớp nào thường dùng ?
Bước1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- GV chuyển giao nhiệm vụ học tập: Hãy giải thích:
+ Trẫm: cách xưng hô của vua.
+ Khanh: Vua gọi các quan.
+ Long sàng: Giường của Vua Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập (HS)
Hs hoạt động.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
3 HS trình bày.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.
Hs nhận xét qua mỗi câu trả lời.
GV nhận xét, góp ý việc thực hiện nhiệm vụ của học sinh và kết luận sau mỗi nhiệm vụ học sinh thực hiện.


- HS đọc ghi nhớ


- Khi sử dụng lớp từ này cần lưu ý điều gì ? Tại sao ?


- Trong các tác phẩm thơ văn, dùng lớp từ này có tác dụng gì ?
- Có nên sử dụng lớp từ này tuỳ tiện không? Tại sao?


* Hoạt động 3: Luyện tập


-Tìm một số từ ngữ địa phương mà em biết ?






-Tìm một số từ ngữ của HS và giải nghĩa ?


- Trường hợp nào nên dùng ?

- Sưu tầm thơ, ca dao ở đại phương ?



I. Từ ngữ địa phương:
1. Ngữ liệu:
Sgk -56

2. Nhận xét.
- Từ “Ngô”: được dùng phổ biến hơn vì nó nằm trong vốn từ vựng toàn dân, có tính chuẩn mực văn hoá cao.
- 2 từ “bắp, bẹ”: Là những từ địa phương vì nó chỉ được dùng trong phạm vi hẹp, chưa có tính chuẩn mực văn hoá.
3. Kết luận
- Khái niệm: Từ ngữ địa phương là những từ ngữ chỉ sử dụng ở 1 số địa phương nhất định.


* Ghi nhớ:
SGk T.56
II. Biệt ngữ xã hội:
1. Ngữ liệu:
Sgk - Tr56

2. Nhận xét.
a) Dùng từ mẹ: miêu tả những suy nghĩ của nhân vật .
Dùng từ mợ: để nhân vật xưng hô đúng
với đối tượng và hoàn cảnh giao tiếp.
( Tầng lớp XH