Tuần 6 Ngày soạn: 19/9/2014
Tiết 21 Ngày dạy: 22/9/2014
VĂN BẢN: BÀI CA CÔN SƠN
( HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM)
A. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Cảm nhận được sự hòa nhập của tâm hồn Nguyễn Trãi với cảnh trí Côn Sơn qua một đoạn trích được dịch theo thể thơ lục bát.
B. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1. Kiến thức
- Sơ giản về tác giả Nguyễn Trãi
- Sơ bộ về đặc điểm thơ lục bát
- Sự hoà nhập giữa tâm hồn Nguyễn Trãi với cảnh trí Côn Sơn
2. Kĩ năng
- Nhận biết thể loại thơ lục bát
- Phân tích đoạn thơ chữ Hán được dịch sang tiếng Việt theo thể thơ lục bát
3. Thái độ
- Yêu thiên nhiên, hòa nhập với thiên nhiên
C. PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp – Tích hợp – Giảng bình
D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp: Kiểm diện học sinh
Lớp 7A6

Vắng:…………
Phép…………………Không ……………

2. Kiểm tra bài cũ:
- Đọc diễn cảm bản phiên âm và bản dịch thơ bài Sông núi nước Nam và cho biết nội dung, ý nghĩa của bài thơ.
3. Bài mới: Giới thiệu bài
Trong thời kì văn học trung đại Việt Nam, cùng với những bài thơ biểu ý như Sông núi nước Nam, Phò giá về kinh, cha ông ta sáng tác khá nhiều tác phẩm biểu cảm. Hai bài thơ mà hôm nay chúng ta tìm hiểu là hai văn bản như thế. Chúng ta sẽ tìm hiểu xem qua 2 bức tranh cảnh vật và con người, hai tác giả đã bộc lộ tình cảm gì của mình.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG BÀI DẠY

HOẠT ĐỘNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
- Gọi HS đọc phần giới thiệu về tác giả, tác phẩm trong phần chú thích và hoàn cảnh sáng tác bài thơ.
- Hướng dẫn HS đọc diễn cảm bài thơ.
(?) Bài thơ được làm theo thể thơ gì? Nêu một vài đặc điểm của thể thơ đó.
- GV chốt lại một số đặc điểm chính của thể thơ lục bát để làm tiền đề cho bài Làm thơ lục bát ở những tiết sau.
HOẠT ĐỘNG 2: ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
(?) Em hãy cho biết, nội dung đoạn trích này nói về điều gì?
(?) Trong đoạn trích có từ nào lặp lại nhiều lần? Ta ở đây là ai?
(?) Hình ảnh và tâm hồn của nhân vật ta hiện lên trong đoạn thơ như thế nào?
(?) Ở đây tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì?
(?) Với cách ví von ở trên, em có cảm nhận gì về tư thế, phong thái của nhân vật ta?
(Lưu ý HS về hoàn cảnh sáng tác bài thơ)
GV bình: Ng. Trãi về Côn Sơn trong tâm trạng của người bị chèn ép, bị nghi ngờ, đành phải cáo quan. Lẽ ra trong hoàn cảnh đó, con người sẽ sống trong sự u uất, chán chường. Thế nhưng qua những từ ngữ này cho thấy tác giả sống rất ung dung, nhàn nhã, tâm hồn thanh thản, thoải mái không vướng bận chuyện đời. Một Ng.Trãi đang sống trong những giây phút thảnh thơi, đang thả hồn mình vào cảnh trí Côn Sơn, một Ng.Trãi rất thi sĩ.
(?) Chỉ với một vài nét chấm phá, nhưng qua hồn thơ của mình, Ng. Trãi đã phác hoạ nên một bức tranh thiên nhiên ở Côn Sơn ntn?

(?) Tại sao dưới ngòi bút của Ng. Trãi, Côn Sơn lại trở nên sống động, nên thơ và đầy sức sống đến thế?
(?) Em có nhận xét gì về cách diễn đạt ý của đoạn thơ? Dụng ý của cách diễn đạt đó?
(?) Qua đoạn trích, em hiểu gì về con người Ng. Trãi?
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Nắm được những nét tiêu biểu về tác giả
- Soạn bài: Sau phút chia li
I. GIỚI THIỆU CHUNG

1. Tác giả: sgk/79
2. Tác phẩm
- Thể loại: thơ lục bát

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
Đọc, hiểu chú thích

Tìm hiểu văn bản

a. Tâm hồn của nhà thơ trước cảnh trí Côn Sơn
( Phong thái ung dung, nhàn nhã, tâm hồn thanh thản, thoải mái không vướng bận điều gì, giao hòa trọn vẹn giữa thiên nhiên và con người.

b) Cảnh trí Côn Sơn

( Bức tranh thiên nhiên khoáng đạt, thanh tĩnh, nên thơ
3. Tổng kết: Ghi nhớ (SGK / 81)
a. Nghệ thuật
b. Ý nghĩa văn bản
Sự giao hòa trọn vẹn