4
Tiết 13: Những câu hát than thân
(Đọc – hiểu văn bản)
Ngày soạn: 20.09.06
Ngày dạy:25.09.06
A. Mục tiêu cần đạt
- Giúp học sinh nắm được nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu (hình ảnh, ngôn ngữ) của những bài ca dao về chủ đề than thân. Thuộc các bài ca dao trong văn bản này
- Rèn luyện kỹ năng đọc diễn cảm và phân tích cảm xúc trong ca dao trữ tình
- Giáo dục học sinh lòng chia sẻ, đồng cảm với thân phận người nông dân, phụ nữ trong xã hội xưa
B. Chuẩn bị:
1.Thầy: Nghiên cứu SGK, soạn giáo án, bảng phụ…
2. Trò: Học bài cũ, làm bài tập ở nhà
C.Tiến trìmh lên lớp:
I. Ổn định tổ chức
II.Kiểm tra bài cũ
- Gv: đọc thuộc lòng 4 bài ca dao về tình yêu quê hương đất nước con người? Em thích nhất bài nào? Vì sao?
- 2 học sinh trả lời, giáo viên nhận xét và cho điểm.
III. Bài mới
- Giáo viên giới thiệu bài, ghi đầu bài lên bảng
Nội dung
Hoạt động của thầy và trò

1. Giới thiệu văn bản

2. Đọc- hiểu văn bản
a. Đọc văn bản và thực hiện hú thích










b. Tìm hiểu văn bản
▪ Bài ca dao số 1

































- Con cò là biểu tượng cho số phận và cuộc đời người nông dân trong xã hội cũ









- Bài ca dao có nội dung phản kháng, tố cáo xã hội phong kiến trước đây




▪ Bài ca dao số 2















- Hình ảnh con tằm, con kiến, con hạc, con quốc biểu hiện cho nỗi khổ nhiều bề của nhiều thân phận trong xã hội cũ













▪ Bài ca dao số 3


























- Hình ảnh trái bần tượng trưng cho cuộc đời, thân phận nhỏ nhoi, đắng cay, phụ thuộc của người phụ nữ trong xã hội cũ










3. Tổng kết:
a.Nghệ thuật


b. Nội dung:
- Tiếng hát đồng cảm với những số phận con người trong xã hội cũ, ý nghĩa than thân
■ Ghi nhớ: Tr 49


4. Luyện tập
●HĐ1: Giới thiệu khái quát về chủ đề những câu hát than thân
●HĐ2:Đọc- hiểu văn bản
- Hướng dẫn đọc: đọc với giọng điệu chầm chậm, nho nhỏ, buồn buồn buồn. Lưu ý các từ: thân cò, thương thay, thân em.
- Đọc 1 lần: theo dõi văn bản ở sách giáo khoa
-Gv: em hãy tập đọc theo giọng điệu đó?
- 2 học sinh đọc
-Gv: nhận xt cách đọc đó?
- 1 học sinh nhận xét
- Gv: đọc phần chú thích, chú ý các chú thích 2,5,6?
- 1 học sinh đọc
- Chuyển ý

- Gv: gọi 1 học sinh đọc bài ca dao?
- 1 học sinh đọc
- Gv: nhân vật trữ tình trong bài ca dao là ai?
- Hs: hình ảnh con cò
- Gv: tìm những từ ngữ miêu tả hình dáng và số phận con cò?
- Hs: lận đận, lên thác, xuống ghềnh, gầy, thân cò.
- Gv: dựa vào những từ ngữ trên hãy hiình dung hình dáng con cò ?
- Hs: con cò gầy yếu mỏng manh, số phận yếu ớt
- Liên hệ với thơ Tú Xương:
“ Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo xèo mặt nước buổi đò đông”
- Gv: số phận con cò được miêu tả qua từ ngữ nào?
- Hs: từ “lận đận”
- Gv: thế nào là lận đận?
- Hs: vất vả vì gặp quá nhiều khó khăn trắc trở
-Gv: từ “ lận đận” thuộc từ loại nào?
- Hs: từ láy
- Gv: nỗi gian truân lận đận cuẩ con cò được miêu tả qua những từ ngữ nào?