Ngày 25-12-2005
Tuần 17
Tiết 65-66: Hai chữ nước nhà
(Trần Tuấn Khải)
* Mục đích yêu cầu:
- Làm cho học sinh hiểu được nội dung trữ tình yêu nước trong đoạn thơ trích: nỗi đau mất nước và ý chí phục thù cứu nước.
- Tìm hiểu sức hấp dẫn nghệ thuật của ngòi bút Trần Tuấn Khải: cách khai thác đề tài lịch sử, sự lựa chọn thể thơ thích hợp, việc tạo dựng không khí, tâm trạng, giọng điệu thơ thống thiết.
- GD tình yêu quê hương đất nước.
* Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy -học:
* định lớp, kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra: Đọc thuộc lòng bài thơ “Muốn làm thằng Cuội”. Qua bài thơ em có nhận xét gì về hồn thơ Tản Đà.
- Bài mới:
Đọc và tìm hiểu chú thích:
1. Tìm hiểu chung:
? Nêu những hiểu biết của em về Trần Tuấn Khải (1895-1983)
- Giới thiệu sơ lược tác giả, tác phẩm: (SGK)
- Xuất xứ đoạn trích: Hai chữ nước nhà là bài thơ mở đầu tập “bút quan hoài”. (1924) Đoạn trích là phần mở đầu cuả bài thơ.
? Bài thơ được sáng tác theo thể thơ gì?
* Đọc tìm hiểu từ khó: Hs nhắc lại nghĩa của một số từ: 1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12.
Đọc - hiểu văn bản
? Em cần đọc đoạn trích với giọng điệu như thế nào?
- Giọng thơ lâm li thống thiết.
? Đoạn thơ chia làm 3 phần. Tìm ý mỗi phần?
8 câu đầu: tâm trạng người cha trên ải bắc trong cảnh chia ly với con trai Nguyễn Phi Khanh.
20 câu tiếp: Tình hình hiện tại của đất nước.
8 câu cuối: Lời trao gửi cuối cùng.
II. Phân tích chi tiết:
Hoạt động của thầy - trò
Đọc 8 câu thơ đầu
? 4 câuđầu tác giả sử dụng những từ ngữ có giá trịn như thế nào để gợi lêm bối cảnh không gian của cuộc chia ly?







? Bốn câu tiếp theo gợi cho em cảm nhận được gì?
? Trong bối cảnh đau thương như vậy, tâm trạng của người cha ra sao? - Hình ảnh: hòn máu nóng thấm quanh hồn nước, hình ảnh thân tàn lần bước dặm khơi, hình ảnh tầm tã châu rơi, hình ảnh giọt châu lã chã theo mỗi bước người đi có gợi cho em suy nghĩ và liên tưởng gì không?
? Những cụm từ: hòn máu nóng, hồn nước, thân tàn lần bước dặm khơi, tầm tã châu rơi, là cánh nói gì? Nó có tác dụng gì? Có phù hợp với văn cảnh này không?
Tiết 2:
Hs đọc lại đoạn 2. Em hãy cho biết đoạn thơ diễn đạt điều gì? được thực hiện qua hình ảnh nào?


? Đọc câu thơ, phải chăng tác giả chỉ diễn đạt hình ảnh nước ta khi đó. Em còn cảm nhận được điều gì nữa? Tâm trạng của người cha được diễn tả như thế nào?
? Đọc lời dặn của người cha em có cả