Lời mở đầu

Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Việt Nam – Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới, đóng góp của Hồ Chí Minh trên lĩnh vực văn hoá vừa toàn diện vừa sâu sắc. Nhân dân Việt Nam và loài người trên thế giới biết đến Danh nhân văn hoá Hồ Chí Minh không chỉ với tư cách là người sáng tạo ra các công trình văn hoá kiệt xuất, hay với tư cách là nhà lãnh đạo có nhiều công lao thúc đẩy sự phát triển văn hóa dân tộc mà nhân dân Việt Nam và loài người trên thế giới còn biết đến Hồ Chí Minh bởi vì Người đã tạo ra được nhiều biểu tượng, hình mẫu về văn hóa đặc sắc, Người đã tạo ra một biểu tượng văn hoá kiệt xuất của một lãnh tụ chính trị, người đứng đầu Đảng, Nhà nước. Hồ Chí Minh còn là nguời xây dựng, phát triển và hiện thực hoá các giá trị văn hoá của một nhà nước của dân, do dân, vì dân.

A. LÝ LUẬN

1.Khái niệm về văn hóa trong tư tưởng HCM
Tháng 8/1943 khi còn trong nhà tù Tưởng Giới Thạch, lần đầu tiên, HCM nêu ra một định nghĩa về văn hóa:
“Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống loài người mới sang tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết , đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoatf hang ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng.Toàn bộ những sang toa và phát minh đó tức là văn hóa.Văn hóa là tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn.”
Khái niệm trên cho thấy:
Văn hóa được hiểu theo nghĩa rộng nhất bao gồm toàn bộ những giá trị vật chất tinh thần mà loài người sáng tạo ra nhằm đáp ứng lẽ sinh tồn
Văn hóa là động lực giúp con người sinh tồn
Văn hóa là mục đích cuộc sống loài người
Xây dựng văn hóa dân tộc phải toàn diện, đặt xây dựng tâm lý lên hàng đầu.
Nghĩa hẹp: Từ sau CMT8, Văn hóa được HCM xác định là đời sống tinh thần của xã hội, văn hóa thuộc về kiến trúc thượng tầng của xã hội.

2.Vị trí, vai trò của văn hóa
Người xác định đời sống văn hóa có 4 vấn đề chủ yếu quan trọng ngang nhau và có mối quan hệ mật thiết với nhau là văn hóa kinh tế, chính trị, xã hội.
Chính trị xã hội có được giải phóng thì văn hóa mới được giải phóng. Chính trị giải phóng mở đường cho văn hóa phát triển cho nên nước ta cần “giải phóng dân tộc” để mở đường cho văn hóa phát triển.
Xây dưng kinh tế để tạo điều kiện cho việc xây dựng và phát triển văn hóa
Văn hóa là một kiến trúc thượng tầng nhưng không thể “đứng ngoài” mà phải “đứng trong” kinh tế và chính trị tức là: mọi nhiệm vụ văn hóa đều nhằm phục vụ chính trị thúc đẩy việc xây dựng phát triển kinh tế xã hội.
“Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”
Tóm lại: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội tác động qua lại lẫn nhau, trong đó văn hóa vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển kinh tế chính trị xã hội.

3. Quan điểm về tính chất của nền văn hóa mới
HCM luôn quan tâm tới việc xây dựng nền văn hóa mới, coi đó là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của CM.Đặc điểm chung nhất của nền văn hóa mới theo tư tưởng HCM là xua tan đi bóng tối của CN Thực Dân,Đế Quốc, của dốt nát, đói nghèo, bệnh tật đè nặng lên cuộc sống của nhân dân ta. Văn hóa mới là phải giáo dục nhân dân ta tinh than cần, kiệm , liêm, chính, tự do tín ngưỡng, không hút thuốc phiện; là chống giặc dốt…
Trong thời kỳ CMDTDCND nền văn hóa mới là nền văn hóa dân chủ mới đòng thời là nền văn hóa kháng chiến. Nền văn hóa đó có 3 tính chất là:
Tính dân tộc: là cái “cốt” cái tinh túy bên trong rất đặc trưng của dân tộc
Tính khoa học: văn hóa phải thuận theo trào lưu tiến hóa tư tưởng hiện đại. Đó là hòa bình độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Tính đại chúng: là nền văn hóa phục vụ nhân dân, phù hợp với nguyện vọng của quần chúng đậm đà tính nhân văn. Đó là nền văn hóa do đại chúng nhân dân xây dựng.
Trong CM XHCN, thời kỳ đầu, Bác nói tính chất nền văn hóa mới phải: