Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

BÀI 15: TỪ TRƯỜNG
Môn học: KHTN - Lớp: 6
Thời gian thực hiện: 04 tiết
I.

Mục tiêu:

1. Kiến thức:
Nêu được vùng không gian bao quanh một nam châm (hoặc dây dẫn mang
dòng diện) mà vật liệu có tính chất từ đặt trong nó chịu tác dụng lực từ, có từ
trường.
-

Nêu được khái niệm từ phổ và tạo được từ phổ bằng mạt sắt và nam

-

châm.
Nêu được khái niêm đường sức từ và vẽ được đường sức từ quanh một
thanh nam châm.
-

Chế tạo được nam châm điện đơn giản và làm thay đổi được từ trường của
nó bằng thay dổi dòng diện.
-

2. Năng lực:
2.1. Năng lực chung:
-

Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực tham gia các hoạt động học tập.

Giao tiếp và hợp tác: Tham gia thảo luận, trình bày, diễn đạt các ý tưởng,
nội dung theo ngôn ngữ vật lí.
-

Giải quyết vấn để và sáng tạo: Đề xuất các ý tưởng, phương án để thảo luận,
giải quyết các vấn để nêu ra trong bài học.
-

2.2. Năng lực khoa học tự nhiên
Nhận thức khoa học tự nhiên: Biết được ý nghĩa của từ trường, từ phổ,
đường sức từ. Biết được cấu tạo của nam châm điện.
-

-Tim hiểu tựnhiên: Tìm hiểu cách xác định từ phổ, đường sức từ của những
dạng nam châm khác nhau. Biết được mối quan hệ giữa dòng điện và từ trường.
-Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng các kiên thức đã học để vẽ
đường sức từ của các nam châm có hình dạng khác nhau, từ đó xác định các cực và
độ mạnh yếu của từ trường tại các điểm khác nhau trong từ trường. Biết được ứng
dụng của nam châm điện.
3. Phẩm chất:
- Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân
nhằm tìm hiểu về từ trường.
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 1

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

- Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm
vụ thí nghiệm, thảo luận về từ trường; chế tạo nam châm điện đơn giản.
- Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép và báo cáo kết quả thí
nghiệm quan sát từ trường và chế tạo nam châm điện.
-Tham gia tích cực hoạt động trong lớp cũng như ở nhà.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên:
- Slide bài dạy.
- Bộ thí nghiệm tạo ra từ phổ của nam châm (nam châm, miếng nhựa
trong, mạt sắt) tạo từ phổ của dòng điện (cuộn dây dẫn), kim nam châm.
- Các loại nam châm (tròn, chữ U, thẳng)
- Phiếu học tập bài 15.
- Chuẩn bị cho mỗi nhóm học sinh: 2 kính lúp có số bội giác khác nhau, 1
chiếc lá.
- Link nam châm điện hút sắt https://www.youtube.com/watch?v=lu1vks7qnJU
2. Học sinh:
- Bài cũ ở nhà kiến thức về nam châm đã học.
- Đọc nghiên cứu và tìm hiểu trước bài ở nhà.
- Mỗi nhóm 1 ít mạt săt (dùng cưa để cưa sắt); miếng nhựa trong; bút dạ.
- Nam châm tròn lấy ở loa cũ.
III. Tiến trình dạy học
Tiết 1.
1. Hoạt động 1: Mở đầu:
a) Mục tiêu:
- Giúp học sinh xác định được vấn đề cần học tập là môi trường xung
quanh nam châm có tính chất gì.
b) Nội dung:
- Học sinh thực hiện nhiệm vụ cá nhân quan sát thí nghiệm của giáo viên và
đưa ra dự đoán.
c) Sản phẩm:
- Câu trả lời của học sinh, có thể: muốn tìm hiểu từ trường, đặc điểm của từ
trường, cách tạo ra từ trường, ứng dụng ...
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Nội dung
Trang 2

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Giáo viên làm thí nghiệm đưa 1 chiếc đinh
sắt lại gần nam châm. (Slide 1)
- Yêu cầu học sinh thực hiện cá nhân lực hút
của nam châm có nằm trong một trường lực
nào không?
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS hoạt động cá nhân theo yêu cầu của GV.
- Giáo viên: Theo dõi và bổ sung khi cần.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV gọi ngẫu nhiên học sinh trình bày đáp án,
những HS trình bày sau không trùng nội dung
với HS trình bày trước. GV liệt kê đáp án của
HS trên bảng
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá:
- Giáo viên nhận xét, đánh giá:
->Giáo viên gieo vấn đề cần tìm hiểu trong
bài học Để trả lời câu hỏi trên đầy đủ và chính
xác nhất chúng ta vào bài học hôm nay.
->Giáo viên nêu mục tiêu bài học:
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu khái niệm từ trường
a) Mục tiêu: Nêu được vùng không gian bao quanh một nam châm (hoặc dây
dẫn mang dòng diện) mà vật liệu có tính chất từ đặt trong nó chịu tác dụng lực từ,
có từ trường.
b) Nội dung: HS làm việc nhóm tiến hành thí nghiệm để biết rằng không gian
xung quanh nam châm và dây dẫn có dòng điện đi qua có tổn tại từ trường (làm
thay đổi hướng của kim nam châm).
c) Sản phẩm: HS qua hoạt động nhóm làm thí nghiệm quan sát chiều của
kim nam châm khi đưa lại gần thanh nam châm và quan sát thí nghiệm GV về
chiều của kim nam châm khi đưa lại gần dây dẫn có dòng điện chạy qua luôn chỉ
một hướng xác định.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Nội dung
Trang 3

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

a) Tìm hiểu môi trường bao quanh nam châm

I. Từ trường

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

1. Thí nghiệm từ trường
của nam châm.

- GV giao nhiệm vụ học tập nhóm 4 (Slide 4)
- GV phát cho mỗi nhóm HS 1 kim nam châm và thanh
nam châm, yêu cầu HS hoạt động nhóm tiến hành thí
nghiệm như phần tiến hành SGK /79 trả lời câu hỏi theo
phiếu học tập 1.

2. Thí nghiệm từ trường
của dây dẫn có dòng điện
chạy qua.

Từ trường tồn tại xung
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
quanh nam châm và dây
HS thảo luận 4, thống nhất đáp án và ghi chép nội dung dẫn mang dòng điện. Nó
tác dụng lực từ lên vật có
hoạt động ra phiếu hoạt động nhóm.
tính chất từ đặt trong nó.
HS hoạt động nhóm đưa ra phương án làm thí nghiệm
và ghi kết quả thí nghiệm vào bảng kết quả phiếu học tập
1.
Khi để kim nam châm bình thường:
Khi đưa kim nam châm lại gần thanh nam châm:
Khi đặt kim nam châm đặt gần thanh nam châm:
Sau đó xoay cho nó lệch khỏi hướng ban đầu buông
tay:
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm
trình bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá. (Slide 5)
- GV nhận xét và chốt nội dung về từ trường của nam
châm và cách nhận biết.
b) Tìm hiểu từ trường của dây dẫn mang dòng điện.
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV có thể làm thí nghiệm để HS quan sát hiện tượng
(Slide 6, 7) của kim nam châm khi đưa lại gần dân dẫn
có dòng điện chạy qua ghi kết quả vào phiếu 2.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 4

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

HS quan sát giáo viên làm thí nghiệm và rút ra nhận xét
về hiện tượng của kim nam châm khi đưa đến gần dây
dẫn mang dòng điện, ghi kết quả vào phiếu học tập.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS trình bày, các HS khác bổ
sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá. (Slide 8)
- GV nhận xét và chốt nội dung về từ trường của nam
châm và cách nhận biết.
- GV chốt nội dung kiến thức phần 1. (slide 9)
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: sử dụng kiến thức đã học trả lời 1 số câu hỏi.
b) Nội dung: HS trả lời câu hỏi theo nội dung bài.
c) Sản phẩm: HS trình bày quan điểm cá nhân về đáp án trên phiếu học tập.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Luyện tập

GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân trả lời 2
câu hỏi sau: (Slide 10)
Câu 1. Người ta dùng dụng cụ nào để nhận biết
sự tồn tại của từ trường?
A. Nhiệt kế.
B. Đồng hồ.
C. Kim nam châm có trục quay.
D. Cân.
Câu 2. Xung quanh vật nào sau đây có từ
trường?
A. Bóng đèn điện đang sáng.
B. Cuộn dây đổng nằm trên kệ.
C. Thanh sắt hàng rào.
D. Bóng đèn để trên giá.

Câu 1: Dụng cụ để nhận biết từ
trường là kim nam châm có trục
quay (C)
Câu 2. Bóng đèn đang sáng có
từ trường

*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên 3 HS lần lượt trình bày ý kiến
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 5

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

cá nhân.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV chốt kiến thức.
GV nhấn mạnh nội dung bài học bằng sơ đồ tư
duy trên bảng.
4. Hướng dẫn về nhà:
4.1. Học bài cũ: Nêu được xung quanh nam châm hoặc dây dẫn có dòng
điện có từ trường.
4.2. Chuẩn bị bài mới: Chuẩn bị mỗi nhóm 1 nam châm, 1 ít bột mạt sắt, 1
hộp nhựa (tấm nhựa), bút dạ, đọc trước phần II. Từ phổ.
Tiết 2.
BÀI 15. TỪ TRƯỜNG (TIẾP)
2. Hoạt động 2.2. Tìm hiểu về từ phổ.
a) Mục tiêu: Nêu được khái niệm từ phổ và tạo được từ phổ bằng mạt sắt và
nam châm.
b) Nội dung: HS làm việc nhóm tiến hành thí nghiệm để tạo ra từ phổ của
nam châm thẳng và nam châm chữ U.
c) Sản phẩm: HS qua hoạt động nhóm làm thí nghiệm quan sát sự di chuyển
của các mạt săt trong từ trường của nam châm thẳng và nam châm chữ U.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

Vậy làm thế nào để quan sát được xunh quanh nam II. Từ phổ
châm hay dây dẫn mang dòng điện có từ trường.
1. Thí nghiệm
a) Tạo từ phổ của nam châm bằng nam châm thẳng
2. Kết luận
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Hình ảnh các đường được
- GV giao nhiệm vụ học tập nhóm 4
tạo ra bởi mạt sắt xung
- GV phát cho mỗi nhóm HS thanh nam châm, hộp mạt quanh nam châm được
sắt, miếng nhựa trong yêu cầu HS hoạt động nhóm tiến gọi là từ phổ. Ở gần các
hành thí nghiệm như phần tiến hành (II) SGK /80 trả lời cực số lượng mạt sắt dày,
câu hỏi theo phiếu học tập 3. (slide 12)
càng xa cực số lượng
càng ít dần.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thảo luận 4, thống nhất đáp án và ghi chép nội dung
hoạt động ra phiếu hoạt động nhóm.
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 6

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

HS hoạt động nhóm đưa ra phương án và làm thí
nghiệm theo SGK; ghi kết quả thí nghiệm vào bảng kết
quả phiếu học tập 3.
Các mạt sắt khi không có nam châm: sắp xếp tự do
Các mạt sắt khi có nam châm: tạo thành các đường
cong
Sự sắp xếp các mạt sắt ở gần các cực nam châm: dày
Sự sắp xếp các mạt sắt ở xa các cực nam châm: thưa
dần
Kết luận về mối liên hệ về độ dày của mạt sắt với độ
mạnh yếu của từ trường: nơi mạt sắt dầy từ trường
mạnh
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm
trình bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá. (slide 13)
- GV nhận xét và chốt nội dung về từ phổ của của thanh
nam châm và đặc điểm của nó.
b) Tạo từ phổ của nam châm bằng nam châm chữ U
(tròn)
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV giao nhiệm vụ học tập nhóm 4 (slide 12)
- GV phát cho mỗi nhóm HS nam châm chữ U, hộp
mạt sắt, miếng nhựa trong yêu cầu HS hoạt động nhóm
tiến hành thí nghiệm như với thanh nam châm.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thảo luận 4, thống nhất đáp án và ghi chép nội dung
hoạt động ra phiếu hoạt động nhóm.
HS hoạt động nhóm đưa ra phương án và làm thí
nghiệm theo SGK; ghi kết quả thí nghiệm vào bảng kết
quả như phiếu học tập 3. (slide 13)
Các mạt sắt khi không có nam châm: sắp xếp tự do
Các mạt sắt khi có nam châm: tạo thành các đường
cong
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 7

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

Sự sắp xếp các mạt sắt ở gần các cực nam châm: dày
Sự sắp xếp các mạt sắt ở xa các cực nam châm: thưa
dần
Kết luận về mối liên hệ về độ dày của mạt sắt với độ
mạnh yếu của từ trường: nơi mạt sắt dầy từ trường
mạnh
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm
trình bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá.
- GV nhận xét và chốt nội dung về từ phổ của của nam
châm và đặc điểm của nó. (Slide 14)
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: sử dụng kiến thức đã học trả lời 1 số câu hỏi.
b) Nội dung: HS trả lời câu hỏi dựa vào nội dung bài học.
c) Sản phẩm: HS trình bày quan điểm cá nhân về đáp án trên phiếu học tập.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Nội dung
Luyện tập

GV yêu cầu HS thực hiện nhóm đôi trả lời
câu hỏi sau:
Câu 1.
Câu 1. Ta có thể quan sát từ phổ của một nam
châm bằng cách rải các (Slide 15)
B. vụn sắt vào trong từ trường
A. vụn nhôm vào trong từ trường của nam
của nam châm
châm.
B. vụn sắt vào trong từ trường của nam châm.
C. vụn nhựa vào trong từ trường của nam
châm.
D. vụn của bất kì vật liệu nào vào trong từ
trường của nam châm.
Câu 2:
Câu 2. Chọn phát biểu sai khi mô tả từ phổ của
một nam châm thẳng. (Slide 16)
A. Các mạt sắt xung quanh nam châm được
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 8

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

sắp xếp thành những đường cong.
B. Các đường cong này nối từ cực này sang
cực kia của thanh nam châm.

Năm học 2022 – 2023

C.

C. Dùng mạt sắt hay mạt nhôm thì từ phổ đều
có dạng như nhau.
D. Các mạt sắt được sắp xếp dày hơn ở hai
cực của nam châm.

Câu 3:

Câu 3. Khi quan sát từ phổ, ta sẽ biết
được những điều gi? (Slide 17)

Khi quan sát từ phổ, ta sẽ biết
được:

*Thực hiện nhiệm vụ học tập

-Vùng có từ trường.

HS thực hiện cặp đôi theo yêu cầu của giáo viên.
*Báo cáo kết quả và thảo luận

- Hình dạng nam châm.

-Vùng có từ trường mạnh hay
GV gọi ngẫu nhiên 1 HS đại diện nhóm đôi báo yếu.
cáo, điều hành thảo luận.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá.
4. Hướng dẫn về nhà:
4.1. Học bài cũ: Nêu được từ phổ là hình ảnh trực quan của từ trường.
4.2. Chuẩn bị bài mới: Chuẩn bị mỗi nhóm 1 nam châm, 1 ít bột mạt sắt, 1
hộp nhựa (tấm nhựa), bút dạ, đọc trước phần III. Đường sức từ.
Tiết 3.
BÀI 15. TỪ TRƯỜNG (TIẾP)
2. Hoạt động 2.3. Tìm hiểu về đường sức từ.
a) Mục tiêu: Nêu được khái niêm đường sức từ và vẽ được đường sức từ
quanh một thanh nam châm.
b) Nội dung: HS làm việc nhóm tiến hành thí nghiệm để tạo ra từ phổ của
nam châm và vẽ được đường sức từ của thanh nam châm.
c) Sản phẩm: HS qua hoạt động nhóm làm thí nghiệm tạo ra từ phổ của
thanh nam châm và vẽ được đường sức từ của thanh nam châm.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Nội dung
Trang 9

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

III. Đường sức từ

- GV giao nhiệm vụ học tập nhóm 4, nửa lớp làm với
thanh nam châm thẳng, nửa lớp làm với nam châm chữ
U
- GV phát cho mỗi nhóm HS thanh nam châm, hộp mạt
sắt, miếng nhựa trong yêu cầu HS hoạt động nhóm tiến
hành thí nghiệm như làm lại thí nghiệm phần II như giờ
trước sau đó dùng bút dạ tô dọc theo chiều của các
đường mạt sắt xếp. (Slide 20)

Đường cong liền nét nối
từ cực này sang cực kia
của nam châm (vẽ theo từ
phổ) là hình ảnh về
đường sức từ của nam
châm.

Đường sức từ có một
chiều xác định, đi ra ở
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
cực Bắc, đi vào cực nam
HS hoạt động nhóm làm thí nghiệm như phần II, dùng của nam châm. Nơi nào
bút vẽ đường sắp xếp của mạt sắt; ghi kết quả thí nghiệm từ trường mạnh thì đường
sức từ dày, nơi nào từ
vào bảng kết quả phiếu học tập 4.
trường yếu thi đường sức
Các mạt sắt ở gần nam châm thì đường nối: dày hơn
thưa.
Các mạt sắt ở xa nam châm thì đường nối: thưa
Vẽ mô tả trên hình:

*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm
trình bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá. (Slide 21)
- GV nhận xét và chốt nội dung về đường sức từ của
thanh nam châm và đặc điểm của nó. (slide 22-25)
* Củng cố: (slide 26)
- Yêu cầu HS vẽ chiều
của đường sức từ của
nam châm chữ U vào
phiếu học tập của nhóm.
- HS thực hiện vào
phiếu của nhóm.
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 10

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

- Đại diện báo cáo chia sẻ, nhóm khác bổ sung nếu có.
- GV nhận xét đánh giá.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: sử dụng kiến thức đã học trả lời 1 số câu hỏi.
b) Nội dung: HS trả lời câu hỏi dựa vào nội dung bài học.
c) Sản phẩm: HS trình bày quan điểm cá nhân về đáp án trên phiếu học tập.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Nội dung
Luyện tập

GV yêu cầu HS thực hiện nhóm đôi trả lời
câu hỏi sau: (Slide 27 – 28)
Câu 1.
Câu 1. Tại điểm nào (A, B, C, D) trên hình
Từ trường mạnh nhất tại điểm A
dưới đây, từ trường là mạnh nhất?

Câu 2.
Câu 2. Xác định từ cực của các nam châm trong
hình?

*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thực hiện nhóm đôi theo yêu cầu của giáo
viên vào phiếu học tập.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên 3 HS lần lượt trình bày ý kiến
cá nhân (mỗi cá nhân 1 ý kiến bạn sau không
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 11

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

trùng ý kiến bạn trước).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá. (Slide 27-28)
4. Hướng dẫn về nhà:
4.1. Học bài cũ: Nêu được từ phổ là hình ảnh trực quan của từ trường.
4.2. Chuẩn bị bài mới: Chuẩn bị mỗi nhóm 1 đôi pin, đoạn dây dẫn 2 m, 1
cái đinh 10, 1và đinh ghim, đọc trước phần IV. Chế tạo nam châm điện.
Tiết 4.
BÀI 15. TỪ TRƯỜNG (TIẾP)
2. Hoạt động 2.4. Tìm hiểu về cấu tạo của nam châm điện.
a) Mục tiêu: Biết cấu tạo của nam châm điện
b) Nội dung: HS làm việc cá nhân đọc thông tin SGK để tìm hiểu cấu tạo của
nam châm điện.
c) Sản phẩm: HS qua hoạt động nêu được cấu tạo của nam châm điện gồm
dây dẫn điện quấn quanh 1 lõi sắt.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

GV chiếu video về nam châm điện trong cuộc sống III. Nam châm điện
(Slide 30) -> đặt vấn đề vào tiết học
1. Cấu tạo của nam
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
châm điện
- GV yêu cầu hoạt động cá nhân đọc phần thông tin
SGk trang 81 trả lời câu hỏi: Nêu cấu tạo của nam châm
điện.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập

Cấu tạo của nam châm
điện gồm dây dẫn điện
quấn quanh 1 lõi sắt có
dòng điện chạy trong dây
HS hoạt động cá nhân trả lời: Cấu tạo của nam châm dẫn.
điện gồm dây dẫn điện quấn quanh 1 lõi sắt có dòng điện
chạy trong dây dẫn.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện trình bày, các HS
khác bổ sung (nếu có). (Slide 31)
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 12

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

- Giáo viên nhận xét, đánh giá.
2. Hoạt động 2.5. Thực hành chế tạo nam châm điện.
a) Mục tiêu: Chế tạo được nam châm điện đơn giản và làm thay đổi được
từ trường của nó bằng thay dổi dòng diện.
b) Nội dung: HS làm việc nhóm chế tạo nam châm điện.
c) Sản phẩm: HS qua hoạt động chế tạo được nam châm điên theo yêu cầu,
có thể thay đổi được từ trường của nam châm điện bằng cách thay đổi dòng điện.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Nội dung
III. Nam châm điện

- GV yêu cầu hoạt động nhóm 4 thực hiện chế tạo nam 2.
Chế tạo nam châm
châm điện với các dụng cụ có trong hình 15.7 sgk/82 (có điện.
thể thay viên bi bằng các đinh ghim). (slide 32)
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS hoạt động chế tạo nam châm điện gồm dây dẫn điện
quấn quanh 1 lõi sắt sau đó lắp vào mạch điện như hình
vẽ 15.8 SGK/82 và theo phần tiến hành mục IV. Chế tạo
nam châm điện SGK/82. (Giáo viên theo dõi chặt chẽ
các nhóm làm việc phần lắp điện, vì HS chưa học về
điện).
(Dụng cụ có thể thay thế: lõi sắt non bằng đinh 7 -10; vỏ
nhữa thay bằng ống hút)
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm
trình bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá. (slide 32)
Một số điều cần lưu ý:
Làm thí nghiệm với pin 1,5 V, tối đa là 6V.
Không làm với ắc quy 9 V hoặc 12 V.
-

Dây điện ở đây là dây có bọc cách điện. Một số
dây đổng có lớp vỏ bọc rất mỏng, dễ nhẩm tưởng là dây
điện trần.
-

Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 13

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

-Tránh hiện tượng đoản mạch khi hai đầu dây nối
với nguồn tiếp xúc trực tiếp với nhau mà không qua một
vật tiêu thụ điện (trong trường hợp này là nam châm
điện). Tuy nhiên, trong trường hợp không có lõi sắt bên
trong ống dây thì cũng được xem là đoản mạch.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: sử dụng kiến thức đã học trả lời 1 số câu hỏi.
b) Nội dung: HS trả lời câu hỏi dựa vào nội dung bài học.
c) Sản phẩm: HS trình bày đáp án trên phiếu học tập.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV tổ chức cho học sinh chơi trò chơi Đào
vàng. (Cách chơi xem trong PPT Slide 33)
Câu 1. Nam châm điện có cấu tạo gồm
A. một lõi kim loại bên trong một ống dây
dẫn có dòng điện chạy qua, các dây dẫn có
lớp vỏ cách điện.
B.một lõi sắt bên trong một ống dây dẫn có
dòng điện chạy qua, các dây dẫn có lớp vỏ
cách điện.
C.một lõi vật liệu bất kì bên trong một ống
dây dẫn có dòng điện chạy qua, các dây
dẫn có lớp vỏ cách điện.
D.một lõi sắt bên trong một ống dây dẫn có
dòng điện chạy qua, các dây dẫn
không có lớp vỏ cách điện.
Câu .2. Nếu ta thay nam châm thẳng
bằng
nam châm hình chữ U
có
lõi sắt cùng loại và giữ
nguyên dòng điện thì
A. lực hút sẽ yếu
đi.
B. lực hút sẽ mạnh lên.
C. lực hút không thay đổi vì dòng điện không
thay đổi.
D. từ trường trong lõi sắt sẽ yếu đi vì phải
chia làm hai.
Câu 3. Nam châm điện có lợi thế hơn so với nam
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Nội dung
Luyện tập
Câu 1.
B. Một lõi sắt bên trong ống dây
có dòng điện chạy qua, dây dẫn
có vỏ cách điện.

Câu 2.

B. Lực hút sẽ mạnh lên.
Trang 14

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

châm vĩnh cửu do nam châm điện
A. không phân chia cực Bắc và cực Nam.
B. mất từ tính khi không còn dòng điện chạy
qua.
Câu 3.
C. nóng lên khi có dòng điện chạy qua.
D. có kích cỡ nhỏ hơn nam châm vĩnh cửu.
Câu 4. Giải thích tại sao cần cẩu ở đầu giờ có thể B. mất từ tính khi không còn
dòng điện chạy qua.
tạo ra từ trường mạnh (hút thanh sắt lớn).
Câu 5. Bài học chúng ta đang nghiên cứu có tên
là gì?
Câu 4. Sở dĩ cẩn cẩu có thể hút các
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
vật nặng bằng sắt vì có dòng điện rất
HS thực hiện cá nhân bằng hình thức giơ tay.

lớn đi qua nam châm điện.

*Báo cáo kết quả và thảo luận

Câu 5. Từ trường

HS trả lời nhanh bằng hình thức giơ tay, GV gọi,
nếu sai chuyển bạn khác.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá.

4. Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu: Phát triển năng lực tự học và năng lực tìm hiểu đời sống.
b) Nội dung: Tìm cách thay đổi từ trường (lực hút) của nam châm điện
trong thực tế đời sống.
c) Sản phẩm: HS tìm được cách thay đổi từ trường của nam châm điện bằng
cách thay đổi số vòng dây hoặc thay đổi cường độ dòng điện (độ mạnh yếu của
dòng điện). Lưu ý chỉ sử dụng pin hoặc ác quy từ 12 vôn trở xuống.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Yêu cầu mỗi nhóm HS hãy chế tạo 1 nam
châm điện từ vật liệu tái chế đoạn dây điện (sử
dụng 2 đến 3 đoạn dây khác nhau), chiếc đinh,
quả pin (làm với 1 quả sau đó 2 quả).
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
Các nhóm HS thực hiện theo nhóm làm ra sản
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 15

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

phẩm ở nhà.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
Sản phẩm của các nhóm vào tiết sau.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Giao cho học sinh thực hiện ngoài giờ học trên
lớp và nộp sản phẩm vào tiết sau.
Đánh giá hoạt động của HS.
5. Hướng dẫn về nhà:
5.1. Học bài cũ: Vẽ sơ đồ tư duy tóm tắt kiến thức về bài Từ trường.
5.2. Chuẩn bị bài mới: Đọc trước bài 16. Từ trường của Trái đất

Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 16

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

PHIẾU HỌC TẬP
Bài 15: TỪ TRƯỜNG
Họ và tên: ………………………………………………………………
Lớp: ……………………………. Nhóm: ……
PHT 1: HS trao đổi trong nhóm 4 và trả lời các câu hỏi
Khi để kim nam châm bình thường:
………………………………………………………………………………………
Khi đưa kim nam châm lại gần thanh nam châm:
………………………………………………………………………………………
Khi đặt kim nam châm đặt gần thanh nam châm và tiến hành xoay cho nó lệch
khỏi hướng ban đầu buông tay:
………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………….
PHT 2: HS trả lời câu hỏi
Quan sát giáo viên làm thí nghiệm và trả lời:
Khi để kim nam châm bình thường:
………………………………………………………………………………………
Khi đưa kim nam châm lại gần dây dẫn có dòng điện
………………………………………………………………………………………
Khi đặt kim nam châm đặt gần dây dẫn có dòng điện và tiến hành xoay cho nó
lệch khỏi hướng ban đầu buông tay:
………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………….
PHT 3: HS trao đổi trong nhóm 4 và trả lời các câu hỏi
Các mạt sắt khi không có nam châm: …………………………………………….
Các mạt sắt khi có nam châm: ……………………………………………………
Sự sắp xếp các mạt sắt ở gần các cực nam châm: ………………………………...
Sự sắp xếp các mạt sắt ở xa các cực nam châm: ………………………………….
Kết luận về mối liên hệ về độ dày của mạt sắt với độ mạnh yếu của từ trường:
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Trang 17

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Nhóm soạn giáo án Vật lý THCS

Năm học 2022 – 2023

Trang 18