Tuần:2 Ngày Soạn: 05/08/08
Tiết:5 Ngày dạy: 16/08/08

TỰ TÌNH (Bài II)
HỒ XUÂN HƯƠNG
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Giúp HS cảm nhận tâm trạng vừa buồn tủi vừa phẫn uất trước duyên phận éo le và khát vọng sống hạnh phúc của Hồ Xuân Hương. Thấy được tài năng thơ Nôm với cách dùng từ, hình ảnh độc đáo, táo bạo, tinh tế của nữ sĩ.
- Tạo cho học sinh sự cảm thông sâu sắc về số phận của người phụ nữ trong xã hội cũ và sự kính trọng trước một nhà thơ tài năng. Rèn cho học sinh hình thành một số kĩ năng: phân tích, đánh giá, khái quát hoa vấn đề…
- Phương pháp: Đọc diễn cảm, nêu vấn đề, gợi mở vấn đề, phân tích, phát vấn kết hợp diễn giảng.
II. CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: SGK ngữ văn 11tập 1, SGV ngữ văn 11tập 1, quyển “Thơ Hồ Xuân Hương”, các bài thơ “Tự tình (I), (III)”, nghiên cứu tài liệu, soạn giảng.
- Học sinh: Đọc kĩ bài thơ ở nhà, soạn bài vào tập soạn.
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra sĩ số học sinh
- Kiểm tra bài cũ:
(Hãy trình bày đôi nét về cuộc đời, sự nghiệp của Lê Hữu Trác. Nêu ý nghĩa của đoạn trích “vào phủ chúa Trịnh”
2. Giới thiệu bài mới:
Lời vào bài: HXH là một trong những nhà thơ nổi tiếng của VH trung đại VN. Bà được mệnh danh là bà chúa thơ Nôm. Thơ của bà là tiếng nói đòi quyền sống, là niềm khát khao sống mãnh liệt. Tự tình (bài II) là một trong những bài thơ tiêu biểu cho điều đó, đồng thời thể hiện được những đặc sắc về thơ Nôm của HXH.
3. Nội dung bài mới:

Hoạt động Thầy - Trò
Nội dung truyền đạt
Bổ sung


( Gọi h/s đọc TD
- Cho biết một số nét chính về Hồ Xuân Hương?
∙con người?
∙sự nghiệp, nội dung thơ văn, phong cách ?
( Theo dõi TD tóm tắt ý chính.
( Cho trực quan chân dung HXH bằng ảnh màu.
( Giải thích chiết tự:

古 Cổ
胡 Hồ
月 Nguyệt

Bà có ngôi nhà riêng ở Hồ Tây lấy tên là Cổ Nguyệt Đường 古 月 堂 .



( HXH có 3 bài Tự tình, đây là bài Tự tình II.

( “Tự tình”là bày tỏ, kể lể tâm sự, bày tỏ lòng mình.





(Thời gian và không gian được miêu tả trong 2 câu thơ này ntn? Lòng người trước cảnh ấy ra sao?

( Theo dõi trả lời.












(Cảnh vật ở đây được miêu tả ntn? Ý nghĩa?

( Tìm ý, phân tích, tổng hợp.










(Hình tượng thiên nhiên trong 2 câu luận được diễn tả như thế nào?Nó góp phần gợi lên tâm trạng, thái độ gì của nhà thơ trước số phận ?

(Biện pháp nghệ thuật nào đc sử dụng trong hai câu thơ?


(Có nhận xét gì về các động từ được dùng trong 2 câu này? Ý nghĩa?

( Nhận xét.







(Cho biết ý nghĩa của 2 từ “lại” trong câu thơ?
( Lại (1): thêm lần nữa; Lại (2): trở lại ( Lại quá nhanh, sợ nó quay trở lại.
( Liên hệ với mấy câu thơ của CLViên:
Tôi có chờ đâu có đợi đâu
Đem chi xuân lại gợi thêm sầu
Với tôi tất cả đều vô nghĩa
Tất cả không ngoài nghĩa khổ đau.
(Hai câu kết thể hiện tâm sự gì của TG?



( Yêu cầu HS tổng kết nội dung, nghệ thụât của bài thơ.

I. ĐỌC – HIỂU KHÁI QUÁT:
1. Tác giả:
- Hồ Xuân Hương(chưa rõ năm sinh –mất). sống vào khoảng nửa cuối TK XVIII - nửa đầu TK XIX.
- Quê: làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.
- Xuất thân trong gia đình nhà Nho nghèo, cha làm nghề dạy học.
- Là người đa tài đa tình, phóng túng, giao thiệp với nhiều văn nhân tài tử, đi rất nhiều nơi. tình duyên ngang trái