BÀI 23: TỪ THÔNG. CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ.
I. MỤC TIÊU:
- Kiến thức:
+ Phát biểu được định nghĩa từ thông, ý nghĩa của từ thông.
+ Xác định được điều kiện xuất hiện hiện tượng cảm ứng điện từ.
+ Vận dụng được định luật Len-xơ.
+ Giải thích được dòng điện Fu-cô.
- Kỹ năng:
+ Nhận biết được sự xuất hiện của dòng điện cảm ứng trong mạch kín.
+ Giải các bài tập liên quan đến từ thông và hiện tượng cảm ứng điện từ.
+ Kĩ năng xác định chiều dòng điện, kĩ năng làm thí nghiệm.
- Thái độ:
+ Nghiêm túc, phát biểu ý kiến góp phần xây dựng nội dung bài học.
+ Làm thí nghiệm theo sự hướng dẫn của giáo viên.
II. PHƯƠNG PHÁP & PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1. Phương pháp:
- Dạy học thực nghiệm.
- Diễn giảng.
2. Phương tiện:
- Tài liệu: Giáo án, SGK Vật lý 11.
- Chuẩn bị thiết bị, đồ dùng dạy học: nam châm, cuộn dây, điện kế và dây nối, đồ dùng mô phỏng đường sức từ.
III. NỘI DUNG & TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Kiểm tra bài cũ: (không kiểm tra)
2. Giới thiệu bài mới: Ta đã biết dòng điện gây ra từ trường. Ngược lại, từ trường có sinh ra dòng điện không? Nếu có thì trong điều kiện nào? Để trả lời cho thắc mắc trên chúng ta đi vào Bài 23: Từ thông. Cảm ứng điện từ.
3. Dạy bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
GHI BẢNG

Hoạt động 1: Từ thông







- Để có từ trường ta dùng nam châm.
- Dùng ampe kế để kiểm tra có dòng điện hay không.

- Làm TN và quan sát kết quả
+ Kim điện kế lệch
+ Kim điện kế lệch
( có dòng điện trong vòng dây
+ Kim điện kế đứng yên
( không có dòng điện trong vòng dây.

- Có.

- Từ trường phải biến đổi.















+ Vòng dây lớn hơn thì số ĐST tăng.
+ Vòng dây nhỏ hơn thì số ĐST giảm.

+ Kim điện kế lệch nhiều hơn khi sử dụng 2 thanh NC vì khi dùng 2 NC từ trường sẽ mạnh hơn.

+ Kim điện kế lệch ít hơn khi dịch chuyển vuông góc. Do ĐST gửi qua vòng dây ít hơn.


- Diện tích vòng dây,
- Góc hợp bởi cảm ứng từ và vec-tơ pháp tuyến của khung dây.
- Cảm ứng từ.





- Từ công thức, nếu
S= 1m2, B = 1T, α = 0
thì Φ = 1 Tm2.
-Trong hệ SI từ thông có đơn vị là Wêbe. Kí hiệu là Wb.
=>1Wb = 1 Tm2
[Tm2] là đơn vị dẫn xuất của từ thông.

Khi α > 900 thì Φ < 0
Khi α < 900 thì Φ > 0.
Khi α = 90o thì Φ = 0.
Khi α = 0 thì Φ = B.S.


- Đại lượng đại số vì từ thông có thể dương, âm và bằng 0



Từ trường( dòng điện?

Theo như kiến thức các em đã học hãy cho biết chúng ta cần sử dụng dụng cụ gì để:
+ tạo ra từ trường.

+ dụng cụ nào để biết có dòng điện.

- Yêu cầu một HS lên làm TN theo 3 trường hợp sau:
TH1: NC dịch chuyển ra xa ống dây
TH2: NC dịch chuyển lại gần vòng dây.
TH3: NC đứng yên trong vòng dây.

- Vậy từ trường có sinh ra dòng điện hay không.
- Nếu nói có thì tại sao TH3 không xuất hiện dòng điện? Vậy thì phải kèm theo điều kiện gì?

Khi từ trường biến đổi có nghĩa là đường sức từ xuyên qua vòng dây biến đổi thì trong vòng dây sẽ xuất hiện dòng điện.
Để đặc trưng cho sự thay đổi số đường sức từ xuyên qua vòng dây người ta đưa ra khái niệm Từ thông

- Từ thông phụ thuộc vào những yếu tố nào?
- Nếu thay đổi vòng dây có diện tích lớn (nhỏ) hơn thì số ĐST gửi qua vòng dây sẽ như thế nào?
- Khi ta sử dụng 2 thanh nam châm chữ I thì kim điện kế lệch nhiều hay ít. Tại sao?
- Nếu để thanh nam châm dịch chuyển theo hướng xéo không vuông góc với mp vòng dây, kim điện kế lệch thế nào?

- Vậy từ thông phụ thuộc