Ngày soạn: 09.11.2015
Tuần: 13
Tiết: 25
Bài 23: TỪ PHỔ – ĐƯỜNG SỨC TỪ


I/ MỤC TIÊU:
1/ KIẾN THỨC:
- Phát biểu được từ phổ là hình ảnh cụ thể về đường sức từ.
- Phát biểu được các đường sức từ có chiều nhất định. Ở bên ngoài thanh nam châm, chúng là những đường cong, đi ra ở hướng bắc, đi vào ở hướng nam của nam châm.
2/ KỸ NĂNG:
- Biết vẽ các đường sức từ và biết xác định chiều của đường sức từ của nam châm thẳng và nam châm hình chữ U.
3/ THÁI ĐỘ:
- Chấp nhận đường sức từ có chiều nhất định.
- Tuân thủ đúng cách vẽ đường sức từ.
II/ CHUẨN BỊ: Đối với mỗi nhóm HS
1 thanh nam châm thẳng; 1 tấm bìa cứng, trong; 1 ít bột sắt; 1 bút dạ; 1 số kim nam châm nhỏ có trục quay thẳng đứng.
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

Nội dung
Trợ giúp của GV
Hoạt động của HS

Hoạt động 1: Kiểm tra kiến thức cũ + Nhận thức vấn đề của bài học. (8 phút)


* Nêu câu hỏi chung cho cả lớp, lần lược gọi HS trả lời.

- Ở đâu có từ trường?


- Từ trường có khả năng gì?

- Trình bày cách nhận biết từ trường.
* Tổ chức tình huống:
+ Thông báo từ trường là một dạng vật chất.
+ Gọi HS đọc mở đầu SGK.
* Hoạt động cá nhân: Nghe câu hỏi của GV, nhớ lại kiến thức, trả lời khi được gọi.
- Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện tồn tại một từ trường.
- Có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó.
- Dùng kim nam châm để nhận biết từ trường.
* Hoạt động cá nhân:
+ Nghe thông báo của GV.

+ Đọc mở đầu SGK.

Hoạt động 2: Thí nghiệm tạo ra từ phổ của nam châm. (10 phút)

I/ Từ phổ:
1/ Thí nghiệm: SGK.


2/ Kết luận:
- Từ phổ là hình ảnh cụ thểvề các đường sức từ. Có thể thu được từ phổ bằng cách rắc mạc sắt lên tấm nhựa đặt trong từ trường và gõ nhẹ.
- Càng ra xa nam châm, những đường mạt sắt càng thưa dần.
- Nơi nào mạt sắt dày thì từ trường mạnh, nơi nào mạt sắt thưa thì từ trường yếu.
* Cho HS hoạt động nhóm, Tiến hành TN, trả lời C1, có nhận xét.



GV quan sát, giúp đở HS: Rắc đều mạc sắt, gõ nhẹ tấm bìa.
Câu hỏi gợi ý:
- Các đường cong do mạt sắt tạo thành từ đâu đến đâu?
- Mật độ như thế nào?
- Qua TN trên rút ra kết luận gì?
* Hoạt động nhóm: Tiến hành TN, ghi nhận kết quả.
+ Đại diện nhóm trả lời C1: Mạc sắt sắp xếp thành những đường cong nối từ cực này sang cực kia của nam châm, càng ra xa các đường này càng thưa.
+ Đại diện nhóm nhận xét, bổ sung.
- Các đường cong nối từ cực này sang cực kia.


- Càng xa nam châm mật độ càng thưa.
- Trả lời kết luận trang 63 SGK.

Hoạt động 3: Vẽ và xác định chiều đường sức từ + Kết luận. (17 phút)

II/ Đường sức từ:
1/ Vẽ đường sức từ: SGK.





2/ Kết luận:
- Các đường sức từ có chiều nhất định. Ở bên ngoài thanh nam châm, chúng là những đường cong đi ra từ cực Bắc, đi vào cực Nam của thanh nam châm.
- Nơi nào từ trường mạnh thì đường sức từ dày, nơi nào từ trường yếu thì đường sức từ thưa.
* Cho HS đọc SGK, yêu cầu trình bày thao tác.


* Cho HS tiến hành vẽ đường sức từ.
* Thông báo các đường liền nét mà các em vừa vẽ được gọi là các đường sức từ.
* Cho HS dùng nam châm đặt nối tiếp trên các đường sức từ.

* Yêu cầu HS trả lời C2.



- Qui ước chiều của đường sức từ như thế nào?



- Nêu những kết luận về đường sức từ.
* Hoạt động nhóm:
+ Đọc SGK, thảo luận.
+ Đại diện nhóm trình bày thao tác.
* Hoạt