Tiết 3: Tiếng Việt
Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân

Mục tiêu bài học:
Học sinh thấy được mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội và lời nói riêng của cá nhân.
Giúp học sinh hình thành năng lực lĩnh hội những nét riêng trong lời nói cá nhân, năng lực sáng tạo của cá nhân trên cơ sở vận dụng từ ngữ và quy tắc chung.
Sau khi học xong bài này học sinh có ý thức tôn trọng những quy tắc ngôn ngữ chung của xã hội, giũ gìn và phát huy bản sắc ngôn ngữ dân tộc.
Phương tiện thực hiện:
Sách giáo khoa + Sách giáo viên + Giáo án
Cách thức tiến hành:
Học sinh đọc sách giáo khoa, giáo viên nêu câu hỏi, hướng dẫn học sinh thảo luận trả lời.
Tiến trình lên lớp:
định lớp.
Kiểm tra bài cũ.
Bài mới:
Hoạt động của GV- HS
Nội dung bài học

Hs đọc mục I SGK(tr 10).
Tại sao ngôn ngữ là tài sản chung của một dân tộc, một cộng đồng xã hội?

I.Tìm hiểu chung.
1. Ngôn ngữ - tài sản chung của xã hội
- Muốn giao tiếp để hiểu biết nhau, một dân tộc, một cộng đồng xã hội phải có một phương tiện ngôn ngữ chung. Nhờ ngôn ngữ con người có thể trao đổi thông tin, trao đổi tình cảm và từ đó tạo lập được các quan hệ xã hội với nhau. Như vậy ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội.

Tính chung trong ngôn ngữ của cộng đồng được biểu hiện qua những phương diện nào?
(Trong thành phần của ngôn ngữ có những yếu tố chung cho tất cả mọi cá nhân trong cộng đồng. Mỗi cá nhân đều phải nắm vững nó, biết sử dụng nó để đáp ứng nhu cầu giao tiếp. )

- Tính chung trong ngôn của cộng đồng được biểu hiện qua những phương diện sau:
1.1 Các âm và các thanh.
* Hệ thống âm vị:
+ Âm vị nguyên âm.
(Khi phát âm luồng hơi đi ra tự do, nhẹ nhàng không bị cản trở)
VD: i, ê, e, u, o, ô, ơ, a, ă, â, iê, uô, ươ,.....
+ Âm vị phụ âm.
(Khi phát âm luồng hơi đi ra không tự do, phải cọ xát hoặc phá cản mới thoát ra được)
VD: m, n, ng, p, t, k, d, đ, .......
+ Thanh điệu: sáu thanh: không, hỏi, ngã, huyền, sắc, nặng.
(sáu thanh điệu luôn gắn liền với các âm tiết(tiếng)).
*Các tiếng (âm tiết) là sự kết hợp của các âm vị và thanh điệu theo những quy tắc nhất định.
VD: Âm tiết nhà : phụ âm nh + nguyên âm a + thanh huyền = nhà

Em hãy nhắc lại khái niệm từ ?
(Từ là đơn vị cơ bản của ngôn ngữ, đơn vị trực tiếp tạo nên cụm từ và câu, có thể do một hoặc hai tiếng trở nên tạ