Thành cổ Tuyên Quang

I. Lý do chọn chuyên đề:
Thành nhà Mạc là một di tích lịch sử quan trọng nằm ngay trong lòng thị xã của quê hương cách mạng Tuyên Quang, trường THPT Tân Trào nay nằm gọn trong lòng thành. Trong quá trình xây dựng, phát triển của thị xã, một số trục đường chạy cắt qua vị trí thành cổ nên thành bị chia cắt, hiện còn lại hai cổng và một đoan tường thành bằng loại ghạch nhỏ. Đứng trước nguy cơ bị mai một của thành bởi xung quanh khu vực thành cổ, nhiều người dân tự do bày bán hàng hoa quả, tạp hoá, vứt rác bừa bãi làm mất mỹ quan và ảnh hưởng trực tiếp đến khu di tích.
Để bảo tồn khu di tích lịch sử quan trọng Thành nhà Mạc, vừa qua UBND tỉnh Tuyên Quang đã phê duyệt dự án trùng tu khu di tích này với tổng kinh phí lên tới 6 tỷ đồng từ nguồn vốn chương trình mục tiêu do Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch cấp. Sở Văn hóa - Thông tin được giao làm chủ đầu tư. Theo kế hoạch, dự án sẽ thực hiện tu bổ bảo trì hai cổng thành và đoạn tường thành còn lại và sẽ khánh thành vào cuối năm 2009.
Được sự nhất trí của lãnh đạo các cấp, trường THPT Tân Trào xác định rõ vai trò, trách nhiệm của đơn vị mình trong việc gìn giữ, chăm sóc và bảo vệ thành Nhà Mạc (thành Tuyên Quang). Đây là một việc làm thiết thực trong việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2008-2009; thiết thực hoạt động nhằm xây dựng trường THPT Tân Trào trở thành trường chuẩn quốc gia; thực hiện kế hoạch xây dựng “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động; nhằm giáo dục cho học sinh trong toàn trường ý thức giữ gìn, chăm sóc và bảo vệ di tích lịch sử của địa phương; Việc làm này cần được tiến hành thường xuyên, phù hợp với nhiệm vụ của nhà trường.
II. Nội dung:
1. Vị trí và cấu tạo:
Trong khu vực thị xã Tuyên Quang có một ngôi thành cổ gọi là thành Tuyên Quang hay thành nhà Mạc. Thành này tương truyền được xây dựng năm 1592 chỉ trong có một đêm dưới thời nhà Mạc (thế kỷ XVI) và được sửa chữa vào thời đầu nhà Nguyễn (thế kỉ XIX), tồn tại đến nay đã hơn 400 năm tuổi. Trên cơ sở nghiên cứu những dấu vết tại thành và đặc điểm chung của thành luỹ thời Mạc thì thành Tuyên Quang có những đặc điểm sau: Thành cấu trúc theo kiểu hình vuông với tổng diện tích là 75.625m2, mỗi bề tường dài 275m cao 3,5m, dày 0,8m . ở giữa mỗi mặt thành có một vành bán nguyệt, giữa vành bán nguyệt đó là cửa, trên cửa xây tháp, mái ngói. Trong tường có một con đường nhỏ xung qoanh dùng làm đường tiếp đạn lên thành. Bao bọc tường thành là một lớp hào sâu ngập nước theo kiểu phòng thủ "thành cao, hào sâu" thời trung cổ. Gạch xây thành là loại ghạch có kích thước lớn hơn nhiều so với ghạch hiện nay được làm bằng