Tõ ®iÓn To¸n häc
Anh - ViÖt
Kho¶ng 17 000 tõ
Nhµ xuÊt b¶n KH vµ KT In lÇn thø 2 - 1976
TËp thÓ hiÖu ®Ýnh: Phan §øc ChÝnh, Lª Minh Khanh, NguyÔn TÊn LËp, Lª §×nh ThÞnh, NguyÔn C«ng Thuý, NguyÔn B¸c V¨n
TiÓu ban duyÖt: Lª V¨n Thiªm, Phan §×nh DiÖu, TrÇn Vinh HiÓn, NguyÔn
C¶nh Toµn, NguyÔn §×nh TrÝ, Hoµng Tuþ







Nh÷ng ký hiÖu viÕt t¾t
c¬. c¬ häc
tk. thèng kª
®s. ®¹i sè
top. t«p« häc
gt. gi¶i tÝch
trch. lý thuyÕt trß ch¬i
hh. h×nh häc
tr®. tr¾c ®Þa
kt. to¸n kinh tÕ
tv. thiªn v¨n kü. kü thuËt vl. vËt lý
log. to¸n logic
xib. xibecnetic; ®iÒu khiÓn häc
mt. m¸y tÝnh
xs. x¸c suÊt

A
abac, abacus bµn tÝnh, to¸n ®å, b¶n ®å tÝnh
abbreviate viÕt gän, viÕt t¾t abbreviation sù viÕt gän, sù viÕt t¾t aberration vl. quang sai
ability kh¶ n¨ng
abnormal bÊt thưêng; tk. kh«ng chuÈn
about ®é, chõng; xung quanh; nãi vÒ, ®èi víi
a.five per cent chõng tr¨m phÇn tr¨m
above ë trªn, cao h¬n
abridge rót gän, lµm t¾t
abscissa, abscissae hoµnh ®é absolute tuyÖt ®èi // h×nh tuyÖt ®èi absolutely mét c¸ch tuyÖt ®èi absorb hÊp thu, hót thu
absorption sù hÊp thu, sù thu hót
abstraction sù trõu tưîng ho¸, sù trõu tưîng
absurd v« nghÜa, v« lý, phi lý
absurdity [sù; tÝnh] v« nghÜa, v« lý, phi lý
abundant thõa
abut kÒ s¸t; chung biªn
accelerate t¨ng tèc, gia tèc, lµm nhanh
acceleration sù t¨ng tèc, sù gia tèc, sù lµm nhanh
a. by powering sù t¨ng nhanh ®é héi tô b»ng c¸ch n©ng lªn luü thõa
a. of convergence sù t¨ng nhanh ®é héi tô, gia tèc héi tô
a. of Corriolis sù t¨ng tèc Coriolit
a. of gravity gia tèc träng trưêng
a. of falliing body sù t¨ng tèc gia tèc vËt r¬i
a. of translation gia tèc tÞnh tiÕn
angular a. gia tèc gãc
average a. gia tèc trung b×nh
centripetal a. gia tèc hưíng t©m
acceleration
complementary a. sù t¨ng tèc Coriolit, gia tèc Coriolit
instantaneous a. gia tèc tøc thêi local a. gia tèc ®Þa phư¬ng normal a. gia tèc ph¸p tuyÕn relative a. gia tèc tư¬ng ®èi
Standar gravitationnal a. gia tèc träng trưêng tiªu chuÈn
supplemental a. gia tèc tiÕp tuyÕn
total a. gia tèc toµn phÇn
uniform a.gia tèc ®Òu
accent dÊu phÈy
accept nhËn, chÊp nhËn; thõa nhËn; kh«ng b¸c bá acceptable nhËn ®ưîc, chÊp nhËn ®ưîc, thõa nhËn ®ưîc acceptance sù nhËn, sù thu nhËn
accepted ®ưîc c«ng nhËn, ®ưîc thõa nhËn
access sù cho vµo; mt. lèi vµo nhËn tin
random a. thø tù chän ngÉu nhiªn
accessible tíi ®ưîc, ®¹t ®ưîc
accesory phô thªm; phô tïng
accident sù ngÉu nhiªn, trưêng hîp kh«ng may
accidental ngÉu nhiªn account kÓ ®Õn, tÝnh ®Õn accumulate tÝch luü, tô
accumulation sù tÝch luü; sù tô, ®iÓm tô
accumulator mt. bé tÝch luü, bé ®Õm; bé céng tÝch luü
adder a. bé céng tÝch luü
double precision a. bé céng kÐp
floating a. bé céng víi dÊy phÈy di ®éng imaginary a. phÇn ¶o cña bé céng tÝch luü real a. phÇn thùc cña bé céng tÝch luü
round - off a. bé tÝch luü ®é sai quy trßn
singleprecision a. bé céng ®¬n
sum a. bé tÝch luü tæng
accuracy [sù; ®é] chÝnh x¸c
a. of a solution ®é chÝnh x¸c cña nghiÖm
adequate a. ®é chÝnh x¸c [cÇn thiÕt, ®ßi hái, thÝch hîp]
attainable a. ®é chÝnh x¸c trong, th«ng tin Fis¬
accurate chÝnh x¸c
a. to five decimalplaces chÝnh x¸c dÕn n¨m sè thËp ph©n
ace trch. ®iÓm mét, mÆt nhÊt (sóc s¾c), qu©n ¸t (bµi)
acentral kh«ng trung t©m
acnode hh. ®iÓm c« lËp (cña ®ưêng cong)
acoustical (thuéc) ©m thanh
acoustics vl. ©m häc across ngang, qua act t¸c ®éng
action t¸c dông, t¸c ®éng
brake a. t¸c dông h·m
control a. t¸c ®éng ®iÒu chØnh, t¸c ®éng ®iÒu khiÓn
delayed a. t¸c dông lµm chËm
edge a. t¸c dông biªn instantaneous a. t¸c dông tøc thêi integral a. t¸c dông tÝch ph©n
on-off a. mt t¸c dông lo¹i “®ãng - më”
actual thùc, thùc t¹i
actuarial (thuéc) tÝnh to¸n b¶o hiÓm
actuary kt. chuyªn viªn tÝnh to¸n b¶o hiÓm
actuate khëi ®éng
acute nhän
acyclic kh«ng tuÇn hoµn
acyclicity tÝnh kh«ng tuÇn hoµn, tÝnh xilic
ad absurdum ®Õn chç v« lý
reduction a. a. sù ®ưa ®Õn chç v« lý
adaptation sù thÝch nghi
add céng vµo, thªm vµo, bæ sung
a. together, a. up céng l¹i lÊy tæng
addend sè h¹ng (cña tæng)
adder bé céng
algebraic a. bé céng ®¹i sè
amplitude a. bé céng biªn ®é
counter-type a. bé céng b»ng nót bÊm
adder
digital a. bé céng b»ng ch÷ sè
full a. bé céng ®Çy ®ñ
half a. bé nöa céng
left-hand a. bé céng bªn tr¸i (bé céng hµng cao)
one-column a. bé céng mét cét
parallel a. bé céng ®ång thêi
right-hand a. bé céng bªn ph¸i (bé céng hµng thÊp)
serial a. bé céng lÇn lưît
single-digit a. bé céng mét hµng
ternary a. bé céng tam ph©n adder-subtractor bé céng vµ trõ addition phÐp céng
a. of complex numbers phÐp céng c¸c sè phøc, tæng c¸c sè phøc
a. of decimals phÐp céng c¸c sè thËp ph©n
a. of similar terms in algebra phÐp céng c¸c sè h¹ng giång nhau trong biÓu thøc ®¹i sè
algebraic a. phÐp céng ®¹i sè
arithmetic a. phÐp céng sè häc
additive céng tÝnh
completely a. hoµn toµn céng tÝnh additivity (tÝnh chÊt) céng tÝnh address ®Þa chØ
current a. ®Þa chØ hiÖn ®¹i fast a. ®Þa chØ cè ®Þnh floating a. ®Þa chØ di ®éng
start a. ®Þa chØ [ban ®Çu, xuÊt ph¸t]
zero a. ®Þa chØ kh«ng, ®Þa chØ zer«
adequacy sù phï hîp, sù thÝch hîp adequate phï hîp, thÝch hîp adherence top tËp hîp c¸c ®iÓm dÝnh
a. of a set (c¸i) bao ®ãng cña mét tËp hîp
adic a®ic
adinfinitum v« cïng
adjacent kÒ
adjoin kÒ, nèi; chung biªn
adjoint liªn hîp, phï hîp
a. of a differeential euation phư¬ng tr×nh vi ph©n liªn hîp
a. of a kernel liªn hîp cña mét h¹t nh©n
a. of a matrix ma tr¹n liªn hîp, ma trËn Hecmit adjgate liªn hîp, phï hîp // bæ sung, thªm vµo adjunct phÇn phô, sù bæ sung
algebraica a. phÇn phô ®¹i sè
adjunction sù phô thªm; sù më réng
a. of root ®s. sù phô thªm mét nghiÖm
algebraic(al) a. sù më réng ®¹i sè adjust mt. ®iÒu chØnh; thiÕt lËp adjustable mt. ®iÒu chØnh ®ưîc adjustment sù ®iÒu chØnh
a. of rates mt ®Æc trưng cña c¸c tû sè thèng kª
admissibility tk. tÝnh chÊp nhËn ®ưîc
admissible chÊp nhËn ®ưîc advection sù b×nh lưu advantege tréi h¬n ưu thÕ aerodynamic khÝ ®éng lùc
aerodynamics khÝ ®éng lùc häc
aerostatics khÝ tÜnh häc
affine afin
affinity phÐp biÕn ®æi afin
affinor afin¬, to¸n tö biÕn ®èi tuyÕn tÝnh
affirm kh¼ng ®Þnh
affirmation sù kh¼ng ®Þnh, ®iÒu kh¼ng ®Þnh
affirmative kh¼ng ®Þnh
affixe to¹ vi
a fortiori l¹i cµng after effect hËu qu¶ aggregeta tËp hîp; bé
bounded a.tËp hîp bÞ chÆn
closed a. tËp hîp ®ãng
comparable a. t¹p hîp so s¸nh ®ưîc countable a. tËp hîp ®Õm ®ưîc denumrable a. tËp hîp ®Õm ®ưîc equivatent a. tËp hîp tư¬ng ®ư¬ng
aggregate
finite a. tËp hîp h÷u h¹n
incomparable a. tËp hîp kh«ng thÓ so s¸nh ®ưîc
infinite a. tËp hîp v« h¹n
non - denumerable a. tËp hîp kh«ng ®Õm ®ưîc
ordered a. tËp hîp s¾p ®ưîc
product a. tËp hîp tÝch
similar ordered a.s. c¸c tËp hîp ®ưîc s¾p gièng nhau
aggregation sù gép; ghÐp gép; kt. sù tæng hîp
linear a. sù gép tuyÕn tÝnh
aggreement tho¶ thuËn, quy ưíc, ®ång ý
aid thªm vµo, phô vµo // sù thªm vµo, sư phô vµo
training a. s¸ch gi¸o khoa
visual a. ®å dïng gi¶ng d¹y
aim môc ®Ých
albedo suÊt ph¶n chiÕu, anbe®«
aleatory ngÉu nhiªn
aleph, alef alep
aleph-null, aleph-zero alep kh«ng
algebra ®¹i sè häc, ®¹i sè
a. of classes®¹i sè c¸c líp
a. of finite order ®¹i sè cã cÊp h÷u h¹n
a. of logic ®¹i sè l«gic abstract a. ®¹i sè trõu tưîng algebraic a. ®¹i sè ®¹i sè associative a. ®¹i sè kÕt hîp Boolean a. ®¹i sè Bun cardinal a. ®¹i sè b¶n sè central a. ®¹i sè trung t©m closure a. ®¹i sè ®ãng
complete Boolean a. ®¹i sè Bun ®Çu ®ñ
complete matrix a. ®¹i sè toµn bé ma trËn
convolution a. ®¹i sè nh©n chËp derived a. ®¹i sè dÉn xuÊt diagonal a. ®¹i sè chÐo differential a. ®¹i sè vi ph©n division a. ®¹i sè (cã phÐp) chia elementary a. ®¹i sè s¬ cÊp enveloping a. ®¹i sè bao
exterior a. ®¹i sè ngoµi formal a. ®¹i sè h×nh thøc free a. ®¹i sè tù do
graded a. ®¹i sè ph©n bËc
graphic (al) a. ®¹i sè ®å thÞ group a. ®¹i sè nhãm homological a. ®¹i sè ®ång ®Òu involutory a. ®¹i sè ®èi hîp linear a. ®¹i sè tuyÕn tÝnh
linearly comphact a. ®¹i sè comp¨c tuyÕn tÝnh
linearly topological a. top, ®¹o sè t«p« tuyÕn tÝnh
logical a. ®¹i sè l«gÝc matrix a. ®¹i sè ma trËn modern a. ®¹i sè hiÖn ®¹i
non-commutative a. ®¹i sè kh«ng giao ho¸n
polynomial a. ®¹i sè ®a thøc
power-associative a. ®¹i sè cã luü thõa kÕt hîp
propositional a. ®¹i sè mÖnh ®Ò quaternion a. ®¹i sè c¸c quatenion quotient a. ®¹i sè thư¬ng
rational division a. ®¹i sè (cã phÐp) chia h÷u tû
relation a. ®¹i sèc¸c quan hÖ
right alternative a. ®¹i sèthay phiªn ph¶i
separable a. ®¹i sè t¸ch ®ưîc simple a. ®¹i sè ®¬n supplemented a. ®¹i sè phô symmetric(al) a. ®¹i sè ®èi xøng tensor a. ®¹i sè tenx¬
universal a. ®¹i sè phæ dông
vector a. ®¹i sè vÐct¬
zero a. ®¹i sè kh«ng algebraic(al) (thuéc) ®¹i sè algebraically mét c¸ch ®¹i sè algebroid phßng ®¹i sè algobrithm thuËt to¸n, ang«rit
division a. thuËt to¸n
Euclid’s a. thuËt to¸n ¥clÝt algorithmical (thuéc) thuËt to¸n, ang«rit align s¾p hµng, lµm cho b»ng nhau
aligned ®ưîc s¾p hµng
alignment sù s¾p hµng alined ®ưîc s¾p hµng aliquot ưíc sè
all toµn bé, tÊt c¶
allocate s¾p xÕp, ph©n bè
allocation sù s¾p xÕp, sù ph©n bè
optimum a. tk sù ph©n bè tèi ưu (c¸c ®èi tưîng trong mÉu)
allokurtic tk. cã ®é nhän kh¸c nhau
allot tk. ph©n bè, ph©n phèi
allowable thõa nhËn ®ưîc
allowance mt. cho vay tiÕp; kt. tiÒn trî cÊp; tiÒn hoa hång
almacantar tv. vÜ tuyÕn thiªn v¨n
almost hÇu như, gÇn như
almost-metric gi¶ mªtric
almucantar tv. vÜ tuyÕn thiªn v¨n
alpha anpha (); tv. sao anpha (trong mét chßm sao)
alphabet b»ng ch÷ c¸i, b»ng ch÷ anphabetic(al) (thuéc) ch÷ c¸i alphabetically theo thø tù alphanumerical ch÷ - ch÷ sè alternate so le; lu©n phiªn; ®an dÊu
alternation sù so le; sù lu©n phiªn; sù ®an dÊu
alternative (kh¶ n¨ng) lo¹i trõ nhau (gi¶ thiÕt)
alternion anteni«n
altitude chiÒu cao, ®é cao
a. of a cone chiÒu cao h×nh nãn
a. of a triangle chiÒu cao cña tam gi¸c amalgam sù hçn hîp, hçn hèng amalgamated hçn hèng
ambient hh. kh«ng gian xung quanh
ambiguity [sù; tÝnh] nhËp nh»ng ambiguousness tÝnh nhËp nh»ng among trong sè
among-means trong sè c¸c trung b×nh
amortization kü. sù t¾t dÇn; sù gi¶m chÊn (®éng); kt. sù thanh to¸n
a. of a debt kt. sù thanh to¸n nî
amortize t¾t dÇn, gi¶m chÊn