Chuyên đề 1 : Từ tiếng Việt .
Ngày soạn : 01-09-2007

Tiết 1 + 2 : Từ và cấu tạo của từ tiếng Việt .

A / Mục tiêu cần đạt : Giúp HS :
- Hiểu được thế nào là từ và đặc điểm cấu tạo của từ tiếng Việt :
+ Khái niệm về từ.
+ Đơn vị cấu tạo từ ( tiếng ).
+ Các kiểu cấu tạo từ ( từ đơn / từ phức ; từ ghép / từ láy )
- Vận dụng vào sử dụng trong cuộc sống hằng ngày và trong các văn cảnh cụ thể.
B / Chuẩn bị :
- Các tài liệu liên quan.
- Bảng phụ .
C / Tiến trình giờ dạy :
Hoạt động 1 : Khởi động :
GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS.
Giới thiệu bài.
Hoạt động 2 : Hình thành khái niệm :


? Trong TV , đơn vị nào không phải là đơn vị dùng để đặt câu ?
? Đơn vị nào dùng để tạo câu lớn hơn từ ?
GV đưa VD :
Năm học này, tôi đã trở thành cậu học sinh lớp Sáu.
? Xác định các tiếng và các từ có mặt trong đoạn trích trên ?
? Tại sao các tiếng và các từ lại không bằng nhau trong vd trên ?
? Vậy đơn vị cấu tạo của từ là gì ?
? Từ do 1 tiếng tạo thành được gọi là gì ?
? Từ do 2 hoặc nhiều tiếng tạo thành gọi là gì ?
Bài tập : Xác định các từ có mặt trong đoạn thơ sau :
“ Trời sinh ra trước nhất
Chỉ toàn là trẻ con
Trên trái đất trụi trần
Không dáng cây, ngọn cỏ.
Mặt trời cũng chưa có
Chỉ toàn là bóng đêm
Không khí chỉ màu đen
Chưa có màu sắc khác
Mắt trẻ con sáng lắm
Nhưng chưa thấy gì đâu
Mặt trời mới nhô cao
Cho trẻ con nhìn rõ.
Màu xanh bắt đầu cỏ
Màu xanh bắt đầu cây
Cây cao bằng gang tay
Lá cỏ bằng sợi tóc
Cái hoa bằng cái cúc
Màu đỏ làm ra hoa
him bấy giờ sinh ra
Cho trẻ nghe tiếng hót…”
? Có bao nhiêu từ phức ?
? Những từ phức nào có quan hệ với nhau về nghĩa ?
? Từ phức do các tiếng có quan hệ về mặt nghĩa tạo thành được gọi là gì ?

? Những từ phức nào có quan hệ với nhau về âm ?
? Từ phức do các tiếng có quan hệ với nhau về mặt âm tạo thành được gọi là gì ?
? Để phân biệt từ láy hay từ ghép, ta phải làm gì ?











Hoạt động 3 : Luyện tập :
Bài tập 1 : Tìm các từ ghép đồng nghĩa với: giống nòi , chăn nuôi.


Bài tập 2 : Tìm các từ ghép theo kiểu cấu tạo : thơm lừng ( thơm + x ), trắng tinh (trắng + x ).
? Nhận xét cấu tạo của các từ trên ?


Bài tập 3 : Trong các từ dưới đây, từ nào là từ ghép, từ nà