TRAO DUYÊN (2 tiết)
- NGUYỄN DU –
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Thanh Lan.
Người soạn: Dương Thị Quỳnh Lan.
Đối tượng: Học sinh lớp 10A1.
Ngày soạn: 28/01/2018.
A. Mục tiêu bài học:Giúp học sinh:
1. Kiến thức:
- Cảm nhận và trình bày được diễn biến tâm lí phức tạp của Thúy Kiều trong đêm trao duyên. Qua đó, hiểu được tình yêu sâu nặng, bi kịch và phẩm chất tốt đẹp của Kiều.
- Nhận biết và phân tích được nghệ thuật đặc sắc của Nguyễn Du trong việc miêu tả tâm lí nhân vật.
- Chỉ ra và phân tích sự điêu luyện trong việc lựa chọn và sử dụng ngôn từ của Nguyễn Du.
2. Kỹ năng:
- Rèn luyện kĩ năng đọc thơ trữ tình.
- Rèn luyện và bồi dưỡng kĩ năng phân tích tâm trạng nhân vật trữ tình trong thơ trung đại.
- Phát triển kĩ năng phát biểu, trình bày quan điểm của bản thân.
3. Thái độ:
- Có thái độ cảm thông với bi kịch của Thúy Kiều. Đồng thời, trân trọng những phẩm chất tốt đẹp của Kiều.
- Có thái độ yêu quý tác phẩm văn chương nói chung, tác phẩm Truyện Kiều nói riêng.
B. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1. Giáo viên.
- Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 10, tập 2 - ban cơ bản.
- Giáo án giảng dạy.
- Các tài liệu tham khảo thêm: Thiết kế bài giảng, Truyện Kiều (Nguyễn Du), Kim Vân Kiều Truyện (Thanh Tâm Tài Nhân)…
2. Học sinh.
- Sách giáo khoa, vở soạn, bút, vở ghi…
- Các tài liệu sưu tầm liên quan tới tác giả và tác phẩm.
C. Phương pháp, phương tiện dạy học:
1. Phương pháp dạy học: sử dụng kết hợp các phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm, nêu vấn đề, tái tạo…
2. Phương tiện dạy học: bảng đen, phấn…
D. Tiến trình bài học.
1. Ổn định tổ chức lớp.
2. Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra bài cũ.
3. Vào bài mới:
GV hỏi:Hãy kể tên những thứ mà em đã từng trao cho ai đó hay đã từng được ai đó trao cho?
GV dẫn vào bài: Trong cuộc sống, chúng ta có thể trao nhau những món đồ, trao cho nhau những kỉ niệm nhưng không ai lại nỡ trao đi duyên phận của mình bởi lẽ tình cảm đâu phải thứ có thể giao phó, gửi gắm. Vậy mà trong Truyện Kiều, Nguyễn Du đã phải để cho Thúy Kiều thốt lên những tiếng kêu đứt ruột khi phải trao duyên cho chính em gái của mình. Đêm trao duyên ấy đã diễn ra như thế nào và tâm trạng người trao duyên ra sao?Bài học của chúng ta hôm nay- đoạn trích Trao duyên sẽ giúp các em trả lời những câu hỏi đó.
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: GV hướng dẫn HS tìm hiểu phần tiểu dẫn.
GV hỏi: Em hãy kể tóm tắt từ đầu tác phẩm Truyện Kiều đến đoạn trích Trao duyên?
GV hỏi: Đoạn trích bắt đầu từ câu bao nhiêu đến câu bao nhiêu trong tác phẩm Truyện Kiều?
GV hỏi: Em hãy chỉ ra sự khác biệt về vị trí của sự kiện trao duyên giữa Thúy Kiều với Thúy Vân trong Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân và trong Truyện Kiều của Nguyễn Du? Tác dụng của sự thay đổi này?
-Gọi 1 học sinh đọc đoạn trích.
GV hỏi: Đây là lời của ai nói với ai? Nói trong tâm trạng nào?

GV hỏi:Em hãy chỉ ra bố cục của đoạn trích?




Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS đọc – hiểu đoạn trích.
* Tìm hiểu tâm trạng, thái độ của Thúy Kiều khi tâm sự, cậy nhờ Thúy Vân.
GV hỏi:Qua hai câu thơ đầu, em hãy tìm những từ ngữ thể hiện lời nói và hành động của Kiều?
GV hỏi: Em hãy tìm từ đồng nghĩa với từ “cậy”, “chịu”? So sánh nghĩa tình thái của các từ được thay so với từ ngữ tác giả sử dụng? Vậy có thể thay thế “cậy”, “chịu” bằng các từ nào khác không?







GV hỏi: Không chỉ dùng lời lẽ, Kiều còn
dùng cả hành động để tăng tính thuyết phục van nài em. Vậy đó là hành động gì? Em có nhận xét gì về hành động đó? Theo em, tại sao Kiều lại“lạy, thưa” em? Hành động đó có trái với đạo lý không?






- GV