TUẦN 28
CHỦ ĐỀ: TRÁI ĐẤT VÀ BẦU TRỜI
BÀI 28: TRÁI ĐẤT TRONG HỆ MẶT TRỜI (TIẾT 1)
SGK 116, 117

TGDK: 35 phút

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Kiến thức
Sau bài học, HS:
- Chỉ và nói được vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời trên sơ đồ, tranh ảnh.
- Nêu được Trái Đất là một hành tinh trong hệ Mặt Trời; chỉ và nói được chiều
chuyển động của Trái Đất trên sơ đồ, mô hình.
2. Năng lực:
*Năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết
vấn đề và sáng tạo.
* Năng lực riêng:Ham thích tìm tòi khám phá về Trái Đất trong hệ Mặt Trời.
3. Phẩm chất:Chăm chỉ, trách nhiệm, trung thực
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
- GV: Sơ đồ hệ Mặt Trời như trong bài 28 SGK; một số hình ảnh, video clip về
hệ Mặt Trời, Mặt Trăng chuyển động quanh Trái Đất, đặt nặn (nếu có)
- HS: SGK, VBT, một số hình ảnh về Trái Đất trong hệ Mặt Trời.
III. Các hoạt động dạy học :
1. Khởi động:
Mục tiêu: Tạo hứng thú để HS tìm hiểu hệ Mặt Trời và Trái Đất trong hệ Mặt Trời.
Cách tiến hành:
- GV cho HS hát bài hát “Trái Đất này là của chúng mình”
- Cả lớp hát
- GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS trả lời:
+Trong hệ Mặt Trời có mấy hành tinh và đó là những hành tinh nào trong hệ Mặt
Trời?
+ Chúng ta đang ở hành tinh nào?
- HS đọc câu hỏi và đưa ra câu trả lời:
+ 8 hành tinh. Đó là: Sao Thuỷ, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hoả, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao
Thiên Vương, Sao Hải Vương.
+ Trái Đất
- GV khuyến khích HS chia sẻ câu trả lời trước lớp.
- HS trình bày câu trả lời trước lớp.
- GV nhận xét chung, dẫn dắt vào bài học “Trái Đất trong hệ Mặt Trời”.

2. Khám phá
Hoạt động 1: Giới thiệu sơ đồ hệ Mặt Trời
Mục tiêu: HS chỉ và nói được vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời trên sơ đồ.
Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS chia nhóm 4, quan sát sơ đồ hệ Mặt Trời ở hình 1 trong SGK và thảo
luận để trả lời các câu hỏi:

+ Có bao nhiêu hành tinh trong hệ Mặt Trời?-> +Có 8 hành tinh.
+ Từ Mặt Trời ra xa dần, Trái Đất là hành tinh thứ mấy?-> Hành tinh thứ 3.
+ Chỉ trên hình và nói với bạn về vị trí của Trái Đất so với Mặt Trời và các hành tinh
khác. -> HS tự nói theo ý hiểu của mình. Ví dụ: Sắp xếp các hành tinh theo thứ tự xa
dần Mặt Trời như sau: Thủy Tinh, Kim Tinh, Trái Đất, Hỏa Tinh, Mộc Tinh, Thổ Tinh,
Thiên Vương Tinh, Hải Vương Tinh. Theo thứ tự này, Trái Đất nằm ở vị trí thứ 3. Hoả
Tinh và Kim Tinh là gần Trái Đất nhất. Hải Vương Tinh xa Mặt Trời và Trái Đất nhất.
- HS quan sát tranh, tìm câu trả lời.
- GV cùng HS nhận xét và rút ra kết luận: Trái Đất là một hành tinh trong hệ Mặt
Trời. Có tám hành tinh quay quanh Mặt Trời: Thuỷ Tinh, Kim Tinh, Trái Đất, Hoả
Tinh, Mộc Tinh, Thổ Tinh, Thiên Vương Tinh, Hải Vương Tinh.
- HS lắng nghe GV nhận xét.
3. Thực hành
Hoạt động 2: Vẽ hoặc làm mô hình hệ Mặt Trời bằng đất nặn
Mục tiêu:Tạo hứng thú và củng cố kiến thức cho HS về các hành tinh trong hệ Mặt
Trời.
Cách tiến hành:
- GV cho HS quan sát sơ đồ hệ Mặt Trời và vẽ lại sơ đồ này trên giấy và tô màu. GV
gợi ý cho HS tô Mặt Trời màu vàng, Trái Đất màu xanh dương, xanh lá; hoặc GV có
thể cho HS dùng đất nặn (nếu có) để làm mô hình Mặt Trời và các hành tinh.
- HS hoạt động theo ý tưởng của GV.
- Gv đề nghị HS chú ý đến kích thước tương đối của Mặt Trời và các hành tinh cũng
như vị trí của các hành tinh khi vẽ hoặc nặn đất.
-Yêu cầu HS làm việc nhóm
+ Quan sát sơ đồ và xem hành tinh nào vẽ hoặc nặn đầu tiên và tiếp theo đến hành
tinh nào. Có màu gì, kích thước ra sao.
- HS hoạt động nhóm.
+ HS quan sát: Mặt Trời ở giữa, tiếp đến là Thuỷ Tinh, Kim Tinh. HS tự sáng tạo theo
ý tưởng và sáng tạo của bản thân.
- GV mời 2 đến 3 nhóm HS lên trước lớp chỉ và trình bày bài của nhóm

- Đại diện nhóm lên bảng trình bày.
- GV nhận xét, kết luận: Có tám hành tinh trong hệ Mặt Trời. Trái Đất là một trong
các hành tinh này. Các hành tinh quay quanh Mặt Trời.
Hoạt động 3: Tìm hiểu chuyển động của Trái Đất
Mục tiêu: HS nhận biết được Trái Đất không đứng yên mà thực hiện hai chuyển động
cùng lúc quanh mình nó và quanh Mặt Trời.
Cách tiến hành:
-GV cho HS quan sát hình 3 trang 117 trong SGK hoặc xem video clip chuyển động
của Trái Đất quanh Mặt Trời và chuyển động quanh mình nó

- HS quan sát
- GV yêu cầu HS chia nhóm trong tổ và trả lời câu hỏi:
+ Trái Đất quay quanh Mặt Trời theo chiều nào?-> Trái Đất quay quanh Mặt Trời
theo chiều từ Tây sang Đông,.
+ Trong khi quay quanh Mặt Trời, Trái Đất có giữ nguyên vị trí không? ->Không,
Trái Đất có chuyển động quanh mình nó và quanh Mặt Trời
+ Trái Đất tự quay quanh trục của nó theo chiều nào? -> Trái Đất tự quay quanh trục
hướng từ Tây sang Đông.
+ Nếu nhìn từ cực Bắc xuống, các chuyển động đó là cùng chiều hay ngược chiều kim
đồng hồ? -> Nếu nhìn từ cực Bắc xuống, các chuyển động đó ngược chiều kim đồng
hồ.
- GV yêu cầu HS đọc thông tin mở rộng trong bóng mây.
- GV kết luận: Trái Đất chuyển động quanh mình nó theo chiều từ Tây sang Đông.
Nhìn từ cực Bắc xuống, Trái Đất quay ngược chiều kim đồng hồ.
Hoạt động 4: Trò chơi : “Trái Đất quay”
Mục tiêu: HS thực hành để thấy rõ chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời và
chuyển động quay quanh mình nó.
Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS đọc hướng dẫn và thực hành theo cặp như hình 4 trang 117 trong
SGK.
* Chuẩn bị: Quả địa cầu, tranh vẽ Mặt Trời.
* Thực hiện:
- Một HS đứng yên và cầm tranh vẽ Mặt Trời.
- Một HS cầm quả địa cầu bước đi theo chiều chuyển động của Trái Đất quanh Mặt
Trời và xoay quả địa cầu theo chiều Trái Đất quay quanh mình nó.

- HS thực hành theo cặp đôi
- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi:
+ Trái Đất thực hiện những chuyển động nào?
+ Chiều của các chuyển động của Trái Đất như thế nào?
- HSTL theo ý hiểu.
- GV nhận xét
* GV kết luận: Trái Đất là một hành tinh trong hệ Mặt Trời. Trái Đất vừa chuyển động
quanh mình nó, vừa chuyển động quanh Mặt Trời.
4. Vận dụng:
- GV yêu cầu HS về nhà tìm hiểu và xem các video trên mạng về chuyển động của
Trái Đất.
IV. Điều chỉnh bổ sung:

.................................................................................................................................

TUẦN 28
CHỦ ĐỀ: TRÁI ĐẤT VÀ BẦU TRỜI
BÀI 28: TRÁI ĐẤT TRONG HỆ MẶT TRỜI (TIẾT 2)
SGK 118, 119

TGDK: 35 phút

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Kiến thức
Sau bài học, HS:
- Giải thích được hiện tượng ngày và đêm.
- Biết một ngày có 24 giờ.
- Nêu được Mặt Trăng là vệ tinh của Trái Đất và chỉ được chiều chuyển động
của Mặt Trăng.
2. Năng lực:
*Năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết
vấn đề và sáng tạo, hợp tác nhóm.
* Năng lực riêng:Phát triển và rèn luyện yêu thích môn học. Ham học hỏi tìm
hiểu về tự nhiên và xã hội.
3. Phẩm chất:Chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
- GV: Một số hình ảnh, video clip về hệ Mặt Trời.
- HS: SGK, VBT, một số hình ảnh về Trái Đất trong hệ Mặt Trời.
III. Các hoạt động dạy học :
1. Khởi động:

Mục tiêu: Tạo hứng thú và khơi gợi những hiểu biết của HS về hiện tượng ngày
và đêm.
Cách tiến hành:
- GV cho HS quan sát và tổ chức hoạt động dưới hình thức hỏi – đáp.
- GV cho HS xem video
- HS xem video.
- GV đưa ra câu hỏi, yêu cầu HS tự trả lời:
+ Tại sao lại có hiện tượng ngày và đêm?
+ Vào ban đêm, Mặt Trời ở đâu?
- HS đọc câu hỏi, đưa ra câu trả lời:
- 2,3 HS chia sẻ dự đoán của mình.
- HS trình bày câu trả lời trước lớp

- GV nhận xét.
- Để khám phá những kiến thức liên quan đến ngày và đêm hãy cùng tham gia
bài học hôm nay. GV giới thiệu bài mới.
- Ghi đầu bài lên bảng.
2. Khám phá

Hoạt động 1: Thực hiện thí nghiệm tìm hiểu ngày và đêm trên Trái Đất
Mục tiêu: HS thực hành để tìm hiểu nguyên nhân của hiện tượng ngày và đêm
trên Trái Đất.
Cách tiến hành:
* Bước 1:
- GV dặn HS chuẩn bị một phòng tối, đèn pin hoặc một đèn bàn và một quả địa
cầu.
- GV tổ chức cho HS thực hiện thí nghiệm như hình 5 trang 118 trong SGK.

Thực hiện:
* Bước 1:
- Đặt đèn cố định và chiếu vào quả địa cầu.
-YCHS hình dung chiếc đèn như Mặt Trời, quả địa cầu như Trái Đất.
- GV yêu cầu HS quan sát kết quả và cho biết:
+ Cùng một lúc, vì sao Mặt Trời không chiếu sáng toàn bộ bề mặt của Trái
Đất?-> Tất cả bề mặt của Trái Đất không được Mặt Trời chiếu sáng cùng một
thời điểm vì: Trái Đất có dạng hình cầu nên Mặt Trời không thể cùng một lúc
chiếu sáng mọi nơi trên Trái Đất.
+ Hãy chỉ trên quả địa cầu phần nào là ban ngày, phần nào là ban đêm? -> Phần được chiếu sáng của Trái Đất là ban ngày và phần không được chiếu sáng
là ban đêm.

+ Khi Trái Đất quay quanh trục của nó, điều gì xảy ra ? -> Phần được chiếu sáng
đi ra sau đèn và dần tối đi, và phần không được chiếu sáng đi ra trước đèn nên
dần sáng lên.
Bước 2:
- GV yêu cầu hai HS tìm vị trí của Việt Nam và Cu – ba trên quả địa cầu.
- GV yêu cầu một HS chiếu đèn vào Việt Nam và đặt câu hỏi: Khi Việt Nam là
ban ngày thì Cu – ba là ban ngày hay ban đêm? Vì sao? -> Khi Việt Nam là ban
ngày thì Cu-ba là ban đêm vì Việt Nam và Cu-ba nằm ở hai nửa khác nhau của
Trái Đất.
- GV yêu cầu HS quay quả địa cầu theo chiều chuyển động của Trái Đất quanh
mình nó để Việt Nam đang vào ban đêm và hỏi về Cu – ba-> - Nhận xét: Khi
Việt Nam là ban đêm thì Cu-ba là ban ngày và ngược lại.
* GV kết luận: Trái Đất có dạng hình cầu nên Mặt Trời chỉ chiếu sáng một nủa
Trái Đất. Tại một vị trí trên Trái Đất, khoảng thời gian được Mặt Trời chiếu
sáng là ban ngày, khoảng thời gian không được Mặt Trời chiếu sáng là ban
đêm.
3. Thực hành

Hoạt động 2: Tìm hiểu khi Trái Đất ngừng quay.
Mục tiêu:Tạo điều kiện để HS hiểu thêm về tác động của việc Trái Đất quay
quanh mình nó.
Cách tiến hành:
- GV tổ chức dưới hình thức hỏi – đáp.
- GV đưa câu hỏi: Hãy tưởng tượng nếu Trái Đất ngừng quay quanh mình nó thì
ngày và đêm trên Trái Đất sẽ như thế nào? ->- Nếu Trái đất ngừng quay quanh
mình nó, thế giới sẽ có một nửa năm (6 tháng) toàn ánh sáng ban ngày và nửa
năm chìm trong đêm tối do Trái Đất hình cầu nên nếu Trái Đất không tự quay
quanh trục mà chỉ chuyển động quanh Mặt Trời thì Trái Đất vẫn có ngày và
đêm. Nhưng độ dài không phải là một ngày đêm mà độ dài ngày đêm là một
năm (6 tháng ngày và 6 tháng đêm).
- GV gợi ý cho HS qua câu hỏi mở: Phần của Trái Đất được Mặt Trời chiếu sáng
có thay đổi không? Khi đó, Trái Đất có ban đêm không ? -> Phần của Trái Đất
được Mặt Trời chiếu sáng có thay đổi, vẫn có ban đêm.
- HS trả lời, mời nhận xét.
Kết luận: Nguyên nhân của hiện tượng ngày và đêm trên Trái Đất là do Trái
Đất tự quay quay quanh mình nó.
Hoạt động 3: Bày tỏ ý kiến
Mục tiêu:HS vận dụng kiến thức đã học về hiện tượng ngày và đêm trên Trái
Đất để bày tỏ ý kiến trong tình huống cụ thể.
Cách tiến hành:

-GV yêu cầu HS quan sát hình 7 trang 119 trong SGK và thảo luận cặp đôi:
Theo em, ý kiến của bạn An đúng hay sai? Vì sao? -> - Ý kiến của bạn An là sai
vì Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời và tự quay quanh trục của nó nên mọi
nơi trên Trái Đất đều có ngày đêm kế tiếp nhau.ư
- HS trả lời, mời nhận xét.
- GV nhận xét: Hiện tượng ngày và đêm không do Trái Đất quay quanh Mặt
Trời mà do Trái Đất quay quanh mình nó.
* Kết luận: Trái Đất luôn chuyển động quanh mình nó nên mọi nơi trên Trái
Đất có ngày và đêm kế tiếp nhau.
4. Vận dụng:

- GV yêu cầu HS về nhà tìm hiểu về Mặt Trăng.
IV. Điều chỉnh bổ sung:
……………………………………………………………………….

.................................................................................................................................