Ngày soạn:
Ngày dạy:
TIẾT 1 – 2: TỔNG QUAN VĂN HỌC VIỆT NAM
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Về kiến thức:
- Nắm được những kiến thức chung nhất, tổng quát nhất về 2 bộ phận của văn học Việt Nam (văn học dân gian và văn học viết)
- Quá trình phát triển của VHVN ( văn học trung đại và văn học hiện đại)
- Hiểu được con người Việt Nam trong văn học
2. Về kĩ năng:
- Nhận diện được nền văn học dân tộc
3. Thái độ:
- Bồi dưỡng niềm tự hào về truyền thống văn hóa của dân tộc qua di sản văn hóa được học. Từ đó có lòng say mê với văn học Việt Nam.
II. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Khởi động
MT: Ổn định lớp, tạo tâm thế cho học sinh
PP: thuyết trình, phát vấn
TG: 5’
GV cho HS đọc tư liệu về một bài ca dao: Thân em như giếng giữa đàng
Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân
(Ca dao)
bài thơ: Bánh trôi nước - Hồ Xuân Hương
GV Em hãy chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa hai văn bản trên? Dự đoán tác phẩm nào xuất hiện trước, tác phẩm nào có sau? Vì sao?
HS trả lời theo quan điểm cá nhân: Khác: tác giả, thể loại…, giống: Nội dung nói về người phụ nữ….
GV dẫn dắt: Lịch sử văn học Việt Nam như thế nào? từ sự hình thành, phát triển? Văn học Việt Nam phản ánh nội dung chính gì? Chúng ta cùng tìm hiểu một cách khái quát qua bài tổng quan văn học Việt Nam. Bài học mở đầu này sẽ là nền tảng định hướng cho các em tiếp cận tất cả các tác phẩm VHVN trong và ngoài chương trình.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
MT: Nắm được các bộ phận hợp thành của văn học Việt Nam, quá trình phát triển của VNVN, hình tượng con người Việt Nam qua văn học.
PP: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, thuyết trình
TG: 30’
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NÔI DUNG CẦN ĐẠT

Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về các bộ phận hợp thành của VHVN?
VHVN được hợp thành bởi 2 bộ phận lớn là VHDG và VH viết.


- GV: Theo em hiểu VHDG là gì? Nêu một số VD mà em biết?
- Hs: trả lời
- GV: Kể tên các thể loại VHDG?
- HS: kể tên
- GV: Đặc trưng của VHDG là gì?
- Hs dựa SGK + kiến thức cá nhân trả lời.
- GV: Người trí thức có tham gia sáng tác VH dân gian ko? Nêu vài VD mà em biết? ( HS khá, giỏi)
VD: Bài ca dao:“Trong đầm gì đẹp bằng sen...”(Một nhà nho), “Tháp Mười đẹp nhất bông sen...”(Bảo Định Giang), “Hỡi cô tát nước bên đàng...”(Bàng Bá Lân),...
GV bổ sung: Những trí thức có thể tham gia sáng tác VHDG. Song những sáng tác đó phải tuân thủ đặc trưng của VHDG và trở thành tiếng nói, tình cảm chung của nhân dân.
GV: Vai trò của VHDG trong nền VH dân tộc? ( HS khá, giỏi)


- GV: VH viết do ai sáng tác? Kể tên 1 số thể loại VH viết?
- Hs kể tên các tác phẩm VH viết đã được học, đọc ở THCS,TH…












Gv: VH viết được cấu tạo bằng những loại chữ nào?
- Hs trả lời.
* Lưu ý: Hai bộ phận VH dân gian và VH viết luôn có sự tác động qua lại. Khi tinh hoa của hai bộ phận văn học này kết tinh lại ở nhưng cá tính sáng tạo, trong những điều kiện lịch sử nhất định đã hình thành các thiên tài VH (Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Chí Minh,...).
BT1: Vẽ sơ đồ các bộ phận của VHVN? ( Câu 1 – SGK, tr13)
Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về quá trình phát triển của VH viết VN.
- GV dẫn dắt: Quá trình phát triển của VHVN gắn chặt với lịch sử phát triển của đất nước.Văn học là tấm gương phản ánh lịch sử qua lăng kính của người cầm bút.
-GV : Nêu cách phân kì tổng quát nhất của VH viết VN? Ba thời kì lớn được phân định ntn?
-GV : Chữ Hán được du nhập vào VN từ khoảng thời gian nào? Tại sao đến thế kỉ X, VH viết VN mới thực sự hình thành?
-GV :Kể tên một số tác giả, tác phẩm VH viết bằng chữ Hán tiêu biểu