PhÇn mét: LÞch sö thÕ giíi

LÞch sö thÕ giíi cËn ®¹i
(Tõ gi÷a thÕ kû XVI ®Õn n¨m 1917)


Ch­¬ng I:
Thêi kú x¸c lËp cña chñ nghÜa t­ b¶n
(Tõ thÕ kû XVI ®Õn nöa sau thÕ kû XIX)
______________________________________

Ngµy so¹n:
Ngµy gi¶ng:


Bµi 1 – TiÕt 1
Nh÷ng cuéc c¸ch m¹ng t­ s¶n ®Çu tiªn


Môc tiªu bµi häc
KiÕn thøc: Gióp HS n¾m ®­îc
- Nguyªn nh©n, diÔn biÕn, tÝnh chÊt, ý nghÜa cña c¸ch m¹ng Hµ Lan gi÷a thÕ kû XVI, c¸ch m¹ng Anh gi÷a thÕ kû XVII, chiÕn tranh giµnh ®éc lËp cña 13 thuéc ®Þa Anh ë B¾c MÜ vµ viÖc thµnh lËp hîp chñng quèc Hoa Kú.
- C¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n trong bµi, chñ yÕu lµ kh¸i niÖm “c¸ch m¹ng t­ s¶n”.
T­ t­ëng: Th«ng qua c¸c sù kiÖn lÞch sö tiªu biÓu, båi d­ìng cho HS :
- NhËn thøc ®óng ®¾n vÒ vai trß cña quÇn chóng nh©n d©n trong c¸c cuéc c¸ch m¹ng.
- NhËn thÊy CNTB cã mÆt tiÕn bé, nh­ng vÉn lµ chÕ ®é bãc lét, thay thÕ cho chÕ ®é phong kiÕn.
Kü n¨ng: RÌn luyÖn cho HS kü n¨ng:
- Sö dông b¶n ®å, tranh ¶nh,...
- §éc lËp lµm viÖc ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò, ®Æc biÖt lµ c©u hái vµ bµi tËp.
ThiÕt bÞ vµ ®å dïng d¹y häc
- B¶n ®å thÕ giíi.
- L­îc ®å c¸ch m¹ng t­ s¶n Anh.
TiÕn tr×nh tæ chøc d¹y häc
1. æn ®Þnh líp:
2. Giíi thiÖu SGK vµ ch­¬ng tr×nh LÞch sö 8.
3. Bµi míi.
Ho¹t ®éng d¹y vµ häc
Néi dung ghi b¶ng

GV mèc më ®Çu LSTG cËn ®¹i b¾t ®Çu tõ cuéc c¸ch m¹ng t­ s¶n ®Çu tiªn- c¸ch m¹ng Hµ Lan n¨m 1566 ®Õn cuéc c¸ch m¹ng th¸ng M­êi Nga 1917.
Vµo ®Çu thÕ kû XV, kinh tÕ T©y ¢u cã nh÷ng biÕn ®æi g×?
Gîi ý: Mét nÒn s¶n xuÊt míi ra ®êi trong lßng x· héi phong kiÕn ®ang suy yÕu vµ bÞ phong kiÕn k×m h·m.
Nªu nh÷ng biÒu hiÖn míi vÒ kinh tÕ vµ x· héi cña T©y ¢u?
Gîi ý: XuÊt hiÖn c¸c c«ng tr­êng thñ c«ng, trung t©m bu«n b¸n vµ ng©n hµng. H×nh thµnh hai giai cÊp míi lµ TS vµ VS.
Th¶o luËn: HÖ qu¶ cña sù biÕn ®æi x· héi? V× sao cã hÖ qu¶ ®ã?
Gîi ý: >< giai cÊp (®Êu tranh. Giai cÊp t­ s¶n ®¹i diÖn cho ph­¬ng thøc s¶n xuÊt míi, cã thÕ lùc vÒ kinh tÕ nh­ng kh«ng cã thÕ lùc vÒ chÝnh trÞ ( TS >< PK (Phong trµo VH phôc h­ng, pt c¶i c¸ch t«n gi¸o,... M©u thuÉn ®ã ngµy cµng gay g¾t vµ lµ nguyªn nh©n cña c¸c cuéc c¸ch m¹ng TS.

GV chØ trªn b¶n ®å vïng Nª®Ðclan cã nÒn kinh tÕ TBCN ph¸t triÓn m¹nh nh­ng phong kiÕn T©y Ban Nha thèng trÞ ®· ng¨n chÆn sù ph¸t triÓn nµy.
DiÔn biÕn c¸ch m¹ng Hµ Lan (SGK)
C¸ch m¹ng Hµ Lan diÔn ra d­íi h×nh thøc nµo?
Gîi ý: §Êu tranh gi¶i phãng d©n téc.
V× sao c¸ch m¹ng Hµ Lan thÕ kû XVI ®­îc xem lµ cuéc c¸ch m¹ng t­ s¶n ®Çu tiªn trªn thÕ giíi?
Gîi ý: - ®¸nh ®æ chÕ ®é PK (ngo¹i bang).
- thµnh lËp n­íc céng hoµ, x©y dùng mét x· héi míi tiÕn bé h¬n => ®©y lµ cuéc CMTS ®Çu tiªn trªn thÕ giíi.

GV chØ trªn l­îc ®å n­íc Anh nh÷ng vïng kinh tÕ TB ph¸t triÓn.
BiÒu hiÖn sù ph¸t triÓn cña CNTB ë Anh?
Gîi ý: XuÊt hiÖn c«ng tr­êng thñ c«ng, kinh tÕ hµng ho¸ ph¸t triÓn, nhiÒu trung t©m th­¬ng m¹i, tµi chÝnh,...
Kinh tÕ TBCN ph¸t triÓn ®em ®Õn hÖ qu¶ g×?
Gîi ý: Lµm thay ®æi thµnh phÇn x· héi: XuÊt hiÖn tÇng líp quý téc míi (b¶ng tra cøu SGK tr 156) vµ t­ s¶n, n«ng d©n bÞ bÇn cïng ho¸.
GV kÓ chuyÖn “rµo ®Êt c­íp ruéng” ë Anh, ®©y lµ thêi kú cõu ¨n thÞt ng­êi.
V× sao n«ng d©n ph¶i bá quª h­¬ng ®i n¬i kh¸c sinh sèng?
N«ng d©n bÞ mÊt ruéng, bÞ bÇn cïng ho¸.
Nh÷ng m©u thuÉn trong chÝnh trong lßng x· héi Anh?
Vua, ®Þa chñ phong kiÕn >< quý téc míi, t­ s¶n vµ nh©n d©n lao ®éng--> bïng næ cm Anh.

GV sö dông l­îc ®å + H2 tr×nh bµy diÔn biÕn cña c¸ch m¹ng qua 2 giai ®o¹n. So s¸nh lùc l­îng cña nhµ vua vµ quèc héi th«ng qua vïng ®Êt chiÕm gi÷.
ViÖc xö tö vua S¸cl¬ I cã ý nghÜa nh­ thÕ nµo?
Gîi ý: ChÊm døt chÕ ®é qu©n chñ chuyªn chÕ ë Anh. ®ång thêi ®¸nh dÊu sù sôp ®æ cña chÕ ®é pk, th¾ng lîi cña CNTB.
T¹i sao vua S¸cl¬ 1 bÞ xö tö, c¸ch m¹ng Anh vÉn ch­a chÊm døt?
Vua bÞ xö tö, Anh trë thµnh n­íc céng hoµ, cm ®¹t ®Õn ®Ønh cao. Cm ch­a chÊm døt v× quyÒn lîi ch­a ®­îc g×, muèn ®Èy cm ®i xa h¬n n÷a vµ ®Ò ra yªu cÇu cña m×nh. NÒn céng hoµ ®µn ¸p hä d· man.
Quý téc míi cã vai trß nh­ thÕ nµo ®èi víi cm Anh?
Võa tham gia l·nh ®¹o cm võa t×m c¸ch h¹n chÕ cm cho phï hîp víi lîi Ých cña m×nh. Nã chi phèi tiÕn tr×nh, kÕt qu¶ vµ tÝnh chÊt cña cm, tÇng líp nµy tiÕn hµnh cm kh«ng triÖt ®Ó.
V× sao sau cuéc ®¶o chÝnh 1688, Anh trë thµnh n­íc qu©n chñ lËp hiÕn?
Thùc chÊt qu©n chñ lËp hiÕn vÉn lµ chÕ ®é TB, nh­ng t­ s¶n chèng l¹i nh©n d©n, kh«ng muèn c¸ch m¹ng ®i xa h¬n nh»m b¶o vÖ quyÒn lîi cña t­ s¶n vµ quý téc míi.
Th¶o luËn: Môc tiªu cña c¸ch m¹ng? C¸ch m¹ng ®· ®em l¹i quyÒn lîi cho ai? Ai lµ ng­êi l·nh ®¹o c¸ch m¹ng?Ai lµ ®éng lùc cña c¸ch m¹ng? C¸ch m¹ng cã triÖt ®Ó kh«ng? (Qua ®ã GS hiÓu ®­îc tÝnh chÊt cña cuéc c¸ch m¹ng TS Anh thÕ kû XVII)
T¹i sao nãi cuéc c¸ch m¹ng t­ s¶n Anh lµ cuéc c¸ch m¹ng kh«ng triÖt ®Ó?
L·nh ®¹o c¸ch m¹ng lµ liªn minh TS - quý téc míi, nªn nhiÒu tµn d­ phong kiÕn kh«ng bÞ xo¸ bá. N«ng d©n kh«ng ®­îc chia ruéng ®Êt mµ cßn tiÕp tôc bÞ chiÕm, bÞ ®Èy ®Õn chç ph¸ s¶n hoµn toµn.
GV l­u ý: C¸ch m¹ng thµnh c«ng lµ do quÇn chóng tham gia nh­ng quyÒn lîi cña nh©n d©n l¹i kh«ng ®­îc ®¸p øng sau c¸ch m¹ng, ®iÒu nµy nãi lªn b¶n chÊt cña giai cÊp t­ s¶n.
I. Sù biÕn ®æi kinh tÕ, x· héi T©y ¢u trong c¸c thÕ kû XV-XVII. C¸ch m¹ng Hµ Lan thÕ kû XVI
1. Mét nÒn s¶n xuÊt míi ra ®êi:
- Kinh tÕ: C«ng tr­êng thñ c«ng bu«n b¸n ph¸t triÓn.
- X· héi: H×nh thµnh 2 giai cÊp míi: TS vµ VS.



2. C¸ch m¹ng Hµ Lan thÕ kû XVI:
- Nguyªn nh©n: Phong kiÕn T©y Ban Nha k×m h·m sù ph¸t triÓn cña chñ nghÜa TB ë Nª®Ðclan.
- DiÔn biÕn: (SGK)
- KÕt qu¶: Hµ Lan ®­îc gi¶i phãng t¹o ®iÒu kiÖn cho chñ nghÜa TB ph¸t triÓn.
=> Lµ cuéc CMTS ®Çu tiªn trªn thÕ giíi.

II. C¸ch m¹ng Anh gi÷a thÕ kû XVII.
1. Sù ph¸t triÓn CNTB ë Anh.
- Kinh tÕ: Kinh tÕ TBCN ph¸t triÓn.
- X· héi: XuÊt hiÖn tÇng líp quý téc míi vµ TS.


--> M©u thuÉn x· héi gay g¾t lµm bïng næ cuéc c¸ch m¹ng.
2. TiÕn tr×nh c¸ch m¹ng:
+ Giai ®o¹n 1 (1642- 1648)
Néi chiÕn b¾t ®Çu.

+ Giai ®o¹n 2 (1649 - 1688).
- Vua S¸cl¬ I bÞ xö tö.
- Anh trë thµnh n­íc céng hoµ.
-C¸ch m¹ng t­ s¶n ®¹t ®Õn ®Ønh cao.

4. Cñng cè:
- V× sao nãi C¸ch m¹ng Anh lµ cuéc Cm kh«ng triÖt ®Ó?
- LËp niªn biÓu c¸ch m¹ng t­ s¶n Anh thÕ kû XVII?
Niªn ®¹i
Sù kiÖn

6. 1642


 1648


30.1.1649


 1688


5. DÆn dß :
Häc bµi cò, ®äc vµ chuÈn bÞ bµi míi.


Bµi 1 – TiÕt 2 :
Nh÷ng cuéc c¸ch m¹ng t­ s¶n ®Çu tiªn
(TiÕp theo)
Môc tiªu bµi häc
(Nh­ tiÕt 1)
ThiÕt bÞ vµ ®å dïng d¹y häc
(nh­ tiÕt 1)
TiÕn tr×nh tæ chøc d¹y häc
æn ®Þnh líp:
KiÓm tra bµi cò:
V× sao nãi C¸ch m¹ng Anh lµ cuéc c¸ch m¹ng kh«ng triÖt ®Ó?
3. Bµi míi.
Ho¹t ®éng d¹y vµ häc
Néi dung ghi b¶ng

HS ®äc SGK tr 7.


Nªu vµi nÐt vÒ sù th©m nhËp vµ thµnh lËp c¸c thuéc ®Þa Anh ë B¾c MÜ?
HS tr¶ lêi theo SGK. GV nhÊn m¹nh ®Õn gi÷a thÕ kû XVIII, kinh tÕ 13 thuéc ®Þa Anh ë B¾c Mü ph¸t triÓn theo chñ nghÜa t­ b¶n. (ChØ trªn l­îc ®å)
V× sao m©u thuÉn gi÷a thuéc ®Þa vµ chÝnh quèc n¶y sinh?
Thùc d©n Anh t×m c¸ch ng¨n c¶n sù ph¸t triÓn cña c«ng th­¬ng nghiÖp B¾c MÜ, nh­ c­íp ®o¹t tµi nguyªn, thuÕ m¸ nÆng nÒ, ®éc quyÒn bu«n b¸n... C­ d©n thuéc dÞa m©u thuÉn s©u s¾c víi chÝnh quèc dÉn ®Õn chiÕn tranh.

Nguyªn nh©n trùc tiÕp dÉn ®Õn chiÕn tranh?
GV chØ trªn l­îc ®å n¬i xÈy ra c¸c sù kiÖn: Tõ 5/9 --> 26/10/ 1774, héi nghÞ phi-la-®en-phi-a gåm ®¹i biÓu c¸c thuéc ®Þa ®ßi vua Anh xo¸ bá c¸c ®¹o luËt v« lý nh­ng kh«ng ®­îc chÊp nhËn. Th¸ng 4/1775, chiÕn tranh bïng næ, chØ huy qu©n sù thuéc ®Þa lµ Gioãc- gi¬ oa-sinh-t¬n
GV t¹o biÓu t­îng vÒ oa-sinh-t¬n. HS ®äc tuyªn ng«n ®éc lËp. Sau ®ã GV ra c©u hái th¶o luËn:
Nh÷ng ®iÓm chÝnh trong tuyªn ng«n ®éc lËp cña MÜ?
Gîi ý: - Mäi ng­êi cã quyÒn b×nh ®¼ng.
Kh¼ng ®Þnh quyÒn lùc cña ng­êi da tr¾ng.
Kh¼ng ®Þnh quyÒn t­ h÷u tµi s¶n.
Duy tr× chÕ ®é n« lÖ vµ bãc lét c«ng nh©n.
ë MÜ, nh©n d©n cã ®­îc h­ëng nh÷ng quyÒn nªu trong tuyªn ng«n kh«ng?
(QuyÒn ®ã chØ ¸p dông cho ng­êi da tr¾ng)
GV: Vµ ngµy 4/7 ®­îc lÊy lµm quèc kh¸nh n­íc MÜ.
GV chØ trªn l­îc ®å chiÕn sù vÉn tiÕp tôc, nhÊt lµ trËn xa-ra-t«-ga. TiÕp ®ã, nghÜa qu©n ®· th¾ng nhiÒu trËn kh¸c, buéc Anh ký hiÖp ­íc VÐc-xai, c«ng nhËn nÒn ®éc lËp cña 13 thuéc ®Þa n¨m 1783.



? Cuéc chiÕn tranh giµnh ®éc lËp ®¹t ®­îc kÕt qu¶ nh­ thÕ nµo?
giíi ý: 13 thuéc ®Þa Anh ë B¾c MÜ giµnh ®­îc ®éc lËp, mét n­íc céng hoµ t­ s¶n ®· ra ®êi.
GV: Néi dung chÝnh cña HiÕn ph¸p 1787 cã mét sù h¹n chÕ rÊt lín ®ã lµ chØ ng­êi da tr¾ng vµ ng­êi cã tµi s¶n míi cã quyÒn chÝnh trÞ,...
? V× sao gäi cuéc chiÕn tranh giµnh ®éc lËp nµy lµ cuéc c¸ch m¹ng t­ s¶n?
gîi ý: - Môc tiªu cña cuéc ChiÕn tranh nµy lµ giµnh ®éc lËp.
- Ngoµi ra ChiÕn tranh cßn t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho sù ph¸t triÓn cña chñ nghÜa t­ b¶n ë B¾c MÜ ( Thùc chÊt ®©y lµ cuéc c¸ch m¹ng t­ s¶n.
III. ChiÕn tranh giµnh ®éc lËp cña c¸c thuéc ®Þa Anh ë B¾c MÜ.
1. T×nh h×nh cña thuéc ®Þa. Nguyªn nh©n cña chiÕn tranh.

- 13 thuéc ®Þa ph¸t triÓn theo CNTB.


- M©u thuÉn gi÷a thuéc ®Þa vµ chÝnh quèc dÉn ®Õn chiÕn tranh.

2. DiÔn biÕn cuéc chiÕn tranh.

- 12. 1773, x¶y ra sù kiÖn b«x-t¬n.
- Th¸ng 9 (10/ 1774 Héi nghÞ phi-la-®en-phi-a häp.
- Ngµy 4/7/1776, Tuyªn ng«n ®éc lËp x¸c ®Þnh quyÒn con ng­êi vµ quyÒn ®éc lËp cña c¸c thuéc ®Þa.





- Qu©n khëi nghÜa ®· th¾ng nhiÒu trËn lín.
- HiÖp ­íc VÐc-xai 1783 c«ng nhËn ®éc lËp cña 13 thuéc ®Þa.

3. KÕt qu¶ vµ ý nghÜa

- Anh thõa nhËn nÒn ®éc lËp cña 13 thuéc ®Þa.
- Mét n­íc céng hoµ t­ s¶n míi ®­îc thµnh lËp ®ã lµ n­íc MÜ.
- Më ®­êng cho kinh tÕ t­ b¶n ph¸t triÓn m¹nh mÏ (Lµ cuéc c¸ch m¹ng t­ s¶n.



4. Cñng cè:
_ Nguyªn nh©n dÉn ®Õn c¸c cuéc c¸ch m¹ng t­ s¶n?
_ Nh©n d©n cã vai trß nh­ thÕ nµo trong cuéc c¸ch m¹ng t­ s¶n?
5. H­íng dÉn vÒ nhµ lµm bµi tËp vµ häc bµi:
LËp b¶ng niªn biÓu nh÷ng sù kiÖn chÝnh trong chiÕn tranh giµnh ®éc lËp cña 13 thuéc ®Þa Anh ë B¾c MÜ.
Niªn ®¹i
Sù kiÖn

12 – 1773


Tõ 5.9 -> 26.10.1774


4 – 1775


4 – 7 – 1776


17 – 10 – 1777


1783




Bµi 2 – TiÕt 3
C¸ch m¹ng t­ s¶n Ph¸p (1789 - 1794)
(D¹y trong 2 tiÕt, tiÕt 1 gåm môc I vµ II)
A. Môc