Trường THPT BC Nguyễn Bỉnh Khiêm
Lớp : 10 ( sách NV 10 cơ bản)
Tiết 76 ( Phân môn Làm Văn) : TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp HS:
_ Thấy được tầm vai trò quan trọng của việc tóm tắt văn bản thuyết minh trong quá trình học tập môn Ngữ Văn và trong cả cuộc sống.
_ Nắm được yêu cầu tóm tắt một văn bản thuyết minh.
_Bước đầu biết vận dụng các thao tác cơ bản để tóm tắt1 văn bản thuyết minh.
_ HS thích thú đọc và viết văn thuyết minh trong nhà trường cũng như theo yêu cầu cuộc sống.
II. CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
SGK, SGV, tài liệu tham khảo, máy chiếu, giấy rô ki.
III CÁCH THỨC THỰC HIỆN:
GV tổ chức giờ dạy theo phương pháp đọc – hiểu, trả lời câu hỏi gợi dẫn, trao đổi thảo luận và thực hành.
IV. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:
1.GV kiểm tra bài cũ : GV : Nhắc lại khái niệm : “Văn bản thuyết minh là gì?”
HS trả lời, GV nhận xét và cho điểm rồi dùng máy chiếu:
VBTM là kiểu văn bản nhằm giải thích, trình bày chính xác, khách quan về cấu tạo, tính chất, quan hệ, giá trị của một sự vật, hiện tượng, một vấn đề thuộc tự nhiên, xã hội, con người.
2. GV giới thiệu bài mới:
GV và HS tìm hiểu bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
DUNG BÀI



GV: Giới thiệu vai trò quan trọng của việc tóm tắt một văn bản thuyết minh rồi phát vấn HS để tìm hiểu mục I:

GV : Mục đích của việc tóm tắt văn bản thuyết minh là gì?
HS trả lời cá nhân, GV chốt và dùng máy chiếu:




GV: Để tóm tắt tốt một VBTM, ta phải đạt yêu câu gì?
HS trả lời, HS khác bổ sung, GV nhận xét rồi chốt trên máy chiếu:




GV gọi HS đọc ghi nhớ



GV nhấn mạnh mục đích và yêu cầu tóm tắt VBTM rồi chuyển ý sang phần II

GV yêu cầu học sinh đọc văn bản “Nhà sàn”( SGK 69 – 70) và trả lời các câu hỏi:
GV tổ chức cho HS đọc và trao đổi thảo luận theo 4 nhóm ( mỗi nhóm 1 câu, đồng thời viết văn bản tóm tắt về Nhà sàn.):
Đọc kĩ văn bản và xác định:

a). Văn bản “Nhà sàn “thuyết minh về đối tượng nào?

b). Đại ý của văn bản là gì?

c). Có thể tóm tắt văn bản trên thành mấy đoạn?
d). Ýù chính của mỗi đoạn là gì?
HS trả lời, nhóm khác bổ sung, GV nhận xét rồi dùng máy chiếu:




GV: Việc xác định đối tượng thuyết minh có ý nghĩa như thế nào?
HS : Bám sát đối tượng để thuyết minh.
GV: Nắm đại ý, bố cục cũng như ý chính mỗi đoạn của văn bản thuyết minh có ý nghĩa gì?
HS: Xác định được đâu là ý chính của VBTM để khi tóm tắt không xa rời văn bản gôc, quan hệ giữa các ýù có tính khoa học, có logic, chặt chẽ với nhau không . . .
Gv: Như vậy, từ một dung lượng tri thức lớn , khi tóm tắt ta đã thu nhỏ lại ngắn gọn. Tuy nhiên, nếu chúng ta không xác định được đại ý, nội dung cơ bản và trình tự logíc của VB gốc thì VBTT ấy không đạt yêu cầu. Nghĩa là khi tóm tắt , chúng ta phải trung thành , tôn trọng nội dung, bố cục văn bản TM gốc.

e). Viết tóm tắt văn bản Nhà sàn với độ dài khoảng 10 câu.
GV : Phát cho mỗi nhóm một tờ giấy loại rôki lớn và một cây bút lông màu xanh để HS viết bài tóm tắt.
HS làm việc trong 5 phút . sau đó đem treo lên bảng.
GV yêu cầu nhóm khác nhận xét , kiểm tra chéo nhau.
GV nhận xét rồi dùng máy chiếu đoạn văn tóm tắt mẫu.





GV : Các em vừa đọc và thực hiện các thao tác tóm tắt văn bản Nhà sàn bằng ngôn từ. Còn bây giờ chúng ta hãy xem một vài kiểu kiến trúc nhà sàn bằng hình ảnh, trong đó có nhà sàn của Bác Hồ……


GV: Sau khi đọc và tìm hiểu văn bản nhà sàn, anh chị hãy cho biết:
? Để tóm tắt một văn bản thuyết minh, ta có thể thực hiện theo trình tự nào?


HS trả lời, HS khác bổ sung, GV chốt trên máy chiếu.