ĐỀ CƯƠNG MÔN VĂN - LỚP 11B9
( ( ( ( ( ( (
1. BẢNG TÓM TẮT CÁC TÁC PHẨM :

STT
Tác phẩm
Tác giả
Hoàn cảnh sáng tác
Nội dung tác phẩm
Nghệ thuật

1.
Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc


Nguyễn Đình Chiểu
Viết theo yêu cầu của Đỗ Quang Tuần Phủ Gia Định để tế những nghĩa sĩ đã hi sinh trận tập kích đồn Pháp đêm
16-12-1861
Tác Phẩm là tiếng khóc bi tráng cho 1 thời kì lịch sử đau thương nhưng vĩ đại của dân tộc, là bức tượng đài bất tử về những người nông dân nghĩa sĩ Cần Giuộc đã dũng cảm chiến đấu hi sinh vì Tổ Quốc.
Bài văn cũng là 1 thành tựu xuất sắc về nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật, kết hợp nhuần nhuyễn chất trữ tình và tính hiện thực; ngôn ngữ bình dị , trong sáng, sinh động .

2.
Chiếu cầu hiền


Ngô Thì Nhậm
Của vua Quang Trung do Ngô Thì Nhậm viết thay (1788- 1789) nhằm thuyết phục sĩ phu Bắc Hà, tức các trí thức triều đại cũ (Lê-Trịnh) ra cộng tác với triều Tây
Sơn .
Chiếu Cầu hiền là 1 văn kiện quan trọng thể hiện chủ trương đúng đắn của nhà Tây Sơn nhằm động viên trí thức Bắc Hà tham gia xây dựng đất nước .

Bài chiếu được viết với Nghệ thuật thuyết phục đặc sắc và thể hiện tình cảm của tác giả đối với sự nghiệp xây dựng đất nước .


3.
Hai Đứa trẻ
Thạch Lam
In trong tập Nắng trong vườn. Hòa quyện 2 yếu tố hiện thực và lãng mạn trữ tình .
Bằng 1 truyện ngắn trữ tình có cốt truyện đơn giản, Thạch Lam đã thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía niềm xót thương đối với những kiếp người sống cơ cực, quẩn quanh, tăm tối ở phố Huyện nghèo trước Cách Mạng. Đồng thời, ông cũng biểu lộ sự trân trọng ước mong đổi đời tuy còn mơ hồ của họ .
- Cách viết văn nhuần nhị, tinh tế, gọn gàng và gợi được tâm trạng của sinh hoạt, xúc cảm và tâm hồn .
- Câu văn mềm mại, uyển chuyển, giàu hình ảnh nhạc điệu, ít thừa lời, thừa chữ .


4.
Chữ người tử tù
Nguyễn Tuân
- Lúc đầu tên là Dòng chữ cuối cùng, in năm 1938 trên tạp chí Tao Đàn, sau tuyển in trong tập Vang bóng một thời (1940) gồm 11 truyện ngắn .
 Nguyễn Tuân đã khắc họa thành công hình tượng Huấn Cao –1 con người tài hoa, có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang, bất khuất. Qua đó, nhà văn thể hiện cái đẹp, khẳng định sự bất của cái đẹp và bộc lộ thầm kín lòng yêu nước .

Thể hiện trong việc tạo dựng tình huống truyện độc đáo; trong nghệ thuật dựng cảnh, khắc họa tính cách nhân vật, tạo không khí cổ kính, trang trọng .
Thể hiện trong việc sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình .

5.
Hạnh phúc của 1 tang gia (trích Số Đỏ)
Vũ Trọng Phụng
Tiểu thuyết Số Đỏ đăng ở Hà Nội báo từ số 40 ngày 7-10-1936 . In thành sách lần đầu năm 1938 .
Nhà văn đả kích sâu cay chế độ xã hội “thượng lưu” thành thị đang chạy theo lối sống nhố nhăng, đồi bại những năm trước cách mạng .
Nghệ thuật đối lập, sử dụng biện pháp cường điệu hóa .
Nói ngược, nói mỉa, nghệ thuật trào phúng sắc bén .

6.
Chí Phèo
Nam Cao
Lúc đầu tên “Cái lò gạch cũ” , in thành sách NXB đổi là “Đôi lứa xứng đôi” Sau tác giả đặt tên “Chí phèo” (Đổi tên 3 lần).
- Tố cáo xã hội thực dân nửa Phong kiến tàn bạo đã cướp đi người nông dân cả “Nhân hình” lẫn “Nhân tính” .
- Nhà văn trân trọng phát hiện, khẳng định bản chất tốt đẹp của những con người này ngay cả khi tưởng chừng họ đã biến thành “Quỷ dữ ”.
Xây dựng thành công những nhân vật điển hình bất hủ
Nghệ thuật trần thuật linh hoạt, tự nhiên mà vẫn nhất quán, chặt chẽ.
Ngôn ngữ nghệ thuật đặc sắc .

2 . BẢN TÓM TẮT CÁC TÁC GIẢ :

tt
Tên
Nội dung thơ văn
Tác phẩm chính
Tóm tắt cuộc đời

1 .

Ng~
Đình Chiểu
(1822–1888)
- Lí tưởng đạo đức, nhân nghĩa : (Lục Vân Tiên) ca ngợi những phẩm chất, thủy chung, giữ gìn nhân cách ngay thẳng, cao cả, dám đấu tranh và có sức mạnh để chiến thắng thế lực bạo tàn ; là bản án kết tội những kẻ phi nghĩa bất nhân .
-