Bài 49: TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG HÓA HỌC
MỤC TIÊU
HS biết tốc độ phản ứng hóa học là gì ?
HS hiểu:
Tại sao những yếu tố nồng độ , áp suất , nhiệt độ , diện tích bề mặt chất phản ứng , chất xúc tác có ảnh hưởng đển tốc độ phản ứng.
HS vận dụng:
Sử dụng công thức tính tốc độ trung bình của phản ứng.
Vận dụng các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng để làm tăng tốc độ của phản ứng
CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
GV: Dụng cụ thí nghiệm , hóa chất …

TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS


Hoạt động 1: I. KHÁI NIỆM VỀ TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG HÓA HỌC

GV:
Làm thí nghiệm theo các bước sau:
+ Giới thiệu hóa chất
+ Mục đích thí nghiệm.
+ Các chất ban đầu: 3 dd BaCl2, Na2CO3, BaCl2 có cùng nồng độ 0,1M

GV:
Làm thí nghiệm:
Đổ 25ml dd H2SO4 vào cốc đựng 25ml dd BaCl2
Đổ 25ml dd H2SO4 vào 25ml dd Na2S2O3
Yêu cầu HS quan sát , nhận xét.


GV: Nhận xét và Kết luận: Nói chung các phản ứng xảy ra nhanh , chậm khác nhau. Để đánh giá mức độ xảy ra nhanh chậm của các phản ứng hóa học , người ta đưa ra khái niệm tốc độ phản ứng hóa học, gọi tắt là tốc độ phản ứng
Thí nghiệm:
HS viết PTPU: BaCl2 + H2SO4( BaSO4 + HCl (1)
Na2S2O3 + H2SO4 (S + SO2 + H2O
+ Na2SO4 (2)

HS: Quan sát và nhận xét: Ở TN (1) thấy xuất hiện ngay kết tủa của BaSO4.
Ở thí nghiệm (2) một lát mới thấy màu trắng đục của S xuất hiện.

Nhận xét:
Phản ứng (1) xảy ra nhanh hơn phản ứng (2)




Hoạt động 2:
GV: Trong quá trình biểu diễn của phản ứng , nồng độ các chất tham gia phản ứng và các chất tạo thành sau phản ứng thay đồi như thế nào ?

GV: Phản ứng xảy ra càng nhanh thì trong 1 đơn vị thời gian , nồng độ các chất phản ứng giảm và nồng độ các sản phẩm tăng càng nhiều. Như vậy , có thể dùng độ biến thiên nồng độ theo thời gian của một chất bất kì trong phản ứng làm thước đo tốc độ phản ứng. Vậy tốc độ phản ứng là gì ?

Đơn vị tính của đại lượng trên?
Tốc độ phản ứng
HS: Trong quá trình diễn biến phản ứng , nồng độ của phản ứng giảm dần , đồng thời nồng độ các sản phẩm tăng dần.

HS:
Khái niệm: Tốc độ phản ứng là độ biến thiên nồng độ của một trong các chất phản ứng hoặc sản phẩm trong một đơn vị thời gian.




HS: Nồng độ thường tính bằng đơn vị mol/lít
Đơn vị thời gian có thể là : giây , phút , giờ…



Hoạt động 3:
GV: Xét PU: A ( B
Nồng độ của các chất A tại thời điểm t1 , t2 là C1 , C2 ( C2 < C1 )
( Tốc độ trung bình của PU được tính bằng biểu thức nào












GV: Biểu thức tính tốc độ trung bình của phản ứng.

Đưa ra ví dụ : xét phản ứng:



GV:Yêu cầu HS thảo luận nhóm để hoàn thành bảng sau:
Tốc độ trung bình của phản ứng



Xây dựng biểu thức tính tốc độ phản ứng:
Tốc độ phản ứng tính theo chất A trong khoảng thời gian từ t1 đến t2



Tốc độ phản ứng được tính theo sản phẩm B thì












HS: thảo luận nhóm




Thời gian

(s)
Nồng độ N2O5 (mol/l)
mol/l)
Vtb (mol/l.s)

0

2.33



184

2.08



319

1.91



526

1.67



867

1.36








GV: Nhận xét : Tốc độ trung bình của phản ứng thay đổi theo thời gian như thế nào ? GV:
Tốc độ phản ứng tại một thời điểm gọi là tốc độ tức thời.
Đối với phản ứng tổng quát dạng: aA + bB ( cC + dD
Thì




HS: Tốc độ trung bình của phản ứng giảm dần theo thời gian.