Ngy soạn: 25/11/2013
Tuần 16
Tiết 61
§ 8 BIẾN ĐỔI CÁC BIỂU THỨC HỮU TỈ
GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC
I / Mục tiêu:
- Qua cácVD, bước đầu HS có khái niệm về biểu thức hữu tỷ
- Nhờ các phép tính cộng , trừ, nhân, chia các phân thức, Hs biết cách biến đổi 1 biểu thức hữu tỷ thành phân thức
-HS biết cách tìm điều kiện của biến để giá trị của 1 phân thức được xác định
II / Chuẩn bị :
1. Giáo viên: Thước thẳng, phấn màu, các kiến thức liên quan.
2. Học sinh: Xem trước bài ở nhà, thước thẳng, …
III / Các hoạt động trên lớp
1 / Ổn định : Kiểm tra sỉ số lớp
2 / Kiểm tra bài cũ :
Hs1 Hai phân thức gọi là nghịch đảo của nhau khi nào ? viết tổng quát ?
Hs 2 Nêu quy tắc phép chia các phân thức đại số ?
3/ Bài mới :
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
GHI BẢNG

HĐ1: Giới thiệu về biểu thức hữu tỉ:
GV giới thiệu để HS nắm được về số hữu tỷ cho hs quan sát sgk …
HS chú ý lắng nghe











HĐ 2: Biến đổi một biểu thức hữu tỉ thành một phân thức:
HS Hãy thực hiện phép tính để biến đổi biểu thức A thành một phân thức.
- Cho HS rút ra nhận xét.
- GV kết luận: nhờ các phép toán cộng trừ, nhân, chia các phân thức ta có thể biến đổi một biểu thức hữu tỉ thành một phân thức



HĐ 3: Giá trị của phân thức:
- GV ghi ví dụ lên bảng và đặt vấn đề:
- Cho hai đa thức A(x) và B(x). Dựa vaò định nghĩa phân thức đại số, em hãy cho biết khi nào thì
là phân thức đại số ?
Hs trả lời …..
- GV kết luận :đó chính là điều kiện để giá trị cuả phân thức
được xác định.
GV gọi 1 HS lên bảng trình bày bài giải. Cho HS nhận xét và cả lớp ghi vaò vở.
- Cả lớp hãy tìm ĐK cuả x để biểu thức B được xác định.
- Hãy tính giá trị của B vơi x=2004 bằng hai cách:
+ Cách 1: Thay x = 2004 vào B
+ Cách 2: Rút gọn B sau đó thay x = 2004 vào biểu thức rút gọn rồi tính.
GV gọi 1 HS lên bảng trình bày bài giải.
Cho HS nhận xét và cả lớp ghi vào vở.
-Các em có nhận xét gì về cách tính trên ?
- GV nhấn mạnh: với x = 3 thì biểu thức B không xác định nhưng phân thức rút gọn lại xác định tại x = 3.
Vì vậy ta không thể nói B có giá trị bằng 1 tại x = 3. Mà phải nói rằng tại x = 3 thì B không xác định.
* Khi tính giá trị một phân thức, ta có thể làm như thế nào?
1 / Biểu thức hưũ tỉ (SGK)
VD: biểu thức sau: 0; -2/5;
; 2x2 -
x+ 1/3; (6x+1)(x-2) ;
; 4 +
;

là những biểu thức hữu tỉ.
Trong đó, biểu thức
biểu thị phép chia tổng
cho


2 / Biến đổi một biểu thức hữu tỉ thành một phân thức:
Ví dụ 1:Biến đổi biểu thức A =
thành một phân thức:
A =
= (1+
) : ( x -
) =
:
=
*
=

3 / Giá trị của phân thức :
Ví dụ :Cho phân thức: B =

a)Tìm ĐK của x để giá trị B được xác định?
b) Tính giá trị của B tại x = 2004 và x = 3.
Giải:
B xác định khi : x(x –3) ( 0
x ( 0 và x-3 ( 0
x ( 0 và x ( 3
b) B =

-Với x = 2004 thì B =

-Với x = 3 thì B không xác định

Kết luận : Muốn tính giá trị một phân thức tại x = x0 , ta làm như sau :
-Tìm điều kiện của x để phân thức xác định.
- Rút gọn phân thức.
- Thay x = x0 vào phân thức rút gọn để tính giá trị (nếu x = x0 thỏa điều kiện ban đầu )

4 / Cũng cố: Để biến đổi 1 biểu thức hữu tỉ thành phân thức đại số ta làm như thế nào?
Nêu cách tính giá trị của biểu thức đại số.
5/ Hướng dẫn HS tự học, làm bài tập và chuẩn bị bài mới:
Về nhà làm bài 46