Tuần 13
Tiết 37 – ½ 38
Ngày soạn : 25.10.2017
TỎ LÒNG
(Thuật hoài)
- Phạm Ngũ Lão -
I-MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:
- Nắm được hào khí Đông A thể hiện ở bài thơ
- Cảm nhận vẻ đẹp ngôn ngữ cô đọng hàm xúc trong bài thơ.
2. Kĩ năng: Kĩ năng tìm hiểu một bài thơ trữ tình trung đại theo thể Đường luật
3. Thái độ: Tự hào về vẻ đẹp của con người trong thời đại anh hùng, thời đại mang tinh thần quyết chiến quyết thắng .
II-CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: SGK, SGV Ngữ văn 10, Tài liệu tham khảo, Thiết kế bài giảng
HS: SGK, vở soạn, tài liệu tham khảo
III- PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Gv kết hợp phương pháp đọc sáng tạo, đối thoại, trao đổi, nêu vấn đề, thảo luận, tích hợp.
IV- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định tổ chức lớp:
2. Kiểm tra bài cũ.(Có thể trả hoặc không)
Câu 1: Em hãy trình bày nội dung văn học qua các giai đoạn phát triển của VH từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX? Yếu tố nào đã tác động đến nội dung văn học của các thời kì?
Câu 2: Hãy chỉ ra một tác phẩm mang nội dung yêu nước?
3. Bài mới
a. Giới thiệu: Nội dung chủ đạo của VHTĐVN giai đoạn từ thế kỉ X – XIV là nội dung yêu nước với âm hưởng hào hùng. Âm hưởng đó được thể hiện rất rỏ trong những tác phẩm VH đời Trần. Hào khí Đông Á cuộn trào trong lời Hich tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn, khúc khải hoàn ca đại thắng của Phò giá về kinh của Trần Quang Khải… và cả trong Tỏ lòng của kẻ làm trai thời loạn – Phạm Ngũ Lão. Hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu nỗi lòng của bậc võ tướng toàn tài ấy.
b. Nội dung.







Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt

HĐ 1: HDHS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm
GV: Dựa vào phần Tiểu dẫn SGK, em hãy trình bày những nét chính về tác giả?
HS: 1 HS trả lời
GV: Sau khi HS trả lời, GV tóm ý và kể thêm một giai thoại về PNL (VD: PNL đan sọt bên đường).







GV: Phần “hoàn cảnh sáng tác” GV nên trình bày để tiết kiệm thời gian.





GV: Em hiểu như thế nào về nhan đề tác phẩm?
HS: 1-2 HS trả lời



GV: Yêu cầu HS đọc bài thơ cả phiên âm lẫn dịch nghĩa, dịch thơ (đọc với giọng tự tin, tâm huyết, mạnh mẽ) để từ đó xác định thể thơ và bố cục.



HĐ 2: HDHS đọc - hiểu chi tiết bài thơ
GV: Đối chiếu so sánh nguyên tác với bản dịch ở hai câu đầu, từ đó thấy được bản dịch chưa thật chính xác.
GV: Vẻ đẹp của viên tướng thời Trần được biểu hiện như thế nào ở câu thơ đầu?
HS: 1-3 HS trả lời






GV: Sức mạnh của quân đội nhà Trần được thể hiện như thế nào?
HS: 1-2 HS trả lời







GV: Tình cảm của tác giả đối với con người anh hùng, thời đại anh hùng của mình như thế nào?
HS: Trao đổi

Thơ TĐVN thường nói về chí làm trai và PNL cũng vây. Hãy cho biết PNL đã quan niệm như thế nào về chí làm trai?
HS: 1-2 HS trả lời
GV: nêu dẫn chứng liên hệ
- Làm trai đướng ở trong trời đất
Phải có danh gì với núi sông.
- Làm trai cho đáng nên trai
Phú Xuân đã trải, Đồng Nai cũng từng
-Vũ trụ nội mạc phi phận sự


GV: Tại sao tác giả lại thẹn khi nghe chuyện Vũ Hầu? Nỗi thẹn ấy có ý nghĩa như thế nào?
HS: 1-2 HS trả lời
GV liên hệ: Nhân hững cũng vừa toan cất bút. Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào (Thu vịnh – Nguyễn Khuyến)


Gv : Cảm nhận của em về ý nghĩa tích cực của bài thơ đối với thế hệ thanh niên ngày nay ?
Hs : 1-2 hs trả lời.



HĐ 3: HDHS tổng kết về mặt nội dung và nghệ thuật
GV: Em hãy rút ra nội dung chính của tác phẩm?
HS: 1-2 HS trả lời