Tỏ lòng
Phạm Ngũ Lão
Số tiết: 1
Nội dung bài học
Mô tả chủ đề
Tìm hiểu các tác phẩm thuộc thời kì văn học trung đại.
Mạch kiến thức chủ đề
Văn học trung đại.
Tiến trình dạy học
Mục tiêu
Kiến thức
Giúp HS cảm nhận được ẻ đẹp của con người thời Trần qua hình tượng trang nam nhi với lí tưởng và nhân cách cao cả; cảm nhận được vẻ đẹp của thời đại qua hình tượng “ba quân” với sức mạnh và khí thế hào hùng.Vẻ đẹp con người và vẻ đẹp thời đại hòa quyện vào nhau.
Kỹ năng:
Đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
Thái độ: cảm phục, biết sống có lí tưởng, có quyết tâm thực hiện lí tưởng.
Định hướng hình thành năng lực
Năng lực chung:
+ Năng lực giao tiếp
+ Năng lực giải quyết vấn đề.
Năng lực chuyên biệt
+ Năng lực cảm thụ văn bản.
+ Năng lực sử dụng ngôn ngữ.
Chuẩn bị của GV và HS
Chuẩn bị của GV
Thiết bị dạy học
Học liệu
2.Chuẩn bị của Hs
Chuẩn bị các nội dung lien quan đến bài học theo sự hứơng đãn của Gv như chuẩn bị tài liệu, TBDH…
Sưu tầm tranh ảnh tư liệu,…
3.Bảng tham chiếu các mức yêu cầu cần đạt câu hỏi, bài tập, kiểm tra, đánh giá.

Nội dung
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dụng
Vận dụng cao

Câu 1
x




Câu 2,3

x



Câu 4,5,6


x


Câu 7



x


Tổ chức các hoạt động học tập
1.Kiểm tra bài cũ
2. Dạy bài mới
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung cần đạt

?1: Nêu hiểu biết của em về tác giả Cao Bá Quát.




?2: Nêu hiểu biết của em về tác phẩm Tỏ lòng.







?3: Hình tượng con người thời trung đại hiện lên như thế nào qua câu thơ đầu tiên?











?4: Hình tượng quân đội thời Trần hiện lên với những chi tiết nào?









?5: Nợ công danh là gì?













?6: Tại sao Phạm Ngũ Lão lại thẹn?


?7: Qua bài thơ, em có nhận xét gì về Phạm Ngũ Lão?
- Thực hiện yêu cầu của GV.
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
- Phạm Ngũ Lão (1255 – 1320), người làng Phù Ủng, huyện Đường Hào, nay thuộc Hưng Yên.
- Là người văn võ song toàn.
2.Tác phẩm:
a.Hoàn cảnh sáng tác:
- Được viết dưới thời nhà Trần.
b.Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt
c.Bố cục: 2 phần
Phần 1: 2 câu đầu: hình tượng con người và hình tượng quân đội thời Trần.
Phần 2: 2 câu sau: nỗi lòng của tác giả.
II.Tìm hiểu chi tiết:
1.Hình tượng con người và hình tượng quân đội thời Trần.
a) Hình tượng con người:
- Hành động: “hoành sóc” - cầm ngang ngọn giáo để trấn giữ đất nước.
-> Tư thế: vững chãi, hiên ngang, kiên cường, sẵn sàng chiến đấu.
- Không gian: “non sông” bao la, kì vĩ.
- Thời gian: “kháp kỉ thu” (mấy năm rồi), mang đậm chiều dài lịch sử.
=> Hình tượng con người mang tầm vóc vũ trụ.
b) Hình tượng quân đội thời Trần.
- “Ba quân”: quân đội nhà Trần, đại diện cho sức mạnh dân tộc
- Khí thế:
+ “tì hổ”: dũng mãnh như hổ báo
+ “khí thôn ngưu”: mãnh mẽ, hào hùng, quyết tâm chiến thắng.
+ Thủ pháp so sánh
Hình tượng quân đội nhà Trần hiện lên đầy khí thế mạnh mẽ, hào hùng.
2.Nỗi lòng của tác giả:
- “Nợ công danh”: món nợ của người quân tử với đất nước, thể hiện chí làm trai của trang nam nhi thời phong kiến.
+ Lập công: giành được chiến công, gây dựng sự nghiệp.
+ Lập danh: để lại tiếng thơm muôn đời.
Sự nghiệp công danh của cá nhân thống nhất với sự nghiệp chung của dân tộc.
Luôn trăn trở để hoàn thiện bản thân, hoàn thành nghĩa vụ