TỎ LÒNG
(Thuật hoài - Phạm Ngũ Lão)

A. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Trọng tâm kiến thức kĩ năng
a. Kiến thức
- Vẻ đẹp của con người thời Trần với tầm vóc, tư thế, lí tưởng cao cả ; vẻ đẹp của thời đại với khí thế hào hùng, tinh thần quyết chiến thắng.
- Hình ảnh kì vĩ ; ngôn ngữ hàm súc, giàu tính biểu cảm.
b. Kĩ năng
Đọc - hiểu một bài thơ Đường luật.
c. Thái độ: Biết tự hào về khí phách anh hùng của con người và thời đại Đông A.
2. Định hướng năng lực, phẩm chất HS
a. Năng lực
Giúp HS hình thành một số năng lực trong các năng lực sau:
- Năng lực chung: Năng lực tự học, Giao tiếp, Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, Năng lực thẩm mỹ,
- Năng lực riêng: Năng lực cảm thụ văn học, sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt
b. Phẩm chất:
B. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN
- GV: Bài viết của HS
C. CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
Gv tổ chức giờ dạy- học theo cách kết hợp các phương pháp: hướng dẫn hs trao đổi - thảo luận, trả lời các câu hỏi
D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1 – KHỞI ĐỘNG
Phương pháp- phương tiện – kĩ thuật, Nội dung tích hợp
(1)

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
(2)

NỘI DUNG CẦN ĐẠT
(3)
Định hướng năng lực, PC
(4)

Kĩ thuật Đặt câu hỏi, Trình bày 1 phút
GV: hãy giới thiệu cho các bạn về danh tướng Phạm Ngũ Lão theo cách của em?
Yêu cầu HS: Kể lại chuyện Phạm Ngũ Lão (Có diễn xuất minh họa, thời gian trong vòng 4 phút)
- Gợi ý: Hs có thể chọn 1 trong 2 tình huống: Phạm Ngũ Lão mải ngồi đan sọt không biết quan quân triều đình đi qua
- Phạm Ngũ Lão được Trần Hưng Đạo nhận làm con rể, giáng công chúa Anh Nguyên làm con nuôi.
- HS trình bày và diễn xuất
- Câu hỏi: Sau khi nghe bạn kể chuyện và thể hiện, em có nhận xét gì về danh tướng Phạm Ngũ Lão?
Gv chuyển:
GV dẫn dắt: Nội dung chủ đạo của VHTĐVN giai đoạn từ thế kỉ X-XIV là nội dung yêu nước với âm hưởng hào hùng. Âm hưởng đó được thể hiện rõ trong những tác phẩm VH đời Trần. Hào khí Đông A cuộn trào trong lời Hịch tướng sĩ vang dậy núi sông của Trần Hưng Đạo, khúc khải hoàn ca đại thắng Phò giá về kinh của Trần Quang Khải, áng văn vô tiền khoáng hậu Phú sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu,... và cả trong lời Tỏ lòng của kẻ làm trai thời loạn - Phạm Ngũ Lão. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nỗi lòng của bậc võ tướng toàn tài, người con của làng Phù Ủng ấy.
- HS có năng lực: Tụ học, hợp tác, giao tiếp và biết tạo lập văn bản.



HOẠT ĐỘNG – HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
*Năng lực hình thành: Tự học, , GQVĐ, sang tạo, SD ngôn ngữ Tiếng Việt, cảm thụ thẩm mĩ
* Phương pháp: nêu vấn đề, phát vấn
* Kĩ thuật: sđtd, chia nhóm, động não...
Hoạt động của GV&HS
Nội dung kiến thức cơ bản

*HĐ 1: Tìm hiểu chung
Trình bày những nét chính về tác giả Phạm Ngũ Lão?
HS đã chuẩn bị
Yêu cầu sản phẩm: SĐTD trên giấy A0 hoặc sản phẩm PP. Trình bày trong 2 phút.
- GV gọi HS nhận xét
- GV chốt kiến thức









*GV tích hợp với kiến thức môn lịch sử


Bài thơ ra đời trong bối cảnh lịch sử như thế nào? Bằng việc tích hợp với môn lịch sử, hãy tái hiện lại hoàn cảnh lịch sử lúc đó.
- HS trình bày sản phẩm




Yêu cầu hs đọc VB.
- Cho HS đọc bài thơ (HS có thể ngâm bài thơ?)
- Bài thơ viết theo thể thơ nào? Theo em thể thơ đó có những cách chia bố cục ra sao? Từ đó em hãy nêu bố cục văn bản?
Gợi ý
Hs có thể đưa ra 2 cách phân chia bố cục:
- 4 phần: khai - thừa - chuyển- hợp
- 2 phần: 2 câu đầu (tiền giải) và hai câu sau (hậu giải).
Gv hướng hs đến cách 2 - cách phân tích thơ tứ tuyệt của Kim Thánh Thán: phần tiền giải- thường nêu sự việc, câu chuyện, cảnh vật; phần hậu giải- thường là cảm nghĩ của tác