Thuật hoài
(Tỏ lòng)
Phạm Ngũ Lão

Giáo viên: Cao Thị Thu
Trường THPT: Nguyễn Huệ

I/ Mục đích yêu cầu:
1. Nhận thức: Giúp học sinh nắm được:
- Những nét chính về tác giả Phạm Ngũ Lão
- Hình ảnh người tráng sĩ và quân đội nhà Trần
- Quan niệm của Phạm Ngũ Lão về chí làm trai - biểu hiện của Hào khí Đông A
- Thủ pháp nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm
2. Kĩ năng:
Giúp học sinh biết cách phân tích, khai thác bài thơ chữ Hán trong văn học trung đại
3.Giáo dục:
Giáo dục cho học sinh lòng tự hào dân tộc, ý thức xây dựng và bảo vệ đất nước.
II/ Chuẩn bị:
- Giáo viên: đọc tài liệu, soạn giáo án
- Học sinh: đọc sgk, trả lời câu hỏi phần hướng dẫn học bài.
III/ Các bước lên lớp:
- Bước 1: định tổ chức
- Bước 2: Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ ”Tụng giá hoàn kinh sư ” - Trần Quang Khải và cho biết Hào khí Đông A trong bài thơ thể hiện ở những khía cạnh nào?
(Yêu cầu: Học sinh phải nêu được Hào khí Đông A trong bài thơ thể hiện ở:
+ Niềm tự hào trước những chiến công
+ ý thức xây dựng và bảo vệ đất nước)
- Bước 3: Dạy bài mới: giới thiệu bài thơ “Thuật hoài”- Phạm Ngũ Lão
Giờ trước chúng ta đã đi tìm hiểu Hào khí Đồng A trong bài thơ “Tụng giá hoàn kinh sư” - Trần Quang Khải. Hào khí đó không chỉ thể hiện ở niềm tự hào trước những chiến công, ý thức xây dựng và bảo vệ đất nước... mà còn biểu hiện ở nhiều khía cạnh khác qua những thủ pháp nghệ thuật đặc sắc khác...Nếu như TQK dùng cách nêu sự kiện một cách giản dị, chân thực trong bài Tụng giá hoàn kinh sư thì PNL lại dùng thủ pháp nghệ thuật hoành tráng trong bài thơ Thuật hoài. Vậy thủ pháp nghệ thuật hoành tráng ấy là gì, cô cùng các em sẽ đi tìm hiểu trong bài hôm nay- đó là bài Thuật hoài - PNL.

Phương pháp
Nội dung kiến thức



Hỏi: sau khi đọc phần tiểu dẫn em hãy nêu những nét chính về tác giả PNL?



Minh hoạ tranh chàng trai đan sọt làng Phù ủng và tượng thờ PNL




Ví dụ: “Ngôn hoài” (Không Lộ thiền sư), “Cảm hoài” (Đặng Dung)



Minh hoạ tượng Sát Thát + chữ Trần + những câu nói bất hủ của Trần Thủ Độ, Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng.
- Đưa bài thơ chữ hán + giọng đọc.


Hỏi: sau khi nghe đọc, em có cảm nhận chung gì về nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
Theo em, bố cục bài thơ có thể chia làm mấy phần?
Đối tượng miêu tả của hai câu đầu là ai? được thể hiện qua giọng điệu và nhịp thơ như thế nào?



Hỏi: Hình ảnh người tráng sỹ- nhân vật trữ tình được miêu tả như thế nào trong câu thơ đầu?
So sánh hai câu thơ của Đoàn Thị Điểm “ Múa gươm rượu tiễn chưa tàn
Chỉ ngang ngọn giá