Tiết 4: TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
Chủ đề của văn bản.
Những thể hiện của chủ đề trong một văn bản.
2. Kĩ năng:
Đọc – hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản.
Trình bày một văn bản (nói, viết) thống nhất về chủ đề.
KNS: Ra quyết định, giao tiếp, suy nghĩ sáng tạo.
3. Thái độ: Ý thức đúng đắn khi tham gia giao tiếp cộng đồng.
II. CHUẨN BỊ:
1. GV:
Bảng phụ, ví dụ mẫu.
KT: Thực hành có hướng dẫn, động não.
2. HS: Bảng nhóm, nghiên cứu sách giáo khoa, soạn bài.
II. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Khởi động: (5 phút)
a) Ổn định lớp:
b) Bài cũ: Kiểm tra vở soạn của HS.
2. Bài mới: Ở lớp 7 chúng ta đã học bố cục và cách tạo lập văn bản. Để có một văn bản hoàn chỉnh, theo đúng yêu cầu chúng ta cần phải xác định chủ đề và thống nhất chủ đề. Vậy tính thống nhất về chủ của văn bản là gì? Chúng ta tìm hiểu bài học này.

Hoạt động của GV và HS
Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu bài.
Hoạt động a: Chủ đề của văn bản. (10 phút)
- HS đọc lại văn bản “Tôi đi học” (Thanh Tịnh)
- GV hỏi: Văn bản tác giả viết về ai?
(Nhân vật tôi)
- GV hỏi: Nhân vật “tôi” nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc nào trong thời thơ ấu của mình?
(Ngày đầu tiên đi học của mình)
- GV hỏi: Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng gì trong lòng tác giả?
(Bâng khuâng, nhớ mãi, không quên)
- HS phát biểu chủ đề của văn bản “Tôi đi học”.
- GV chốt: Cảm xúc của nhân vật tôi ngày đầu tiên đi học.
- GV hỏi: Chủ đề của văn bản nói chung là gì?
(Chủ đề là đối tượng, là vấn đề chính mà văn bản thể hiện)
- GV hỏi: Vậy đối tượng chính trong văn bản là gì? Vấn đề chính là gì?
- GV treo bảng phụ.


- GV hỏi: Qua sơ đồ, hiểu thế nào là chủ đề của văn bản?
(Chủ đề của văn bản là những vấn đề chủ chốt, những ý kiến những cảm xúc tác giả được thể hiện xuyên suốt văn bản)
Hoạt động b: Tính thống nhất về chủ đề của văn bản. (15 phút)
- GV hỏi: Căn cứ vào đâu để biết văn bản “Tôi đi học” nói lên những kỉ niệm của tác giả về buổi tựu trường đầu tiên?
( Nhan đề)
- GV hỏi: Trong văn bản “Tôi đi học” từ nào lặp lại nhiều nhất?
(Tôi, đi học)
- GV hỏi: Tìm một số câu nhắc đến kỉ niệm buổi tựu trường đầu tiên của nhân vật “tôi”?
(- Hôm nay tôi đi học.
- Hàng năm cứ vào cuối thu… lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường.
- Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy.
- Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi đã bắt đầu thấy nặng.
- Tôi bặm tay ghì thật chặt, nhưng một quyển vở cũng xệch ra và chênh đầu chúi xuống đất…)
- GV hỏi: Cảm giác mới lạ xen lẫn bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” khi cùng mẹ trên đường đến trường đựơc thể hiện qua những từ ngữ chi tiết nào?
(- Cảm nhận về con đường: Quen đi lại lắm lần ( Thấy lạ, cảnh vật thay đổi
- Thay đổi hành vi: Không lội sông thả diều hay ra đồng nô đùa nữa ( Đi học, cố làm như một học trò thực sự.)
- GV hỏi: Cảm nhận của tôi khi ở trên sân trường được diễn tả qua từ ngữ chi tiết nào nổi bật?
(- Cảm nhận về ngôi trường: Xinh xắn, oai nghiêm như đình làng… Lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ.
- Cảm giác bỡ ngỡ, lúng túng khi xếp hàng vào lớp: Nép bên người thân chỉ dám nhìn một nửa, bước nhẹ, muốn bay nhưng e sợ, thấy nặng nề, nức nở khóc.)
- GV hỏi: Tìm những chi tiết, từ ngữ nêu bật cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” khi ngồi trong lớp học?
(Cảm thấy xa mẹ - trước đó: đi chơi cả ngày không thấy xa nhà, xa mẹ; nay mới bước vàp lớp đã thấy xa mẹ nhớ nhà)