Bài 22:
TÌNH HÌNH KINH TẾ Ở CÁC THẾ KỈ XVI-XVIII
Mục tiêu bài học
Về kiến thức
Đất nước có nhiều biến động lớn, nhưng tình hình kinh tế có nhiều biểu hiện phát triển.
Lãnh thổ Đàng Trong mở rộng, tạo nên một vựa thóc lớn, góp phần quan trọng ổn định tình hình xã hội.
Kinh tế hàng hóa, do nhiều tác nhân khác nhau, chủ quan và khách quan, đã phát triển mạnh mẽ, tạo điều kiện cho sự hình thành và phồn vinh của một số đô thị trên cả hai miền đất nước.
Mặc dù vào nửa sau thế kỉ XVIII, nền kinh tế của cả Đàng Trong và Đàng Ngoài suy thoái nhưng sự phát triển của nó, đặc biệt là của kinh tế hàng hóa ở các thế kỉ trước đã ảnh hưởng đến xã hội về nhiều mặt.

Về thái độ, tư tưởng, tình cảm
Giáo dục ý thức tính hai mặt của kinh tế thị trường, từ đó biết định hướng về tác động tích cực.
Bồi dưỡng thêm nhận thức về những hạn chế của tư tưởng phong kiến.

Về kĩ năng
Rèn luyện kĩ năng phân tích các mặt tích cực và tiêu cực trong lĩnh vực kinh tế.
Rèn luyện kĩ năng liên hệ thực tế.

Thiết bị, tài liệu dạy học
Tranh ảnh, bản đồ Việt Nam có địa danh và vị trí các đô thị.
Một số nhận xét của thương nhân nước ngoài về kinh tế Việt Nam, về các đô thị Việt Nam.

Tiến trình tổ chức hoạt động dạy-học (45 phút)
Ổn định lớp (1 phút): Nắm sĩ số lớp học.

Kiểm tra bài cũ (5 phút)
Câu hỏi:
Nhà Mạc được thành lập trong hoàn cảnh nào? Sau khi nhà mạc lên cầm quyền đã thi hành các chính sách gì? Trong thời gian cầm quyền nhà Mạc gặp khó khăn gì?
Nguyên nhân dẫn tới cuộc chiến tranh Nam-Bắc triều và cuộc chiến tranh Trịnh-Nguyễn là gì?

Giảng bài mới (39 phút)
Dẫn nhập vào bài mới (1 phút)
Từ thế kỉ XVI, đất nước có nhiều biến động lớn. Tuy nhiên, do nhiều điều kiện khác nhau nên nền kinh tế vẫn tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Để hiểu được ở các thế kỉ XVI-XVIII, kinh tế nước ta phát triển như thế nào? Nguyên nhân nào dẫn tới sự phát triển đó, chúng ta cùng đi vào tìm hiểu bài 22: TÌNH HÌNH KINH TẾ Ở CÁC THẾ KỈ XVI-XVIII.

Tiến trình tổ chức hoạt động dạy-học (36 phút)
Thời gian
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Kiến thức cơ bản

7ph
Hoạt động 1:Cá nhân, cả lớp
Giáo viên khái quát tình hình nông nghiệp ở nước ta từ cuối thế kỉ XV đến thế kỉ XVIII.



Giáo viên hỏi: Em hãy nêu những biểu hiện của sự phát triển nông nghiệp trong giai đoạn từ nửa sau thế kỉ XVII.
Học sinh trả lời.
Giáo viên chốt ý.








Giáo viên nhấn mạnh sự phát triển nông nghiệp ở Đàng Trong: đặc biệt ở đất Nam Bộ, do đất đai, thời tiết thuận lợi, nhân dân đã sản xuất được nhiều thóc gạo phục vụ thị trường, nâng cao đời sống.
Giáo viên hỏi: Vì sao nông nghiệp ở Đàng Trong phát triển hơn nông nghiệp Đàng Ngoài?
Học sinh suy nghĩ, trả lời.
Giáo viên nhận xét, chốt ý: Do lãnh thổ ngày càng mở rộng vào Nam, dân cư ít, điều kiện sản xuất thuận lợi. Trong khi đó, Đàng Ngoài là một vùng đất lâu đời, đã được khai phá triệt để. Nông nghiệp ổn định, chậm và ít có điều kiện mở rộng và phát triển. Nhà nước lại không có các biện pháp khuyến khích. Vì vậy, nông nghiệp ở Đàng Trong phát triển hơn Đàng Ngoài.
Giáo viên hỏi: Hạn chế của sự phát triển nông nghiệp giai đoạn này là gì?
Học sinh trả lời.
Giáo viên chốt ý: Giai đoạn này cũng là giai đoạn tập trung ruộng đất vào tay giai cấp địa chủ phong kiến. Đó là hạn chế lớn của sản xuất nông nghiệp thời kì này.

1. Tình hình nông nghiệp ở các thế kỉ XVI-XVIII
Từ cuối thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVI: nông nghiệp sa sút, mất mùa, đói kém xảy ra liên miên.





Từ nửa sau thế kỉ XVII, nông nghiệp dần ổn định.
+ Ruộng đất ở cả hai Đàng mở rộng, nhất là Đàng Trong.
+ Thủy lợi được củng cố.
+ Giống cây trồng ngày càng phong phú.
+ Kinh nghiệm sản xuất được đúc kết.


















Ruộng đất ngày càng tập trung trong