SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trường THPT Đồng Xoài Độc Lập-Tự Do-Hạnh Phúc
------------***---------------
Giáo viên hướng dẫn: Mai Thị Phương
Giáo sinh thực tập: Nguyễn Thị Thùy Trang
MSSV: K37.602.104
GIÁO ÁN
Bài 25:
TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH TẾ, VĂN HÓA DƯỚI TRIỀU NGUYỄN (nửa đầu thế kỷ XIX)
Mục tiêu bài học
Về kiến thức
Giúp học sinh hiểu được:
Tình hình chung về các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa ở nước ra nửa đầu thế kỷ XIX dưới vương triều Nguyễn, trước khi diễn ra cuộc kháng chiến chống cuộc xâm lược của thực dân Pháp.
Thống trị nước ta vào lúc mà chế độ phong kiến đã bước vào giai đoạn suy vong, lại là những người thừa kế giai cấp thống trị cũ, vương triều Nguyễn không tạo được điều kiện đưa đất nước bước sang một giai đoạn phát triển mới, phù hợp với hoàn cảnh chung của thế giới.

Về thái độ, tư tưởng, tình cảm
Bồi dưỡng ý thức vươn lên, đổi mới trong học tập.
Giáo dục ý thức quan tâm đến cuộc sống của nhân dân, đất nước.

Về kĩ năng
Rèn luyện kỹ năng phân tích, so sánh, gắn sự kiện với thực tế cụ thể.
Khai thác tranh, ảnh lịch sử văn hóa.

Thiết bị, tài liệu dạy học
Bản đồ Việt Nam (thời Minh Mạng, sau cải cách hành chính).
Một số tranh ảnh về kinh thành Huế, tranh dân gian...

Tiến trình tổ chức hoạt động dạy-học (45 phút)
Ổn định lớp (1 phút): Nắm sĩ số lớp học.

Kiểm tra bài cũ (5 phút)
Câu hỏi: Kể tên các loại hình nghệ thuật tiêu biểu của nước ta trong các thế kỷ XVI-XVIII. Qua đó nhận xét đời sống tinh thần của nhân dân ta thời đó.

Giảng bài mới (39 phút)
Dẫn nhập vào bài mới (1 phút)
Năm 1802 sau khi đánh bại các vương triều Tây Sơn, Nguyễn Ánh đã lên ngôi vua lấy hiệu là Gia Long và lập ra nhà Nguyễn. Và ở giai đoạn tiếp theo nửa đầu thế kỷ XIX, vương triều Nguyễn đã xây dựng và củng cố nền thống trị, bảo vệ chế độ phong kiến trong bối cảnh khủng hoảng và suy vong. Vậy tình hình đất nước ở nửa đầu thế kỷ XIX đã đổi thay như thế nào? Chúng ta tiếp tục cùng tìm sang chương tiếp theo và bài 25.

Tiến trình tổ chức hoạt động dạy-học (36 phút)
Thời gian
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Kiến thức cơ bản

25 phút
Hoạt động 1: Cá nhân, cả lớp
GV gợi lại cho HS nhớ lại sự kiện 1792 vua Quang Trung mất, triều đình rơi vào tình trạng lục đục suy yếu, nhân cơ hội đó, Nguyễn Ánh đã tổ chức tấn công các vương triều Tây Sơn. Năm 1802 các vương triều Tây Sơn lần lượt sụp đổ, Nguyễn Ánh lên ngôi vua lập ra nhà Nguyễn.
GV giảng giải thêm về hoàn cảnh lịch sử đất nước và thế giới khi nhà Nguyễn thành lập:
Thành lập và cai quản đất nước trong thế kỷ XIX, nhà Nguyễn thừa hưởng được thành quả to lớn của phong trào nông dân Tây Sơn. Có thể nói, đây là triều đại phong kiến đầu tiên trong lịch sử cai quản một lãnh thổ rộng lớn thống nhất từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau như lãnh thổ của nước ta ngày nay.
Nhà Nguyễn không những thành lập vào lúc chế độ phong kiến Việt Nam đang bước vào giai đoạn suy vong, mà trên thế giới còn có nhiều chuyển biến, chủ nghĩa tư bản đang phát triển, kéo theo sự phát triển của chủ nghĩa thực dân và sự giao lưu buôn bán quốc tế. Lúc này hàng loạt nước Châu Á rơi vào ách đô hộ của thực dân, Việt Nam cũng không tránh khỏi mối đe dọa đó.
HS nghe, ghi nhớ.
GV hỏi: Nhà nguyễn thành lập giữa hoàn cảnh lịch sử như vậy, thì yêu cầu đặt ra cho nhà Nguyễn lúc này là gì?
HS suy nghĩ, trả lời.
GV chốt ý.
GV yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu hỏi: Triều Nguyễn đã xây dựng và củng cố tổ chức bộ máy nhà nước như thế nào?
HS đọc SGK và trả lời.
GV chốt ý.
GV có thể dùng lược đồ hình 49: Lược đồ các đơn vị hành chính Việt Nam thời Minh Mạng trong SGK, và chỉ cho HS biết, các vùng từ Ninh Bình trờ ra Bắc là Bắc Thành, từ Bình Thuận trở vào là Gia Định Thành. Đây là hai khu tự trị, do Tổng trấn có toàn quyền. Chính quyền Trung ương chỉ quản lý trực tiếp từ Thanh Hóa đến Bình Thuận gọi là Trực Doanh (là vùng Trung Bộ ngày nay