Tuần: 09
Tiết: 18
§6. GIẢI BÀI TOÁN TRÊN MÁY TÍNH
NS: 12/10/2008
ND: 23/10/2008


A/ MỤC TIÊU:
Kiến thức: học sinh có ý niệm rõ hơn về các khái niệm bài toán, thuật toán, dữ liệu, lệnh, chương trình và ngôn ngữ lập trình.
Kỹ năng: giải được bài toán trên máy tính theo đủ các bước.
B/ PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, thuyết trình.
C/ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
1/ Chuẩn bị của giáo viên: chuẩn bị một máy vi tính có hỗ trợ lập trình Pascal
2/ Chuẩn bị của học sinh: xem lại kiến thức về bài toán, thuật toán, ngôn ngữ lập trình.
D/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
I/ Ổn định:Nắm sĩ số và tác phong học sinh
II/ Kiểm tra bài cũ:
III/ Bài mới:
1/ Đặt vấn đề:
2/ Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG KIẾN THỨC

*. Hoạt động 1: Đặt vấn đề:
GV: Những việc cần làm để giải một bài toán hình học.
HS: Trả lời của học sinh: xác định giả thiết, kết luận, vẽ hình, chứng minh, tính toán.
GV: Vậy giải một bài toán trên máy tính thì cần phải làm những gì?
HS: Trả lời theo hd trong SGK.
*. Hoạt động 2: Thế nào là xác định bài toán:
GV: Vậy xác định bài toán là làm gì?
HS: Là xác định giả thiết và kết luận của bài toán.
*. Hoạt động 3: Cách lựa chọn và xây dựng thuật toán:
GV: Vì sao phải lựa chọn thuật toán?
HS: một bài toán có thể có nhiều cách giải, mỗi cách đó tạo nên một thuật toán. Ta phải lựa chọn trong số đó để có được thuật toán tối ưu.
GV: Thuật toán tối ưu là thuật toán như thế nào?
HS: Là thuật toán khi thực hiện trên máy cần ít bộ nhớ, ít thời gian, … mà kq vẫn đúng.
GV: Cho ví dụ: Để tìm USCLN của 2 số nguyên dương ta có những cách làm nào?
HS: Trả lời
GV: Hãy lựa chọn và trình bày thuật toán cho cách tối ưu nhất
HS: Trình bày.

*. Hoạt động 4:Viết chương trình
GV: Nếu ta gõ nội dung cách liệt kê hoặc vẽ sơ đồ khới vào máy thì máy có cho ta kq của bt đó không?
HS: Trả lời
GV: Vậy ta phải làm sao?
HS: Sau khi lựa chọn thuật toán và xây dựng thuật toán ta sẽ chuyển thuật toán đó sang ngôn ngữ lập trình thích hợp để tạo thành chương trình mà máy tính có thể thực hiện được.
*. Hoạt động 5: Thế nào là hiệu chỉnh và viết tài liệu
GV: Khi đã có chương trình ta cần phải thử nghiệm độ tin cậy, độ chính xác của chương trình với một số bộ Input tiêu biểu gọi là Test. Ở bước này nếu phát hiện sai sót thì ta phải sửa chương trình rồi thử lại. Ta có thể viết lại chương trình bằng ngôn ngữ khác trong bước hiệu chỉnh, cũng như có thể thay đổi thuật toán. Trong bước hiệu chỉnh ta có thể có được sự trợ giúp của chương trình dịch trong phát hiện và sửa chữa sai sót, tuy nhiên sự trợ giúp này là tùy theo ngôn ngữ lập trình và chương trình dịch mà ta đang dùng.
HS: Nghe giảng và ghi bài.

*. Các bước giải một bài toán trên máy tính:
Xác định bài toán.
Lựa chọn và xây dựng thuật toán.
Viết chương trình.
Hiệu chỉnh.
Viết tài liệu.


Xác định bài toán:
Xác định bài toán là xác định và phân tích hai thành phần Input và Output.
Lựa chọn và xây dựng thuật toán:
Lựa chọn thuật toán:
Cần lựa chọn thuật toán tốt để giải bài toán đã cho.
Thuật toán tốt nếu chương trình tương ứng dùng ít tài nguyên: thời gian, số lượng ô nhớ, ….


Diễn tả thuật toán:
Ví dụ: Tìm USCLN của 2 số nguyên dương
Thuật toán: (SGK).






Viết chương trình:
- Khi viết chương trình cần lựa chọn ngôn ngữ thích hợp và phải tuân theo đúng quy định ngữ pháp của ngôn ngữ đó.






Hiệu chỉnh:
Khi viết xong chương trình phải thử lại với một số bộ Input, nếu có sai sót thì sửa và thử lại.
Có thể thay ngôn ngữ lập trình hoặc thuật toán trong bước hiệu chỉnh.
Sai sót về mặt ngữ pháp sẽ được báo lỗi, nhưng chương trình có thể còn lỗi khác chưa phát hiện được.
Viết