Bài 3: Biểu Diễn Thông Tin Trong
Máy Tính Điện Tử
I. Mục đích yêu cầu:
Học sinh nắm bắt được khái niệm hệ đếm
Nắm bắt được các dạng hệ đếm thường gặp
II. Chuẩn bị:
Giáo viên: Chuẩn bị các câu hỏi kiểm tra 15’
Học sinh: Chuẩn bị bài trước ở nhà.
III. Kiến thức trọng tâm:
Khái niệm hệ đếm.
Một số hệ đếm thường gặp,hệ đếm tổng quát.
IV. Phương pháp giảng dạy:
Trình bày.
Diễn giải.
V. Tiến trình bài giảng:
1. ổn định lớp: (kiểm tra 15’)
2. Nội dung bài mới:
Hãy nêu định nghĩa hê đếm?



Hãy nêu các hệ đếm thường gặp?
I=1, V=5,X=10, L=50,C=50, D=500, M=1000.






Đáp số cho VD và tính?

Học sinh và tính toán trên VD đó.
VD:

Hệ đếm nhị phân có tập ký tự nào ?
Cho VD và tính?
101=




Hệ đếm thập lục có tập ký số nào?
Cho VD và tính?


Hệ đếm cơ số có tập ký số nào?
Cho VD và tính?






Học sinh cho VD và tính?







Học sinh cho VD và tính?


Học sinh tự cho 1 cơ số bất kỳ từ 1->16 cả lớp tính trên VD đó và biến đổi ra 1 cơ số tuỳ ý.


I.Hệ đếm:
1.Định nghĩa:Hệ đếm được hiểu như tập các ký hiệu và tập các qui tắc xác định dùng để biểu diễn và tính giá trị các số.
2. Một số hệ đếm thường gặp:
a.Hệ đếm la mã:
* Ký hiệu: I, V, X, L, C, D, M.
* Quy tắc:
- Những ký hiệu đứng liền nhau(1
) có giá trị bằng n* giá trị ký hiệu.
- Ký hiệu V,D,L không lặp lại.
- Hai ký hiệu trong đó ký hiệu có giá trị lớn đứng trước có giá trị bằng tổng giá trị hai ký hiệu và ngược lại.
b. Hệ đếm thập phân:
* Tập ký số: 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9
* Quy tắc: Tuân theo quy tắc vị trí (giá trị mỗi ký số phụ thuộc vào vi trí của nó trong biểu diễn)
+ Tổng quát:


c. Hệ đếm nhị phân:
* Tập ký số: 0, 1
* Tập quy tắc: Tương tự như thập phân.
+ Tổng quát:




d. Hệ đếm thập lục phận:
* Tập ký số: 0,1,2,3,…,8,9,A,B,C,D,E,F.
Trong đó: A=10, B=11, C=12, D=13, E=14, F=15;
* Tập quy tắc: tương tự như thập phân.
e. Hệ cơ số tổng quát: Với b

* Tập ký số: 0,1,2,3,…,b-1.
* Quy tắc: Giá trị của mỗi ký số phụ thuộc vào vị trí mà nó biểu diễn.


=

3. Biến đổi biểu diễn cơ số:
a. Biến đổi biểu diễn cơ số ở cơ số b dạng thập: Tương tự như trên ta có tổng quát:



VD:1023 =1.32 +0.31 + 2 = 1110.
b. Biến đổi biểu diễn số ở dạng thập phận mang cơ số b:
Tổng quát:

(1)

chia 2 vế (1) cho b ta được

(1)
và phần dư là

Lặp lại quá trình cho đến khi thương =0.Ta tìm được dãy

Tổng quát:(lặp bảng)



 4.Cũng cố: Các hệ đếm thập lục,nhị phân và các cách biến đổi biểu diễn
5. Dặn dò: Học bài cũ và chuẩn bị bài mới.