§2. Hạt nhân nguyên tử
nguyên tố hoá học
Đồng vị (t1)

Kiến thức đã biết
thức cần hình thành

phần cấu tạo nguyên tử: e, p, n, đặc điểm của các loại hạt. Số e = số p, biết định nghĩa nguyên tố hoá học, kí hiệu nguyên tố
Hình thành khái niệm Điện tích hạt nhân, số khối, số hiệu nguyên tử, kí hiệu nguyên tử.

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1. Kiến thức
Học sinh biết :
- Khái niệm về số đơn vị điện tích hạt nhân, phân biệt khái niệm số đơn vị điện tích hạt nhân (Z) với điện tích hạt nhân (Z+)
- Kí hiệu nguyên tử.
Học sinh hiểu :
- Khái niệm về số khối, quan hệ giữa số khối và nguyên tử khối.
- Khái niệm về nguyên tố hóa học và số hiệu nguyên tử.
2. kỹ năng : Sử dụng thành thạo công thức tính số khối, kí hiệu nguyên tử, mối quan hệ giữa số điện tích hạt nhân, số p, số e.
II. CHUẨN BỊ :
1. Giáo viên : Hệ thống câu hỏi, bài tập, phiếu học tập.
2. Học sinh : Nắm vững đặc điểm của các hạt cấu tạo nên nguyên tử.
III. PHƯƠNG PHÁP : Gợi mở, tự nghiên cứu, đàm thoại, hoạt động nhóm.
IV . NỘI DUNG TIẾT HỌC :
1. Ổn định lớp.
2. Kiểm tra bài cũ :
1) Trình bày thành phần cấu tạo nguyên tử. Nêu đặc tính các loại hạt ? Giải BT3/8 SGK
2) Tổng 3 loại hạt cấu tạo nên nguyên tử nguyên tố X là 115. Số hạt mang điện nhiều hơn không mang điện là 25. Tính P, N, E ?
3. Bài mới :
Vào bài : Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu xem những đại lượng nào đặc trưng cho hạt nhân nguyên tử và nguyên tố hóa học ?


HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH


Hoạt động 1 : Điện tích hạt nhân
GV phát phiếu học tập số 1, nhóm các HS suy nghĩ, đọc SGK và thực hiện các yêu cầu :
- Hạt nhân nguyên tử được tạo nên từ những loại hạt cơ bản nào ?
- Điện tích hạt nhân do loại hạt nào quyết định ? Giả sử nguyên tử Z proton thì đthn là bao nhiêu ?
- Có xác định được số nơtron không ? Vì sao ?
- Mối liên quan giữa số proton, số electron, số điện tích hạt nhân ?
- Số đơn vị đthn của nguyên tử oxi là 8. Vậy số proton, số electron của nguyên tử oxi là bằng bao nhiêu ?

Hoạt động 2 : Số khối của hạt nhân
HS đọc SGK và trả lời các yêu cầu của
phiếu học tập số 2.
- Số khối của hạt nhân là gì ? Kí hiệu ?
- Hạt nhân nguyên tử oxi có 8 proton và 9 nơtron. Số khối nguyên tử oxi bằng bao nhiêu?
- Nguyên tử Clo có đthn là 17+, số khối là 35. Tìm số nơtron ?
- Nguyên tử Kali có số khối là 39, hạt nhân có 20 nơtron. Đthn nguyên tử kali là bao nhiêu ?
- Lớp vỏ nguyên tử lưu huỳnh có 16e. Biết số khối nguyên tử lưu huỳnh là 33. Tìm số nơtron?.
- Nguyên tử có Z proton và N nơtron thì số khối và nguyên tử khối của nó bằng bao nhiêu ? Có nhận xét gì về 2 trị số đó? (Xấp xỉ về trị số nhưng khác ý nghĩa).
GV thông báo : Số khối A và số đơn vị đthn là những đặc trưng rất quan trọng của nguyên tử. Dựa vào A và Z, ta biết được cấu tạo nguyên tử.

Hoạt động 3 : Định nghĩa nguyên tố hóa học
- Em hãy tìm hiểu SGK và cho biết thế nào là nguyên tố hóa học ? Các nguyên tử của cùng nguyên tố có gì giống nhau ?
GV : Nguyên tử là 1 loại hạt vi mô trung hòa điện gồm các hạt nhân và lớp vỏ, còn nguyên tố là tập hợp các nguyên tử có cùng đthn.
Hoạt động 4 : Số hiệu nguyên tử
- HS đọc SGK và cho biết số hiệu nguyên tử là gì ?
- Số hiệu nguyên tử cho biết những gì ?


Hoạt động 5 : Kí hiệu nguyên tử
GV thông báo vấn đề vì sao phải có kí hiệu nguyên tử, cách kí hiệu nguyên tử.
Phát phiếu học tập số 3.
- Từ kí hiệu
Na ta có