§11. TỆP VÀ QUẢN LÝ TỆP
A. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
Nắm được khái niệm tệp và qui tắc đặt tên tệp .
Hiểu khái niệm thư mục.
2. Kỷ năng:
Nhận dạng được tên tệp, thư mục.
Đặt được tên tệp, thư mục.
3. Thái độ:
Hình thành thói quen tổ chức lưu trữ thông tin một cách có khoa học.
B. CHUẨN BỊ DỤNG CỤ:
GV: Giáo án, SGK, máy chiếu.
HS: SGK.
C. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1. Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Hãy nêu khái niệm hệ điều hành? Chức năng của hệ điều hành?
Câu 2: Hệ điều hành có bao nhiêu loại? Hãy nêu đặc điểm và cho ví dụ cụ thể của từng loại?
2. Đặt vấn đề bài mới:
Tất cả các tài nguyên, cách tổ chức lưu trữ trong máy tính đều do hệ điều hành đảm nhiệm. Hệ điều hành sẽ có cách quản lý riêng đối với từng loại tài nguyên cụ thể. Hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu về cách quản lý và lưu trữ thông tin của hệ điều hành như thế nào.
3. Các hoạt động dạy học:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm tệp và cách đặt tên tệp
GV: Để dễ quản lý và truy cập thông tin lưu trên bộ nhớ ngoài, hệ điều hành tổ chức lưu trữ thông tin dưới dạng tệp và thư mục.


GV: Cho HS quan sát một số tệp khác nhau ở trên máy. Chỉ cho HS phần tên và phần đuôi.
GV: Gọi 1 HS nêu cấu trúc chung của tên tệp.
HS: Trả lời.


GV: Mỗi hệ điều hành có qui tắc đặt tên tệp khác nhau. Chúng ta sẽ nghiên cứu qui tắc đặt tên trong HĐH Windows và MS-DOS.





GV: Gọi HS cho ví dụ về cách đặt tên tệp trong MS-DOS.
HS: Cho ví dụ



GV: Gọi HS cho ví dụ về cách đặt tên tệp trong Windows.
HS: Cho ví dụ




1. Tệp và thư mục:
a, Tệp và tên tệp:



* Khái niệm: Tệp, còn được gọi là tập tin, là một tập hợp các thông tin ghi trên bộ nhớ ngoài, tạo thành một đơn vị lưu trữ do hệ điều hành quản lý. Mỗi tệp có một tên để truy cập.
* Tên tệp: Được đặt theo qui định riêng của từng hệ điều hành.
Cấu trúc chung: Phần tên.Phần mở rộng
Phần tên: Được đặt theo qui tắc đặt tên của từng hệ điều hành.
Phần mở rộng: Là phần đặc trưng cho từng chương trình. (Vd: Word → .DOC, Excel → .XLS, Pascal → .PAS, …)

- Các qui ước khi đặt tên tệp:
Hệ điều hành MS-DOS:
+ Trong tên tệp không chứa dấu cách, các ký hiệu như * . ?
+ Phần tên: Không quá 8 kí tự, không trùng tên với các từ khoá, tên thiết bị.
+ Phần mở rộng: Không quá 3 ký tự (có thể có hoặc không có)
Ví dụ: Bai_tap.DOC
Hệ điều hành Windows:
+ Tên tệp không quá 255 kí tự.
+ Tên tệp không được chứa các ký tự sau: / : * ? “ < > |
+ Phần mở rộng không nhất thiết phải có.
Ví dụ: Bai tap
Hoc sinh.CDEF
Chú ý: Trong Windows và MS-DOS, tên tệp không phân biệt chữ hoa và chữ thường.

Hoạt động 2: Tìm hiểu về thư mục.
GV: Để quản lý các tệp dễ dàng, hệ điều hành tổ chức lưu trữ tệp trong các thư mục.




GV: Như vậy trong mỗi thư mục có thể chứa những gì?
HS: Tệp và thư mục con.
GV: Có thể hình dung cấu trúc thư mục như một cây, mỗi thư mục là một cành, mỗi tệp là một lá. Lá phải thuộc về một cành nào đó. Mỗi cành ngoài lá có thể có các cành con.
GV: Ngoài thư mục gốc, mọi thư mục đều phải được đặt tên.





b, Thư mục:
Thư mục là một hình thức sắp xếp trên đĩa để lưu trữ từng nhóm các tệp có liên quan với nhau.
- Mỗi ổ đĩa trong máy được coi như là một thư mục và gọi là thư mục gốc.
- Trong mỗi thư mục có thể tạo các thư mục khác, gọi là thư mục con. Thư mục chứa thư mục con gọi là thư mục mẹ.