Ngày soạn: 27/10/2008

§6. GIẢI BÀI TOÁN TRÊN MÁY TÍNH
A. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
Biết các bước cơ bản khi tiến hành giải bài toán trên máy tính:
Xác định bài toán.
Xây dựng thuật toán.
Viết chương trình.
Hiệu chỉnh.
Viết tài liệu.
2. Kỷ năng:
Xác định được bài toán, biểu diễn được thuật toán.
3. Thái độ:
Rèn luyện tư duy logic, tính chính xác, cẩn thận trong công việc.
B. CHUẨN BỊ DỤNG CỤ:
GV: Giáo án, SGK.
HS: SGK.
C. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1. Kiểm tra bài cũ:
2. Đặt vấn đề bài mới:
Chúng ta đã biết máy tính là công cụ hổ trợ cho con người rất nhiều. Trong cuộc sống con người muốn máy tính thực hiện bài toán phải đưa lời giải bài toán đó vào máy dưới dạng các lệnh. Vậy các bước để giải một bài toán trên máy tính như thế nào chúng ta cùng đi vào bài 6 để tìm hiểu.
3. Các hoạt động dạy học:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG VÀ KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Xác định bài toán.







GV: Để xác định bài toán chúng ta cần xác định cái gì?
HS: Xác định input và output.








GV: Gọi HS xác định input và output của bài toán. Tìm mối quan hệ.
HS: Xác định input và output, mối quen hệ giữa input và output.




GV: Sau khi xác định input và output của bài toán ta sang bước tiếp theo: Lựa chọn hoặc thiết kế thuật toán.
Các bước giải bài toán như sau:
Bước 1: Xác định bài toán.
Bước 2: Lựa chọn hoặc thiết kế thuật toán.
Bước 3: Viết chương trình.
Bước 4: Hiệu chỉnh chương trình.
Bước 5: Viết tài liệu.
1. Xác định bài toán:
- Xác định Input và Output của bài toán.
- Xác định mối quan hệ giữa chúng.
→ Từ đó xác định ngôn ngữ lập trình và cấu trúc dữ liệu thích hợp.
Ví dụ: Viết chương trình nhập vào 3 cạnh của một tam giác. Rồi hiển thị 1 trong 3 thông báo sau:
- Tam giác đều nếu có 3 cạnh bằng nhau.
- Tam giác cân nếu có hai cạnh bằng nhau.
- Không phải là tam giác đều hay cân nếu không thõa mãn cả hai điều kiện trên.
* Xác định bài toán:
- Input: 3 cạnh tam giác (a, b, c).
- Output: Câu thông báo “Tam giác đều” hoặc “Tam giác cân” hoặc “Không phải là tam giác đều hay cân”
- Mối quan hệ:
a=b=c → Tam giác đều.
a=b hoặc b=c hoặc a=c → Tam giác cân.


Hoạt động 2: Lựa chọn hoặc thiết kế thuật toán
GV: Gọi một HS nhắc lại khái niệm thuật toán?
HS: Trả lời câu hỏi.
GV: Theo các em thuật toán của bài toán này có thể áp dụng để giải quyết bài toán khác không?
HS: Thuật toán của bài toán này không thể giải quyết bài toán khác.
GV: Với mỗi bài toán có phải chỉ có một thuật toán duy nhất?
HS: Có những bài toán có nhiều thuật toán khác nhau. (Ví dụ: thuật toán tìm UCLN của hai số nguyên dương A và B ngoài cách dùng hiệu của hai số còn có cách dùng thương của hai số)


GV: Vì vậy ta cần chọn thuật toán tối ưu nhất trong các thuật toán đưa ra.




GV: Sau khi chọn được thuật toán thích hợp ta tìm cách diễn tả thuật toán việc đó gọi là biểu diễn thuật toán.
GV: Gọi 2 HS lên bảng trình bày thuật toán dưới dạng liệt kê và vẽ sơ đồ khối của bài toán ví dụ ở trên.
HS: Lên bảng trình bày thuật toán.






















GV: Khi đã có thuật toán muốn máy tính hiểu và thực hiện được thì công việc tiếp theo là phải diễn tả thuật toán bằng một ngôn ngữ lập trình, công việc đó gọi là viết chương trình.
2. Lựa chọn hoặc thiết kế thuật toán:
a. Lựa chọn thuật toán:













- Một thuật toán chỉ giải một bài toán song một bài toán có thể có nhiều thuật toán khác nhau để giải.
* Các tiêu chí đánh giá thuật toán tối ưu:
Dễ hiểu.
Trình