§5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
Ngày soạn : 27/10/2007
Tiết : 17
Lớp : 10
I. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
* Kiến thức:
+ Biết được khái niệm ngôn ngữ máy ưu điểm cũng như nhược điểm của nó, HS biết thế nào là hợp ngữ và ngôn ngữ bậc cao, và các chương trình dịch.
+ HS hiểu được máy tính hoạt động theo chương trình. Chương trình mà máy hiểu được là ngôn ngữ máy. Chương trình thường được viết bằng hợp ngữ và các ngôn ngữ bậc cao – ngôn ngữ thuận tiện cho người sử dụng.
* Kĩ năng:
+ HS phân biệt được sự khác nhau giữa ngôn ngữ máy và ngôn ngữ bậc cao.
+ Hiểu được chức năng của chương trình dịch.
* Tư duy:
+ Rèn luyện tư duy lôgic và sáng tạo.
+ HS thấy rõ hơn muốn sử dụng máy tính, ngoài việc hiểu biết sơ lược về cấu trúc máy tính (phần cứng), còn cần hiểu biết về phần mềm ở mức độ có thể làm một số việc thiết thực.
II. CHUẨN BỊ
Thầy:
- Soạn giáo án, nghiên cứu sách giáo khoa, sách bài tập, tài liệu tham khảo.
- Máy tính cá nhân và máy chiếu ( nếu có).
Trò: Đọc trước ở nhà Sách giáo khoa.
III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số (1’).
2. Kiểm tra bài cũ. Trả bài kiểm tra 1 tiết.
3. Nội dung bài học mới.
Nội dung
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS










* Một số khái niệm:
- Chương trình: Là tập hợp các dòng lệnh viết theo đúng những quy ước nào đó để thể hiện thuật toán.
- Ngôn ngữ lập trình là ngôn ngữ (tập các kí hiệu và quy ước viết lệnh) để viết chương trình.




1. Ngôn ngữ máy
- Là ngôn ngữ duy nhất để viết chương trình mà máy tính trực tiếp hiểu và thực hiện được.
- Ưu điểm: Viết chương trình bằng ngôn ngữ máy, hiệu quả của chương trình sẽ là rất cao vì ta có thể khai thác triệt để các đặc điểm của phần cứng máy tính.
- Nhược điểm: Ngôn ngữ máy không thật thích hợp cho số đông người vì để viết hoặc hiểu chương trình người ta phải nhớ rất máy móc các dòng số không gợi ý nghĩa của các lệnh đồng thời phải dùng nhiều câu lệnh để diễn tả chi tiết các thao tác của thuật toán.


2. Hợp ngữ
- Hợp ngữ cho phép người lập trình sử dụng một số từ (thường là những từ viết tắt trong tiếng Anh) để thể hiện các lệnh cần thực hiện.

- Ưu điểm: Người viết và đọc hợp ngữ chỉ cần hiểu sơ đồ máy tính về mặt nguyên lí.
VD: ADD AX, BX
(Trong đó ADD: phép cộng)
AX, BX: các thanh ghi




- Nhược điểm: Mỗi hợp ngữ dùng cho một loại máy nào đó đều có trình hợp dịch đi kèm đảm nhiệm công việc dịch.









3. Ngôn ngữ bậc cao
- Ngôn ngữ lập trình bậc cao gồm các lệnh được viết gần gũi với ngôn ngữ tự nhiên hơn, có tính độc lập cao, ít phụ thuộc vào các loại máy cụ thể.
- Chương trình dịch là chương trình có chức năng dịch những chương trình viết bằng ngôn ngữ bậc cao sang ngôn ngữ máy.
- Một số ngôn ngữ lập trình bậc cao: FORTRAN, COBOL, Algol, BASIC, PASCAL, C, C++, Java,…
GV: Khi xét bài toán giải trên máy tính, ta đã xác định được thuật toán và thể hiện nó bằng sơ đồ khối, hoặc bằng cách liệt kê. Tuy nhiên, máy tính không hiểu để có thể thực hiện các thao tác như thế trong thuật toán dù chỉ là sơ cấp. Muốn cho máy tính hiểu được điều cần làm thì thuật toán cần được thể hiện thành những dòng lệnh viết theo đúng những quy ước nào đó. Tập hợp các dòng lệnh này được gọi là chương trình. Ngôn ngữ để viết chương trình được gọi là ngôn ngữ lập trình.
GV: Gọi HS trả lời thế nào là chương trình, và ngôn ngữ lập trình.
GV: Có nhiều loại ngôn ngữ lập trình khác nhau. Chúng ta đi tìm hiểu từng loại với các mức độ khác nhau đó.
GV: Yêu cầu HS đọc SGK và nêu phát biểu về ngôn ngữ máy.
GV: Các lệnh viết bằng ngôn ngữ máy nói chung là các dãy kí tự 0 hay 1 hoặc biến thể của chúng theo một cơ số là luỹ thừa của 2 (hệ 8 hay 16).
GV: Vậy ngôn ngữ máy có ưu điểm, nhược điểm nào?
GV: Gọi