1
GIÁO DỤC SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TK&HQ
TRONG MÔN TỰ NHIÊN XÃ HỘI VÀ KHOA HỌC.
2
phương thức tích hợp.
Mục tiêu và
Giáo dục SDNLTK&HQ qua môn Tự nhiên và Xã hội, môn Khoa học ở cấp Tiểu học nhằm giúp học sinh:

- Một số kiến thức cơ bản ban đầu về:

+ Năng lượng, năng lượng sạch.
+ Các nguồn năng lượng như : mặt trời, gió, nước, điện, than đá, dầu mỏ, khí đốt và vai trò của chúng đối với đời sống và sản xuất.
+ Một số biện pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả để phát triển bền vững.
- Hình thành và phát triển một số kĩ năng sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong đời sống hàng ngày
Mục tiêu:
Phương thức tích hợp giáo dục SDNLTK & HQ qua môn Tự nhiên và Xã hội, môn Khoa học
2.1. Khái niệm tích hợp
Tích hợp giáo dục SDNLTK&HQ vào môn Tự nhiên và Xã hội, môn Khoa học là sự hoà trộn nội dung giáo dục SDNLTK&HQ vào nội dung bộ môn thành một nội dung thống nhất, gắn bó chặt chẽ với nhau.
2.2. Các nguyên tắc tích hợp
- Nguyên tắc 1: Tích hợp nhưng không làm thay đổi đặc trưng của môn học.
- Nguyên tắc 2�: Khai thác nội dung giáo dục SDNLTK&HQ có chọn lọc, có tính tập trung vào bài nhất định, không tràn lan tuỳ tiện.
- Nguyên tắc 3�: Phát huy cao độ các hoạt động tích cực nhận thức của học sinh và kinh nghiệm thực tế của các em .
2.3. Các mức độ tích hợp nội dung giáo dục SDNLTK & HQ

Mức độ toàn phần:
Mục tiêu và nội dung của bài trùng hợp phần lớn hay hoàn toàn với nội dung giáo dục SDNLTK&HQ

Mức độ bộ phận:
Chỉ có một phần bài học có nội dung giáo dục SDNLTK&HQ, được thể hiện bằng mục riêng, một đoạn hay một vài câu trong bài học.

Mức độ liên hệ:
Các kiến thức giáo dục SDNLTK&HQ không được nêu rõ trong sách giáo khoa nhưng dựa vào kiến thức bài học, giáo viên có thể bổ sung, liên hệ các kiến thức giáo dục SDNLTK&HQ
Dựa vào các mức độ tích hợp nêu trên và qua phân tích nội dung chương trình, SGK cho thấy mức độ tích hợp môn Tự nhiên và Xã hội, môn Khoa học có thể ở cả 3 mức độ tích hợp là toàn phần, bộ phận và liên hệ.
II. NỘI DUNG, ĐỊA CHỈ, MỨC ĐỘ TÍCH HỢP GIÁO DỤC SDNLTK&HQ
Gợi ý nội dung, địa chỉ và mức độ tích hợp môn Tự nhiên và Xã hội lớp 1, 2, 3.

Gợi ý nội dung, địa chỉ và mức độ tích hợp môn Khoa học 4
LỚP 5
Gợi ý nội dung, địa chỉ và mức độ tích hợp môn Khoa học 5
16
Hình thức, phương pháp và cách dạy
dạng bài tích hợp GD SDNL TK &HQ

THÔNG TIN CƠ BẢN

Hình thức tổ chức


Giáo dục SDNLTK&HQ có thể tổ chức theo hai hình thức tổ chức dạy học trong lớp và ngoài lớp. Tuy nhiên, do học sinh tiểu học còn nhỏ hơn nữa thời gian dành cho việc dạy học nội dung giáo dục SDNLTK&HQ cũng không nhiều nên hình thức được sử dụng thường xuyên trong quá trình dạy học vẫn là hình thức tổ chức dạy học trong lớp. Để giờ học mang tính thực tiễn và đạt hiệu quả cao giáo viên cũng có thể giao cho các nhóm hoặc cá nhân nhiệm vụ điều tra khám phá ngoài giờ học thông qua sách, báo, trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc quan sát trực tiếp tại nơi các em sinh sống.
2. Phương pháp

Nội dung giáo dục SDNLTK&HQ được tích hợp trong nội dung môn học. Vì vậy các phương pháp giáo dục SDNLTK&HQ cũng chính là các phương pháp dạy học bộ môn. Dưới đây xin chỉ đề cập đến một số phương pháp để giáo dục SDNLTK&HQ đạt hiệu quả

2.1. Phương pháp thăm quan, khảo sát thực tế

Giúp học sinh kiểm nghiệm các kiến thức đã học trên lớp, đồng thời mở rộng tầm hiểu biết thực tế và phát triển kĩ năng quan sát, phân tích, rèn luyện hành vi. Khi giáo dục SDNLTK & HQ cho học sinh tiểu học, cần tổ chức cho học sinh thăm quan, khảo sát thực tế sử dụng tiết kiệm năng lượng trong phạm vi các em có thể tiếp cận được, với sự chỉ dẫn cặn kẽ của giáo viên.
2.2. Phương pháp thảo luận

Giúp học sinh có thể huy động trí tuệ của tập thể để tìm hiểu những vấn đề về năng lượng, từ đó cùng nhau đưa ra những những giải pháp phù hợp nhằm sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu qua
�
2.3. Phương pháp đóng vai
Giúp học sinh thể hiện hành động phản ánh về việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả nào đó và cũng thông qua vai diễn các em được bày tỏ thái độ và củng cố tri thức về giáo dục SDNLTK&HQ. Do đó cần thiết kế những" kịch bản " về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả có nội dung gắn cuộc sống ở gia đình, nhà trường, cộng đồng hay từ những câu chuyện trong sách báo.
3. Dạy các dạng bài có nội dung tích hợp giáo dục SDNLTK&HQ

3.1. Dạng bài học tích hợp nội dung giáo dục SDNLTK&HQ ở mức độ bộ phận

Đối với dạng bài học này, do một phần bài học có nội dung SDNLTK&HQ nên trong mục tiêu của bài học thường có liệt kê mục tiêu giáo dục SDNLTK&HQ cụ thể. Việc thực hiện mục tiêu của bài học nhiều khi là tiền đề để thực hiện mục tiêu giáo dục SDNLTK&HQ. Vì vậy :
- Khi chuẩn bị bài dạy, giáo viên cần : nghiên cứu kĩ nội dung bài học; xác định nội dung giáo dục SDNLTK&HQ tích hợp vào nội dung bài học là gì ; thông qua hoạt động dạy học nào; cần chuẩn bị thêm tư liệu, đồ dạy học gì để việc giáo dục SDNLTK&HQ đạt hiệu quả
Khi tổ chức dạy học, giáo viên tiến hành các hoạt động dạy học đảm bảo đúng theo yêu cầu bộ môn đồng thời lưu ý giúp học sinh hiểu, cảm nhận đầy đủ và sâu sắc phần nội dung bài học có liên quan đến giáo dục SDNLTK&HQ một cách nhẹ nhàng, phù hợp và đạt mục tiêu của bài học

3.2. Dạng bài học tích hợp nội dung giáo dục SDNLTK&HQ ở mức độ liên hệ

Đối với dạng bài học này, các kiến thức giáo dục SDNLTK&HQ không được nêu rõ trong SGK nhưng dựa vào kiến thức bài học, giáo viên có thể bổ sung các kiến thức giáo dục SDNLTK&HQ cho phù hợp . Vì vậy:
- Khi chuẩn bị bài dạy, giáo viên cần có ý thức tích hợp, đưa ra những vấn đề gợi mở, liên hệ nhằm giáo dục cho học sinh hiểu biết về năng lượng, có kĩ năng sống và học tập trong môi trường phát triển bền vững.
- Khi tổ chức dạy học, giáo viên tiến hành các hoạt động dạy học đảm bảo đúng theo yêu cầu bộ môn đồng thời lưu ý liên hệ, bổ sung kiến thức giáo dục SDNLTK&HQ một cách tự nhiên, phù hợp với trình độ nhận thức, khả năng hành động của học sinh. Tránh lan man, sa đà, gượng ép, ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu của bài học.



3.2. Dạng bài học tích hợp nội dung giáo dục SDNLTK&HQ ở mức độ toàn phần.

Khi chuẩn bị bài dạy và tổ chức dạy học, giáo viên thiết kế và tiến hành các hoạt động dạy học đảm bảo đúng theo yêu cầu của bộ môn và đạt được mục tiêu của bài học.
23
GIÁO DỤC TÍCH HỢP NĂNG LƯỢNG
TRONG MÔN THỦ CÔNG, KĨ THUẬT
I. MỤC TIÊU
Mục tiêu tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào môn Thủ công, môn Kĩ thuật tiểu học:

- Về kiến thức:
Giúp cho học sinh bước đầu biết được:
+ Thế nào là năng lượng và sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
+ Mối quan hệ giữa con người và năng lượng. Lợi ích của việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả với cuộc sống của con người.
+ Cách sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả thông qua các hoạt động dạy học Thủ công, Kĩ thuật và các hoạt động ngoại khoá từ các chủ đề môn học.
- Về kĩ năng- hành vi:
+ Tham gia hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả phù hợp với lứa tuổi.
+ Thuyết phục người thân, bạn bè có ý thức và hành vi sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
+ Sống tiết kiệm, chia sẻ và hợp tác với mọi người.
Về thái độ - tình cảm:

+ Biết quý trọng, sử dụng năng lượng tiết kiệm cho bản thân, gia đình và quê hương, đất nước.

+ Có thái độ tích cực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, phê phán các hành vi lãng phí năng lượng ; thân thiện với môi trường sống.

+ Có ý thức sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả .
Từ mục tiêu trên, việc tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả một cách nhẹ nhàng vào các bài học môn Thủ công, Kĩ thuật không những đảm bảo cho học sinh lĩnh hội tri thức môn học mà còn hình thành cho các em có nhận thức, thái độ, hành vi đúng đắn đối với việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
II. PHƯƠNG THỨC TÍCH HỢP
1. Tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào môn Thủ công, Kĩ thuật như thế nào?
Căn cứ vào nội dung chương trình, sách giáo khoa và mục tiêu tích hợp giáo dục tiết kiệm năng lượng vào môn Thủ công, Kĩ thuật, có thể tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cho học sinh như sau:
1.1. Tích hợp vào các bài học trên lớp
Căn cứ vào nội dung các bài học môn Thủ công, môn Kĩ thuật để tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào các bài học có nội dung liên quan, gần gũi.
Có 2 mức độ tích hợp giáo dục tiết kiệm năng lượng vào các bài học Thủ công, Kĩ thuật như sau:
- Mức độ bộ phận: Là mức độ tích hợp cho các bài học có nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả .
- Mức độ liên hệ: Là mức độ tích hợp cho các bài học có nội dung gần gũi để liên hệ giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả .
Khi tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong môn Thủ công, Kĩ thuật có hiệu quả, giáo viên cần lưu ý:

Lựa chọn các bài học có khả năng tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Xác định mức độ, nội dung tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong bài học, tránh áp đặt, gò bó và quá tải đối với học sinh.

Đảm bảo mục tiêu bài học của môn Thủ công, Kĩ thuật, đồng thời đảm bảo mục tiêu giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả .

- Khi chuẩn bị bài dạy, giáo viên cần chuẩn bị những vấn đề gợi mở, liên hệ nhằm giáo dục cho học sinh kiến thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, có ý thức và kĩ năng sống, học tập tiết kiệm trong môi trường phát triển bền vững.
- Trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học, giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh liên hệ, mở rộng tự nhiên, hài hòa, đúng mức, tránh lan man, sa đà, gượng ép, không phù hợp với đặc trưng bộ môn.
Ví dụ:

- Bài "Cắt, dán và trang trí ngôi nhà" (Môn Thủ công lớp 1).
Mục tiêu của bài học là học sinh biết cách cắt, dán và trang trí ngôi nhà; cắt, dán và trang trí được ngôi nhà.
Để đạt mục tiêu trên, giáo viên tổ chức 3 hoạt động chủ yếu:

+ Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh quan sát và nhận xét mẫu ngôi nhà đã cắt, dán và trang trí.
Trong hoạt động này, học sinh phải quan sát và nhận biết được ngôi nhà có những bộ phận nào? Hình dáng và màu sắc các bộ phận của ngôi nhà ra sao�?

+ Hoạt động 2�: Hướng dẫn thao tác mẫu
Ở hoạt động này, giáo viên hướng dẫn học sinh cách cắt, dán và trang trí để làm được ngôi nhà.
Từ các hoạt động của bài học Thủ công, giáo viên có thể lồng ghép giáo dục tiết kiệm năng lượng ngay trong hoạt động 1. Học sinh biết rằng, một ngôi nhà có những cửa sổ, cửa ra vào không những làm cho nhà có đủ ánh sáng, không khí trong nhà thoáng mát, mà còn tiết kiệm được năng lượng điện sử dụng chiếu sáng, làm mát như đèn điện, quạt điện, máy điều hòa không khí.


Khi tổ chức hoạt động 2 và 3, giáo viên có thể lồng ghép giáo dục tiết kiệm năng lượng khi hướng dẫn học sinh trang trí ngôi nhà. Giáo viên hướng dẫn học sinh trang trí thêm mặt trời và gắn thiết bị thu năng lượng mặt trời thay thế cho việc sử dụng điện năng trong sinh hoạt.
Như vậy, với 3 hoạt động dạy học chủ yếu của bài học Thủ công trên, chúng ta đã tích hợp vào bài học để giáo dục tiết kiệm năng lượng điện và có thể khai thác năng lượng mặt trời phục vụ cuộc sống con người.

Bài " Gấp cái quạt", sau khi học sinh đã làm được cái quạt bằng giấy, giáo viên cho học sinh sử dụng quạt để tạo gió. Từ đó, từ đo giáo viên liên hệ với việc dùng sức gió để tiết kiệm năng lượng điện.

2. Một số phương pháp dạy học tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Khi dạy học tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào môn Thủ công, Kĩ thuật, giáo viên sử dụng các phương pháp dạy học của bộ môn , nhưng lưu ý một số vấn đề sau:
2. 1. Phương pháp thảo luận


Đây là phương pháp dạy học giúp học sinh bày tỏ quan điểm, ý kiến, thái độ của mình và lắng nghe ý kiến của người khác về các vấn đề sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả có liên quan đến nội dung bài học. Qua phương pháp dạy học này, giáo viên giúp học sinh nhận thức và có hành vi, thái độ đúng đắn về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thảo luận cả lớp hoặc thảo luận theo nhóm.

Thảo luận cả lớp

- Thảo luận nhóm
2.2. Phương pháp quan sát
Đây là phương pháp dạy học đặc trưng của môn Thủ công và môn Kĩ thuật và cũng là phương pháp quan trọng trong giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cho học sinh tiểu học.

2.3. Phương pháp trò chơi
Trò chơi có ý nghĩa rất quan trọng đối với học sinh tiểu học. Trò chơi gây hứng thú học tập cho học sinh, giúp các em lĩnh hội kiến thức về môn học và giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả.

III. NỘI DUNG, ĐỊA CHỈ VÀ MỨC ĐỘ TÍCH HỢP GIÁO DỤC SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ VÀO CÁC BÀI HỌC MÔN THỦ CÔNG , KĨ THUẬT

1. Các bài học tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, nội dung và mức độ tích hợp :
IV. MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TÍCH HỢP SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ QUA CÁC CHỦ ĐỀ MÔN THỦ CÔNG. KĨ THUẬT.
1. Gợi ý một số hoạt động giáo dục lồng ghép tiết kiệm năng lượng ngoài các bài học.
- Tái sử dụng rác thải để làm đồ chơi
- Sử dụng chất đốt trong nấu ăn
- Xe ô tô tiết kiệm nhiên liệu
- Tuyên truyền về tiết kiệm năng lượng.
- Tham quan tìm hiểu về tiết kiệm năng lượng điện ở địa phương.
- ...
2. Nội dung và cách tổ chức một số hoạt động tích hợp giáo dục SDNLTK&HQ ngoài bài học.

Thiết kế một hoạt động theo những điểm cơ bản sau:

1. Tên hoạt động: Xác định rõ tên hoạt động, thường thể hiệ mục tiêu hoặc kết quả cuối cùng của hoạt động cần đạt được.
2. Mục tiêu: Nêu rõ các sản phẩm phải làm được.
3. Thời gian dự kiến: cần xác định và phân bố thời gian thích hợp.
4. Chuẩn bị:
- Địa điểm hoạt động.
- Các trang thiết bị, đồ dùng dạy học cần thiết.
5. Các bước tiến hành.
6. Củng cố, đánh giá.
7. Tài liệu tham khảo.
8. Gợi ý cho người sử dụng.